به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در جزء بیستوچهارم قرآن آیاتی دیده میشود که در کنار بیان حقیقت توحید، پیامهای مهمی درباره دشمنشناسی، مقاومت و امید به پیروزی در شرایط فشار دشمن دارند. این آیات که در سورههای زمر، غافر و فصلت آمدهاند، به تعبیر مفسران، نوعی نقشه راه برای جامعه مؤمنان در زمان تهدید و هجوم دشمن به شمار میآیند.
بنابر روایت فارس، بر اساس تحلیلهای تفسیریِ تفسیر المیزان اثر علامه محمدحسین طباطبایی، این آیات نه فقط گزارشی از تاریخ پیامبران، بلکه قواعدی همیشگی برای رویارویی با جبهه باطل هستند.
جنگ روانی دشمن، اولین سلاح در برابر مؤمنان
یکی از مهمترین آیات این بخش، آیه ۳۶ سوره زمر است: «أَلَیْسَ اللَّهُ بِکَافٍ عَبْدَهُ وَیُخَوِّفُونَکَ بِالَّذِینَ مِنْ دُونِهِ…» قرآن در این آیه به یک شیوه ثابت دشمن اشاره میکند: ترساندن مؤمنان از قدرتهای ظاهری. مشرکان مکه تلاش میکردند پیامبر را از بتها یا قدرت قبایل بترسانند تا او از دعوت خود دست بردارد.
این آیه در واقع پاسخ به جنگ روانی دشمن است. دشمن همیشه قبل از هر اقدام عملی، تلاش میکند روحیه جامعه مؤمنان را بشکند، با بزرگنمایی قدرت خود و القای ترس. اما قرآن با یک پرسش کوبنده این فضا را میشکند: آیا خدا برای بندهاش کافی نیست؟
در نگاه قرآن، وقتی جامعهای به خدا تکیه کند، هیچ قدرتی نمیتواند سرنوشت آن را تعیین کند؛ حتی اگر دشمن از نظر ظاهری مجهزتر باشد.
سرنوشت دشمنان حق، قدرتی که پایدار نمیماند
قرآن در ادامه با یادآوری سرنوشت مخالفان حق، نگاه مؤمنان را از صحنه کوتاهمدت درگیریها به پایان تاریخ میبرد. در آیه ۷۱ سوره زمر آمده است که «وَسِیقَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِلَی جَهَنَّمَ زُمَرًا…»
این آیه تصویری از پایان کار جبهه باطل ارائه میدهد. در نگاه تفسیری المیزان، این تصویر برای آن است که مؤمنان بدانند قدرت دشمن هرگز پایدار نیست. بسیاری از حکومتهای ستمگر در طول تاریخ در اوج قدرت خود تصور میکردند شکستناپذیرند، اما سرانجام تاریخ نشان داد که باطل دوام ندارد.
بنابراین قرآن به مؤمنان میآموزد که در تحلیل قدرت دشمن، تنها ظاهر امروز را نبینند، بلکه سرنوشت نهایی جریانها را نیز در نظر بگیرند.
شجاعت یک مؤمن در دل حکومت دشمن
یکی از زیباترین صحنههای این جزء قرآن، داستان مرد مؤمنی است که در دربار فرعون زندگی میکرد.
سخن او در آیه ۴۴ سوره غافر نقل شده است «وَأُفَوِّضُ أَمْرِی إِلَی اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِیرٌ بِالْعِبَادِ» این مرد که در تفاسیر به مؤمن آل فرعون معروف است، در اوج قدرت فرعون از موسی دفاع کرد. در شرایطی که فضای حکومت فرعون کاملاً علیه حق بود، او با شجاعت حقیقت را بیان کرد و در پایان سخنانش گفت که کار خود را به خدا میسپارم.
این جمله نشاندهنده نهایت اعتماد مؤمن به خدا در لحظه خطر است. او میداند که ممکن است دشمن قدرت ظاهری داشته باشد، اما در نهایت خداوند سرنوشت را رقم میزند. این صحنه در واقع الگویی برای مؤمنان در همه دورانهاست، حتی در دل قدرت دشمن نیز میتوان صدای حق بود.
وقتی نقشه دشمن به خود او برمیگردد
قرآن بلافاصله پس از سخنان این مرد مؤمن، نتیجه ماجرا را بیان میکند. در آیه ۴۵ سوره غافر آمده است که «فَوَقَاهُ اللَّهُ سَیِّئَاتِ مَا مَکَرُوا…» یعنی خدا او را از نقشههای دشمنان حفظ کرد.
این وعده الهی نشان میدهد مکر دشمنان در نهایت شکست میخورد. دشمن ممکن است نقشههای پیچیدهای طراحی کند، اما اگر جامعه مؤمنان در مسیر حق بایستند، خداوند راهی برای نجات آنان فراهم میکند.
این آیه نوعی قانون تاریخی را بیان میکند:
نقشههای جبهه باطل همیشه به نتیجه نمیرسد و چه بسا به ضرر خودشان تمام میشود.
استقامت، راز نزول امدادهای الهی
در پایان این بخش از قرآن، یکی از امیدبخشترین وعدههای الهی مطرح میشود. در آیه ۳۰ سوره فصلت آمده است که «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا…» این آیه درباره کسانی است که هم ایمان دارند و هم استقامت میکنند. قرآن وعده میدهد که در چنین شرایطی فرشتگان به یاری آنان میآیند و به آنان اطمینان میدهند که نترسند و اندوهگین نباشند.
این نزول فرشتگان فقط مربوط به آخرت نیست، بلکه در دنیا نیز نوعی آرامش و قوت قلب الهی به مؤمنان میبخشد. جامعهای که در راه خدا ایستادگی کند، حتی در سختترین شرایط نیز احساس تنهایی نمیکند.
امیدی که از دل ایمان زنده میشود
آیات جزء بیستوچهارم یک پیام روشن دارند:
قدرت واقعی در ایمان و استقامت است، نه در ابزار و سلاح دشمن.
دشمنان ممکن است با ترساندن، تهدید و نقشههای پیچیده وارد میدان شوند، اما قرآن به مؤمنان یادآوری میکند که تاریخ بارها نشان داده سرانجام پیروزی از آنِ حق است.
از نگاه قرآن، جامعهای که خدا را تکیهگاه خود بداند، از جنگ روانی دشمن نمیترسد، در برابر فشارها تسلیم نمیشود و با امید به وعدههای الهی مسیر خود را ادامه میدهد. چنین جامعهای حتی در سختترین لحظات نیز میداند که پشت صحنه حوادث، قدرتی برتر در حال هدایت تاریخ است.
نظر شما