به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، پاسخ به سؤالِ یک پرسشگر از مرکز ملی پاسخگوئی به سوالات دینی ارائه شده است:
پرسش:
چرا در برخی آیات قرآن (نساء: ۴۶)، یهودیان کافر شمرده شده اند؟ مگر یهودیان پیرو دین آسمانی نبوده و موحد نیستند؟
پاسخ :
در آیات متعددی از یهودیان با عنوان «کافر» یاد شده است. در این نوشتار به این پرسش پاسخ میدهیم که آیا یهودیان به صرف ایماننیاوردن به اسلام و مسلماننشدن کافر شمرده شدهاند یا علت دیگری داشته است؟
کفر در قرآن
«کفر» در لغت به معنای ردّکردن، قبولنکردن و توجهنکردن به چیزی است و از آثار آن بیزاریجستن، پنهانکردن و پوشاندن است. بر اساس این معنا هرکه چیزی را که باید بپذیرد و قبول کند، نهتنها نپذیرد و قبول نکند، بلکه بدان بیتوجهی کند، از آن بیزار باشد و سعی در محو و نابودی آن داشته باشد، کافر به شمار میآید (۱).
چرایی کافر شمردهشدن یهودیان در قرآن
بررسی آیات قرآن نشان میدهد واژۀ «کافر» در این کتاب هر فرد غیرمسلمانی را دربر نمیگیرد، بلکه فقط شامل کسانی میشود که افزون بر قبولنکردن اسلام، در مقابل آن موضعی خصمانه اتخاذ کردند و سعی در نابودی آن دارند. اگر قرآن اهل کتاب اعم از یهودیان و مسیحیان را با وجود ادعای ایمان به دینی الهی کافر دانسته است، به این دلیل است که نهتنها حقانیت اسلام و پیامبر خدا علیه و آله السلام را قبول نکردند و ایمان نیاوردند، بلکه در برابر ایشان موضعی خصمانه داشتند و میخواستند دین اسلام را محو و نابود و مسلمانان را از آن گمراه کنند (۲).
اهل کتاب در قرآن
منظور از اهل کتاب در قرآن، یهودیان و مسیحیان هستند که به تورات و انجیل در جایگاه کتاب الهی معتقدند. بر اساس آیات قرآن، همۀ اهل کتاب با هم یکسان نیستند (۳)؛ به همین دلیل قرآن آنان را در دو دستۀ کلی خوب و بد قرار میدهد. دستهای از اهل کتاب از شدت دشمنی با مسلمانان، دوست نداشتند هیچ خیری به آنان برسد (۴)؛ اینان با اینکه حق برایشان آشکار شده بود، دوست داشتند مسلمانان را گمراه کنند (۵) و با بستن مسیر الهی و کج نشاندادن آن، آنان را از این مسیر بازدارند (۶)؛ این گروه با اینکه از حق آگاه بودند، میکوشیدند با تحریف کلام الهی (۷)، حق را با باطل بیامیزند؛ درنتیجه حق را مخفی کنند (۸). آنان در روز به دروغ مسلمان میشدند و شب دوباره به دین خود برمیگشتند تا مسلمانان را با شک و تردید مواجه کنند (۹). این عمل آنان در زمان صلح بود و در زمان جنگ و هنگام هجوم مشرکان به مدینه، با مشرکان همکاری کردند و از پشت به هموطنان مسلمان خود خنجر زدند (۱۰). مطابق قرآن، این گروه از اهل کتاب که بیشتر یهودیان زمان و مکان نزول قرآن در این گروه بودند، دشمنترین مردم در برابر مؤمنان (۱۱) و بدترین مردم هستند و عذابشان در قیامت، خلود در جهنم خواهد بود (۱۲).
در نقطۀ مقابل، قرآن برخی از اهل کتاب را مدح میکند؛ برای نمونه میگوید: «اگر مال فراوانی را به آنان به امانت بدهی، آن را برمیگردانند» (۱۳)؛ ازاینرو قرآن از مسلمانان میخواهد با اهل کتابی که ظالم نیستند، به بهترین وجه مجادله و گفتگو کنند (۱۴).
نتیجه:
قرآن افراد را به صرف مسلماننبودن «کافر» نمیداند، بلکه از نگاه قرآن، کسانی که با وجود آشکارشدن حق نهتنها آن را نمیپذیرند، بلکه خصمانه در مقابل آن میایستند و سعی در نابودی و خاموشی آن دارند، کافر هستند. بر اساس آیات قرآن، اهل کتاب زمان و مکان نزول قرآن که یهودیان را نیز دربر میگیرد، در دو دستۀ خوب و بد قرار میگیرند که البته بیشتر آنان بد بودهاند. یهودیان بد که قرآن از آنان بیشتر با عنوان «کافران از اهل کتاب» یاد میکند، با وجود اینکه به حقانیت اسلام و پیامبر یقین داشتند، نهتنها به ایشان ایمان نیاوردند، بلکه در مقابل ایشان ایستادند و از هیچ دشمنیای فروگذار نکردند.
برای مطالعۀ بیشتر:
مصطفی مهدوی ارجمند و ...؛ «کاربست کفر در قرآن (مطالعه موردی: سورۀ بقره)»؛ آموزههای قرآنی، دورۀ ۲۱، ش ۴۰، دی ۱۴۰۳ ش، ص ۲۵۱ ـ ۲۷۶.
پینوشتها:
۱. حسن مصطفوی؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم؛ تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ ش، ج ۱۰، ص ۸۰.
۲. مصطفی مهدوی ارجمند و ...؛ «کاربست کفر در قرآن (مطالعه موردی: سورۀ بقره)»؛ آموزههای قرآنی، دورۀ ۲۱، ش ۴۰، دی ۱۴۰۳ ش، ص ۲۵۲ و ۲۵۷ ـ ۲۶۰.
۳. آلعمران: ۱۱۳.
۴. بقره: ۱۰۵.
۵. بقره: ۱۰۹.
۶. آلعمران: ۹۹.
۷. نساء: ۴۶.
۸. آلعمران: ۷۱.
۹. آلعمران: ۷۲.
۱۰. احزاب: ۲۶.
۱۱. مائده: ۸۲.
۱۲. بینه: ۶.
۱۳. آلعمران: ۷۵.
۱۴. عنکبوت: ۴۶.
نظر شما