به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به به نقل از روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، رویداد «در قاب یک سند» با هدف معرفی و بازشناسی اسناد مهم و گاه مغفولمانده در گنجینه آرشیوی سازمان طراحی شده است و هر بار یکی از اسناد تاریخی، فرهنگی یا اداری نگهداریشده در آرشیو ملی را به مخاطبان معرفی میکند.
هوارد کانکلین باسکرویل Howard Conklin Baskerville، در تاریخ ۱۰ آوریل ۱۸۸۵ میلادی/۱۲۶۴ شمسی در ایالت نبراسکای آمریکا در خانوادهای مذهبی متولد شد. پدر، پدربزرگ و چهار برادر او کشیش بودند. باسکرویل در سال ۱۹۰۷ میلادی/۱۲۸۶ شمسی، پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه پرینستون، به ایران آمد و در مدرسه مموریال تبریز به تدریس پرداخت. در زمان انقلاب مشروطه، حدود ۲۵ سال از تأسیس این مدرسه میگذشت و این نهاد آموزشی نقش قابلتوجهی در تاریخ آموزش نوین ایران ایفا کرده بود.
باسکرویل پیش از ورود به ایران با تحولات انقلاب مشروطه در آغاز قرن بیستم آشنایی داشت و پس از حضور در ایران، به یکی از مدافعان پرشور و فعال این جنبش تبدیل شد.
در یادداشتهای اطراف عکس معرفیشده درخصوص همکاری باسکرویل با مشروطهخواهان تبریز و سرانجام وی اینچنین آمده است: «تمثال بیمثال شهید حریت، فدائی انسانیت مستر بسکرویل آمریکایی، بعد از اینکه محصورین ده ماهه تبریز را دیده، مظلومیت و اسارت اهالی در دست جلادان استبداد [را] مشاهده نموده، بنام انسانیت و نوعپروری، ترک تبعیت دولت متبوعه خودش را نموده و از خدمت معلمی که در مدرسه مموریال پروتستانت داشته، استعفا داده و از شونات ممتازه خود به کنار کشیده، داخل سلک مجاهدین شده و به سمت مشاقی یک فوج، موسوم به فوج نجات که شماری از نجبا و اصیلزادگان بودند، مشق میداد و تا اندازهای فوج موسوم را مانند سایر افواج دول متمدنه و خیلی خدمت به اسم انسانیت نمود، تا روز سهشنبه ۲۹ شهر ربیعالاول ۱۳۲۷ در محاربه شنبغازان که از دعواهای تاریخی تبریز به شمار میرود اول طلوع آفتاب در حین یورش فوج نجات به لشکر آذربایجان صمدخان که مستر بسکرویل مقدمةالجیش و خرامان جهت میداد، یک تیر گلوله از طرف دشمنان انسانیت به مشارالیه خورده به فاصله ده دقیقه جان به جان آفرین تسلیم کرد و دل دوستان و... پیشگان خود را داغدار. عکاسخانه اکونمی محمود لالهزار.»
گفتنی است این تصویر بر روی کارتی سبزرنگ با تزیینات گلوبوته و نقوش اسلیمی به رنگ کرم قرار دارد و در بخش زیرین آن، مهر «یادگار جشن مجمع ادب ۲۷ میزان ۱۳۲۹ بافتخار فاتحین» درج شده است.
۲۵۹
نظر شما