معضل مهمات در جنگ علیه ایران / هزینه‌های روزافزون رهگیری پرتابه‌های ارزان قیمت ایرانی / ذخیره موشک‌های تاماهاوک و پاتریوت رو به اتمام است

به گزارش خبرآنلاین، رسانه‌ها از معضل بزرگ کاهش ذخایر مهمات آمریکا و متحدانش در جنگ علیه ایران خبر می‌دهند.  علاوه بر کاهش سریع ذخایر مهمات که باعث جیره‌بندی در پدافند موشکی اسرائیل و تلاش برای انتقال مهمات از نقاط دیگر توسط آمریکا شده‌است، هزینه‌های رهگیری مهمات ارزان قیمت ایرانی نیز سر به فلک می‌کشد.

به نوشته فاکس نیوز یکی از کلیدی‌ترین چالش‌های مطرح شده توسط کارشناسان، عدم توازن فاحش میان هزینه سلاح‌های تهاجمی ایران و سیستم‌های دفاعی ایالات متحده و متحدانش است. دنی سیترینوویچ، کارشناس امنیت ملی در مؤسسه INSS، در گفتگو با فاکس نیوز اشاره می‌کند که این شکاف هزینه‌ای به کانون مشکل تبدیل شده است.

در حالی که ایران پهپادهایی مانند «شاهد-۱۳۶» را با هزینه‌ای در حدود ۳۰ هزار دلار تولید و پرتاب می‌کند، سامانه‌های پدافند ناچارند از موشک‌های رهگیری استفاده کنند که قیمت هر فروند آن‌ها به میلیون‌ها دلار می‌رسد. این دینامیک در مورد موشک‌های بالستیک نیز صادق است؛ ساخت یک موشک در ایران چند صد هزار دلار هزینه دارد، اما رهگیری آن با سیستم‌های پیشرفته‌ای نظیر پیکان اسرائیل یا تاد آمریکا هزینه‌ای میلیونی بر دوش پدافند می‌گذارد.

گزارش اندیشکده جینسا (JINSA) هشدار می‌دهد که تداوم این روند باعث تحت فشار قرار گرفتن شدید ذخایر موشکی در سطح منطقه شده است. آمارهای ارائه شده نشان‌دهنده یک وضعیت بحرانی برای متحدان منطقه‌ای آمریکا است:

• بحرین: مصرف حدود ۸۷٪ از ذخایر موشک‌های پاتریوت.
• امارات و کویت: مصرف حدود ۷۵٪ از موجودی رهگیرها.
• قطر: مصرف حدود ۴۰٪ از ذخایر.

اسرائیل نیز با وجود اینکه از اعلام رسمی آمار خودداری می‌کند، اما به استراتژی جیره‌بندی روی آورده و از رهگیری برخی تهدیدهای کم‌اهمیت‌تر خودداری می‌کند تا موشک‌های پیشرفته خود را برای اهداف حیاتی حفظ کند.

روزنامه واشنگتن پست در گزارش خود به بُعد دیگری از این بحران می‌پردازد: مصرف بی‌سابقه موشک‌های کروز تاماهاوک توسط ارتش آمریکا. بر اساس این گزارش، ایالات متحده در تنها چهار هفته اول درگیری، بیش از ۸۵۰ فروند موشک تاماهاوک شلیک کرده است.

نکته نگران‌کننده اینجاست که ظرفیت تولید سالانه این موشک تنها چند صد فروند است، در حالی که قیمت هر واحد از نسخه‌های جدید آن به ۳.۶ میلیون دلار می‌رسد و ساخت آن تا دو سال زمان می‌برد. مقامات پنتاگون در گفتگو با واشنگتن پست هشدار داده‌اند که ادامه این روند، ذخایر خاورمیانه را به وضعیت «وینچستر» (اصطلاح نظامی برای اتمام کامل مهمات) نزدیک کرده است. این موضوع آمریکا را در موقعیت دشواری برای موازنه قدرت در سایر نقاط جهان، از جمله منطقه هند-آرام، قرار می‌دهد.

واشنگتن پست نوشته‌است که آمریکا برای استمرار جنگ مجبور است موشک‌های تاماهاوک را از نقاظ استراتژیک دیگر به خاورمیانه منتقل کند.  طی روزهای گذشته گزارش‌های متعددی از افزایش نیاز به مهمات در منطقه منتشر شده‌است.  از جمله اینکه گزارش شده‌است که آمریکا قصد دارد بخشی از موشک‌های پدافندی خود را از اروپا به منطقه منتقل کند و همچنین کمک‌های نظامی به اوکراین را کاهش دهد.

این جابجایی مهمات می‌تواند روی اهداف استراتژیک آمریکا، از جمله مواجهه با تهدید روسیه در جنگ اوکراین و همچنین راهبرد مقابله با چین در اقیانوس آرام تاثیر شدیدی داشته‌باشد و در عین حال اوکراین و اروپا را با منابع دفاعی کمتر تنها بگذارد.

ایران با درک این نقاط ضعف، تاکتیک‌های خود را تطبیق داده است. به جای حملات انبوه و یک‌باره، به سمت حملات کوچک‌تر اما مداوم حرکت کرده تا فشار روانی و عملیاتی را حفظ کرده و ذخایر دفاعی رقیب را به تدریج تخلیه کند.

علاوه بر این، پهپادهای ایرانی به دلیل پرواز در ارتفاع پایین و قابلیت شلیک از سکوهای متحرک (مانند پشت وانت)، شناسایی و انهدام را دشوارتر کرده‌اند. استفاده از نوآوری‌هایی نظیر هدایت با فیبر نوری (مصون در برابر اختلال الکترونیکی) و موتورهای جت، پیچیدگی این نبرد را برای سیستم‌های پدافندی گران‌قیمت دوچندان کرده است.

۴۲/۴۲