به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، تقی آزاد ارمکی ، استاد جامعهشناسی دانشگاه تهران در گفتوگویی به بررسی جنبهها مختلف جنگ و جامعه پرداخت.
به روایت عصرایران، اهم اظهارات وی به شرح زیر است:
*ترامپ به معترضان داخلی گفته بود من کاری میکنم که شما بتوانید به خیابان بریزید ولی او نتوانسته چنین کاری بکند.
*حتی اگر لایههای معترض مردم دغدغۀ حفظ ایران را نداشتند، زیر چنین بمبارانی نمیتوانستند برای اعتراض به خیابانها بیایند. مشاهدات چند روز گذشتۀ من نشان میدهد که برای مردم "ضرورت وجود دولت" هم در کنار "حفظ ایران" پررنگ شده. شایعات و اخباری دربارۀ اشغال جنوب و غرب ایران هست.
* اخبار بوی تجزیۀ ایران را میدهد و مسئلۀ "اشغال سرزمین" در حال تغییر افکار عمومی در ایران است.
*وقتی بمب میاندازند در یک محله تا یک کلانتری یا پایگاه بسیج را بزنند، تا شعاع 300 متری تمام شیشهها خرد میشود و ماشینها تخریب میشوند و کلاً آن محله از ریخت و قیافه میافتد و حالت جنگزدهای پیدا میکند. یعنی اگرچه یک مکان دولتی را زدهاند، ولی بقیۀ آدمهای آن محله هم آسیب میبینند و دقیقا به همین دلیل باید گفت عملا نمیتواند در حد "جنگ با حکومت" باقی بماند و به جنگی علیه مردم ایران هم تبدیل میشود.
*بسیاری از معترضان هوادار براندازی، در یک فضای انتزاعی براندازند. ولی وقتی واقعیتِ جنگ خودش را نشان میدهد، از آن فضای انتزاعی فاصله میگیرند. یعنی شاید از وقایع هفتۀ اول جنگ خوشحال باشند، ولی در هفتۀ دوم جنگ به این نتیجه میرسند که بالاخره ما یک دولت لازم داریم که بنزین و کالاهای اساسی را تامین کند و بانکها را دایر نگه دارد و نظم را برقرار کند تا کسی به خانهمان حمله نکند برای دزدی و چپاول. الان چنین حسی در جامعۀ ایران تقویت شده است.
* آمریکا و اسرائیل قرار است کل عرصۀ نوسازی ایران عصر جدید را پودر کنند و ایران را برگردانند به دوران قبل از نوسازی. مثلا صد سال قبل. این خیلی فرق دارد با این شعار که حکومت ایران باید تغییر کند یا تنبیه شود.
*آمریکا مدعی بود که حمله میکند تا مردم بتوانند علیه حکومت انقلاب کنند ولی الان در حال نابود کردن نهادهایی است که هر حکومتی به آن نیاز دارد. یعنی حتی اگر حکومت فعلی عوض شود، حکومت بعدی به نهادهایی مثل پلیس و دانشکدۀ افسری و ... نیاز دارد. همۀ کلانتریهای تهران و اطراف تهران را هدف گرفتهاند. به نظرم حملات آمریکا مصداق یک اقدام "ضد توسعه" است. این حملات، نهادهای توسعهای ایران را هدف گرفته و دستاوردهای پروژل صدسالۀ توسعه در ایران را قرار است از بین ببرد.
*حرفهای اخیر ترامپ در نفی رضا پهلوی مهم بود و همین باعث شده در دو سه روز گذشته، صدای رضا پهلوی پایین بیاید. در جامعۀ ایران هم کسانی که طرفدار رضا پهلوی بودند و با فراخوان او به خیابان آمدند، الان نسبت به او دچار تردید شدهاند. یعنی عدهای از آنها به این نتیجه رسیدهاند که او انتخاب سیاسی مناسبی نبوده. اگر نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ایران بتوانند در این جنگ مقاومت کنند، فرسایش و ریزش طرفداران رضا پهلوی بیشتر میشود و او هیچ شانسی برای به قدرت رسیدن نخواهد داشت؛ حتی اگر بحث سرنگونی محقق شود.
* به نظرم جمهوری اسلامی سقوط نمیکند و میتواند این جنگ را تا مدتها ادامه دهد و وضعیت بحرانیای را که در اثر جنگ در داخل ایران پدید آمده، به جامعۀ جهانی منتقل کند. این وضع باعث میشود فشارهای جهانی به آمریکا برای پایاندادن به این جنگ افزایش یابد.
* اگر آمریکا از غرب کشور وارد ایران شود، یک ماجرای عجیب ملی شکل میگیرد که جنگ را صورتبندی خواهد کرد و به نیروهای متجاوز اجازۀ پیشروی نمیدهد. بله، با ورود نیروهای زمینی بیگانه به ایران، ناسیونالیسم ایرانی ظهور خواهد کرد.
*هنوز که نشانههای چنین مصالحهای دیده نمیشود. ممکن است بخشی از حاکمیت بخواهد چنین کاری بکند ولی اپوزیسیون هنوز معتقد نیست که با اصولگرایان حاکم باید به توافق برسد؛ الّا اینکه هدایت این روند در دست خودش باشد.
* ممکن است در مناطق مرزی اوضاع به گونهای رقم بخورد که دولتهای بعدی ایران دچار دردسر شوند ولی انشقاق و تقسیم کشور به پنج یا شش منطقه، در مورد ایران امکانپذیر نیست.
*اگر جنگ طولانی شود و بویژه کشتوکشتار بزرگی به راه بیفتد، نابودی نهادهای اجتماعی و ناامیدی عمیق مردم از دل این جنگ بیرون میآید. ولی در کل خوشبینام چون فکر میکنم جامعۀ ایران در حال یک پوستاندازی بزرگ است و حوزۀ اجتماعیاش مهمتر از دیروز دارد میشود و همین موجب میشود که جامعۀ مدنی ایران در آینده، در برابر هر دولتی، واقعا قدرتمند باشد.
31216
نظر شما