به گزارش خبرآنلاین، سخنرانی ۱۹ دقیقهای دونالد ترامپ از تالار «کراس هال» کاخ سفید، که قرار بود نقشه راهی برای پایان جنگ ۳۰ روزه با ایران باشد، به جای آرامش، موجی از عدم قطعیت و هراس را به پایتختهای جهان و بازارهای مالی تزریق کرد.
تهدید صریح او به نابودی زیرساختهای غیرنظامی ایران و سلب مسئولیت از بازگشایی تنگه هرمز، واکنشهای تندی را از سوی متحدان و رقبای آمریکا برانگیخته است. ادعای او در مورد بازگرداندن ایران به عصر حجر «جایی که به آن تعلق دارد» با واکنش تند وزیر خارجه پیشین ایران مواجه شد که تاکید کرد عصر حجر، جای ترامپ و وزیر جنگ او است.
نویسنده ریسپانسیبل استیتکرفت کل سخنرانی ترامپ را «دروغ سیزده» (دروغ یک آوریل) توصیف کرد.
سقوط بازارهای مالی و پرواز قیمت نفت
بلافاصله پس از پایان سخنرانی، بازارهای جهانی که منتظر سیگنال صلح بودند، با سقوط مواجه شدند. شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن ۲.۴ درصد و شاخص FTSE 100 لندن ۰.۶۸ درصد افت کردند.
کریس بیچام، تحلیلگر ارشد بازار در IG، این وضعیت را به یک «دروغ اول آوریل دراماتیک» تشبیه کرد و گفت: «به جای شنیدن "دیگر جنگ بس است"، ما شنیدیم که "نه، جنگِ بیشتر!". بازارها اکنون باید روی صدها میلیون بشکه نفتی حساب کنند که قرار نیست به این زودیها از خلیج فارس خارج شود. ما به دوره پیشبینی فاجعه اقتصادی بازگشتهایم.»
قیمت نفت برنت که پیش از سخنرانی به زیر ۱۰۰ دلار رسیده بود، با جهشی ۷.۵ درصدی به ۱۰۸ دلار صادر شد.
واکنش تند تهران: «گرفتار پشیمانی ابدی خواهید شد»
در ایران، مقامات نظامی و سیاسی ادعاهای ترامپ مبنی بر نابودی توان دفاعی کشور را «توهمآمیز» خواندند. ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، در بیانیهای که توسط خبرگزاری تسنیم منتشر شد، اعلام کرد: «ارزیابیهای آمریکا و اسرائیل از توانمندیهای نظامی ایران ناقص است. جنگ تا زمان پشیمانی دائمی و تسلیم دشمنان ادامه خواهد داشت. پاسخهای ما مخربتر و گستردهتر خواهد بود.»
پیش از این عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران نیز در گفتگو با الجزیره، زبان تهدید و ضربالاجل را بیفایده دانستهبود و تاکید کرد که ایران برای دفاع از خود هیچ زمانی تعیین نمیکند.
شکاف در جبهه متحدان غربی و ناتو
اروپاییها که پیش از این هم بر سر مشارکت در درگیری تردید داشتند، اکنون از لحن ترامپ به شدت نگرانند. میشل مارتین، نخستوزیر ایرلند، تهدید ترامپ به بازگرداندن ایران به «عصر حجر» را کاملاً «غیرقابل قبول» خواند.
در بروکسل، مقامات اتحادیه اروپا درخواست ترامپ برای اعزام ناوگان جهت بازگشایی تنگه هرمز را رد کردند. یک مقام فرانسوی در گفتگو با فرانس ۲۴، وضعیت فعلی را به کشتی تایتانیک تشبیه کرد: «مشارکت در این مقطع، مثل خریدن بلیت تایتانیک است، آن هم وقتی که کشتی شروع به غرق شدن کرده است.»
چین و روسیه: انتقاد از «غرور نظامی» واشینگتن
روسیه و چین، که از ابتدای درگیریها بر حاکمیت ملی ایران تاکید داشتند، سخنان ترامپ را به چالش کشیدند. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، ادعاهای پیروزی سریع را به استهزا گرفت و هشدار داد که انتظارات برای درهمشکستن ایران در عرض چند ساعت، شکست خورده است.
وزارت امور خارجه چین نیز با ابراز «نگرانی عمیق»، خواستار توقف فوری عملیات نظامی شد و اعلام کرد: «حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی ایران باید محترم شمرده شود. تشدید تنشها ثبات اقتصادی و مسیرهای انرژی جهانی را به خطر انداخته است.»
جنگِ داخلی در واشینگتن: دموکراتها علیه ترامپ
در داخل ایالات متحده، سخنرانی ترامپ به جای اتحاد ملی، باعث تعمیق شکافها شد. چاک شومر، رهبر اقلیت سنا، این سخنرانی را «پرتوپلا و رقتانگیز» خواند. او در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ترامپ کاملاً برای فرماندهی کل قوا ناصالح است و تمام دنیا این را میدانند. این جنگ یکی از بزرگترین اشتباهات استراتژیک تاریخ ملت ما خواهد بود.»
سناتور مارک وارنر نیز با اشاره به کشته شدن ۱۳ سرباز آمریکایی، از نبود طرحی برای ایمنسازی مواد هستهای ایران انتقاد کرد و گفت که هزینههای این جنگ تا مدتها بر دوش اقتصاد آمریکا سنگینی خواهد کرد.
جمهوریخواهان: «فرماندهای مقتدر»
در مقابل، وفاداران ترامپ از او قهرمان ساختند. لیندزی گراهام، سناتور برجسته، عملیاتهای خشم حماسی و چکش نیمهشب را نمونههایی از قدرت برتر نظامی آمریکا دانست و گفت:«ما به یک فرمانده مقتدر نیاز داشتیم که به ارتش اجازه پیروزی بدهد. امروز جهان بدون تهدید ایران هستهای، جای امنتری است.»
بنبست در افق دو هفتهای
تحلیلگران بینالمللی معتقدند ضربالاجل دو تا سه هفتهای ترامپ، یک قمار بزرگ است. تریتا پارسی، نایبرئیس موسسه کوئینسی، به الجزیره گفت: «این سخنرانی نشان داد که او واقعاً هیچ برنامهای ندارد. او فقط توییتهای ۳۰ روز گذشتهاش را خلاصه کرد. پایگاه رای او در حال از دست دادن صبر خود است چون قیمتها در پمپبنزین و خواربارفروشیها به شدت افزایش یافته است.»
۴۲/۴۲
نظر شما