به گزارش خبرآنلاین، روزنامه گاردین نوشت تلاشهای دیپلماتیک میان ایالات متحده و ایران تاکنون دورههای نافرجام بسیاری را پشت سر گذاشته است. در آخرین مورد، به نظر میرسد پس از آنکه واشنگتن ظرفیت بسیاری از میانجیهای منطقهای را به پایان رساند، این بار پاکستان رهبری تلاشها را بر عهده گرفته است.
با این حال، ادعاهای دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا مبنی بر انجام گفتگوهای «بسیار خوب» با تهران، با توجه به تکذیب هرگونه مذاکره از سوی ایران، در ابتدا با بیباوری عمومی مواجه شد.
ترامپ در حالی که در کنار هواپیمای اختصاصی رئیسجمهور ایستاده بود، تمام تلاش خود را به کار بست تا این تنشزدایی ناگهانی را، بدون ارائه جزئیات دقیق، به عنوان یک اولتیماتوم از سوی ایالات متحده معرفی کند. این در حالی بود که تهدید بمباران نیروگاههای برق ایران در صورت عدم بازگشایی تنگه هرمز همچنان پابرجا به نظر میرسید. ناظران خاطرنشان کردند که این تغییر موضع ناگهانی تنها چند ساعت پیش از بازگشایی بازارهای مالی آمریکا رخ داد؛ بازارهایی که پیشبینی میشد روز دوشنبه دوره سختی از معاملات را تجربه کنند.
رئیسجمهور آمریکا در پاسخ به این پرسش که ایالات متحده با چه کسی در ایران مذاکره میکند، اظهار داشت که طرف حساب آنها فردی است که به باور او محترمترین شخصیت است، اما او رهبر عالی ایران نیست چرا که هنوز خبری از وی دریافت نشده است. ترامپ از فاش کردن نام این فرد خودداری کرد و مدعی شد که بیم آن دارد با بردن نامش، جان او به خطر بیفتد.
توصیف وی از شرایط توافق نیز به همان اندازه مبهم بود. او تاکید کرد که ایران به سلاح هستهای دست نخواهد یافت، اما در مورد کنترل تنگه هرمز گفت که مدیریت آن شاید در اختیار او، خودش و آیتالله، یا هر کسی که آیتالله بعدی باشد، قرار گیرد. وی همچنین مدعی شد که نوعی تغییر ساختاری بسیار جدی در حکومت ایران رخ خواهد داد. بار دیگر، استیو ویتکوف و جرد کوشنر، داماد ترامپ، به عنوان چهرههای اصلی پیشبرنده این گفتگوها معرفی شدند.
برخی گزارشها حاکی از این بود که طرف مذاکره مورد نظر ایالات متحده، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران است؛ فردی که پیش از این فرمانده سپاه پاسداران بوده و از زمان آغاز درگیریها، بارها در فضای مجازی به تمسخر و نقد تند ترامپ پرداخته است. قالیباف پیش از این هرگونه گفتگوی مستقیم خود یا هر مقام دولتی دیگر با ایالات متحده را تکذیب کرده و مدعی شده است که ترامپ صرفاً به دنبال کاهش خسارات مالی ناشی از بستن تنگه هرمز است. او این اخبار را جعلی و با هدف دستکاری در بازارهای مالی و نفت و راهی برای فرار از باتلاقی دانست که آمریکا و اسرائیل در آن گرفتار شدهاند.
اگرچه هرگونه مذاکره با دشواریهای فراوانی روبروست، اما مشخص است که این بار با فشار مضاعف پاکستان به عنوان متحد نزدیک آمریکا که پیوندهای صمیمانهای نیز با ایران دارد، و همچنین حمایت سایر قدرتهای منطقهای خارج از حوزه خلیج فارس از جمله مصر و ترکیه، حرکتی جدی آغاز شده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، تایید کرد که پیامهایی از برخی کشورهای دوست مبنی بر درخواست آمریکا برای مذاکره جهت پایان دادن به جنگ دریافت شده، اما انجام هرگونه گفتگوی مستقیم میان دو کشور را رد کرد.
این روند مذاکرات با استقبال محتاطانه رهبران بینالمللی از جمله کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، همراه شده که اشاره کرد کشورش از ابتدا در جریان این گفتگوها بوده است.
از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که همواره تلاش کرده ترامپ را به حمایت بیشتر از اسرائیل در این منازعه سوق دهد، اعلام کرد که در گفتگو با ترامپ تلاش کرده توافق احتمالی را به گونهای ترسیم کند که منافع حیاتی اسرائیل را تضمین کند. نتانیاهو در بیانیهای اعلام کرد ترامپ معتقد است فرصتی وجود دارد تا از دستاوردهای گسترده ارتش اسرائیل و آمریکا برای دستیابی به اهداف جنگ از طریق یک توافق بهرهبرداری شود.
با این حال، اسرائیل که از تاریخ ۲۸ فوریه پیشگام ترور سطوح مختلف رهبری ایران بوده، ممکن است هنوز آمادگی کامل برای پذیرش توافق را نداشته باشد، چرا که نتانیاهو بر تداوم حملات در ایران و لبنان تاکید کرده است. در نهایت، این مذاکرات ممکن است راهی برای ترامپ جهت خرید زمان، به ویژه در بازارهای انرژی باشد. پنتاگون همچنان در حال استقرار نیروهای تفنگدار دریایی و چترباز در منطقه است و در روزهای آینده، ایالات متحده آماده خواهد بود تا در صورت شکست تلاشهای دیپلماتیک، طرحهای جایگزین خود از جمله حمله یا اشغال احتمالی جزایر و سواحل ایران برای بازگشایی اجباری تنگه هرمز را به اجرا بگذارد.
۴۲/۴۲
نظر شما