فرزانه فراهانی: امدادرسانی به موقع و اصولی در حوادث مختلفی چون سیل، زلزله، آتشسوزی و همچنین در زمان وقوع جنگ، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و نقش امدادگران در حیات بخشیدن به آسیبدیدگان هم نقشی بسیار مهم است.
تجهیزاتی که امدادگران در اختیار دارند و آموزشهای امدادرسانی که از پیش دیدهاند باید طی دورههای مختلف به روز شده و آمادگی تیمهای عملیاتی نیز در تمرینها و مانورهای مختلف سنجیده شود و خب در مناطقی که دسترسی به آنها مثل نقاط شهری ساده نیست، نوع تجهیزات و همچنین آموزشهایی که امدادگران باید از پیش فرا گرفته باشند متفاوت و غیرقابل مقایسه با یک امدادرسانی معمولی در فضای عادی شهرها است.
در طول جنگ تحمیلی اخیر هم امدادگران هلالاحمر ضمن بهکارگیری روشهای به روز و کارآمد امداد و نجات، تجهیزات مناسبی را نیز در اختیار داشتند و با استفاده از آنها در عملیاتهای مختلف امدادرسانی جان هزاران نفر را نجات دادند.
پیرحسین کولیوند رئیس جمعیت هلالاحمر، در گفتگو با خبرآنلاین درباره امداد و نجات در مناطق صعبالعبور، میگوید: امداد و نجات در مناطق صعبالعبور، یک عملیات چندلایه، زمانحساس و کاملاً تخصصی است. ما ابتدا با دریافت گزارش حادثه، بلافاصله «مرکز فرماندهی و کنترل عملیات (EOC)» را فعال میکنیم. در این مرکز، تحلیل اولیه از شرایط جغرافیایی، وضعیت آبوهوا، نوع حادثه و تعداد مصدومان انجام میشود.
مشروح این گفتگو را در ادامه بخوانید:

سازوکار امداد و نجات در مناطق صعبالعبور در حال حاضر چگونه است؟
امداد و نجات در مناطق صعبالعبور، یک عملیات چندلایه، زمانحساس و کاملاً تخصصی است. ما ابتدا با دریافت گزارش حادثه، بلافاصله «مرکز فرماندهی و کنترل عملیات (EOC)» را فعال میکنیم. در این مرکز، تحلیل اولیه از شرایط جغرافیایی، وضعیت آبوهوا، نوع حادثه و تعداد مصدومان انجام میشود.
پس از آن، تیمها بهصورت هدفمند اعزام میشوند؛ یعنی صرفاً اعزام نیرو نیست، بلکه ترکیب تیمها بر اساس نیاز مأموریت شکل میگیرد. برای مثال: تیمهای جستوجو و نجات کوهستان، تیمهای واکنش سریع، تیمهای پشتیبانی و لجستیک و در صورت نیاز، تیمهای آنست (سگهای زندهیاب)
در عملیاتهای پیچیده، ما با یک «آرایش عملیاتی شبکهای» وارد میشویم؛ به این معنا که چندین تیم از مسیرهای مختلف به محل حادثه نزدیک میشوند تا هم زمان طلایی نجات کاهش یابد و هم ریسک عملیات پایین بیاید.
از نظر نیروی انسانی در هلالاحمر چه ظرفیتی در اختیار دارید و امدادگران چه آموزشهایی دیدهاند؟
جمعیت هلالاحمر یک شبکه عظیم انسانی دارد. ما دهها هزار امدادگر تخصصی و آموزشدیده در سراسر کشور داریم که در قالب پایگاههای امداد و نجات سازماندهی شدهاند. علاوه بر آن، یک ظرفیت بسیار ارزشمند از داوطلبان نیز در کنار ما هستند که در شرایط بحران به کمک میآیند.
آموزشها کاملاً تخصصی و مرحلهبندیشده است و شامل آموزشهای پایه امداد و کمکهای اولیه، آموزشهای تخصصی کوهستان، کار با طناب، نجات در شیب و ارتفاع، آموزش بقا در شرایط سخت (سرما، گرما، کمآبی)، آموزش کار با تجهیزات پیشرفته مانند GPS، پهپاد و سامانههای مکانیابی و تمرینهای میدانی و رزمایشهای دورهای میشود.
امدادگر هلالاحمر باید هم از نظر جسمی و هم از نظر روانی آمادگی کامل داشته باشد، چون در بسیاری از مأموریتها با شرایط بسیار دشوار و استرسزا مواجه هستیم.
در حوزه تجهیزات، دقیقاً چه امکاناتی در اختیار تیمها قرار دارد؟
ما یک سبد کامل از تجهیزات تخصصی داریم که متناسب با نوع مأموریت استفاده میشود. از جمله این تجهیزات میتوان به تجهیزات فنی کوهستان شامل طنابهای دینامیک و استاتیک، هارنس، کارابین و ابزار فرود، برانکاردهای ویژه حمل در ارتفاع و مسیرهای باریک، تجهیزات جستوجو مانند GPS، قطبنما، دوربینهای دید در شب و حرارتی، پهپادهای امدادی برای پایش هوایی و شناسایی مسیر، تجهیزات پزشکی پیشبیمارستانی برای تثبیت وضعیت مصدوم، در عملیاتهای بزرگ، پشتیبانی هوایی با بالگرد و تیم های سوار کار ویژه اشاره کرد.
تأکید میکنم که امروز هلالاحمر از نظر تجهیزات در حوزه امداد صعبالعبور در وضعیت بسیار خوبی قرار دارد و همواره در حال بهروزرسانی و استفاده از فناوریهای نوین هستیم.

به موضوع تیمهای سوارکار امداد و نجات اسبسوار اشاره کردید. این موضوع برای افکار عمومی بسیار جذاب است؛ لطفاً بیشتر توضیح دهید.
بله، تیمهای امداد اسبسوار یکی از ظرفیتهای نوآورانه ما هستند. ما در کشور مناطقی داریم که نه خودرو میتواند وارد شود و نه حتی موتورسیکلت؛ مسیرها بسیار باریک، جنگلی یا کوهستانی هستند. در چنین شرایطی، اسب بهترین وسیله برای دسترسی سریع است.
در این طرح امدادگران آموزشدیده سوارکاری حرفهای هستند، توانایی حرکت در مسیرهای سخت، شیبدار و لغزنده را دارند، میتوانند تجهیزات امدادی را با خود حمل کنند و در صورت نیاز، در انتقال مصدوم نیز مشارکت داشته باشند.
این تیمها ترکیبی از «مهارت سنتی» و «دانش نوین امداد» هستند و نقش بسیار مؤثری در کاهش زمان رسیدن به مصدوم دارند.
تیمهای اسبسوار در چه مناطقی فعال هستند و برنامه توسعه آنها چگونه است؟
این تیمها در حال حاضر در چند استان با شرایط جغرافیایی خاص، بهویژه مناطق کوهستانی و جنگلی، فعال شدهاند. ما این طرح را بهصورت پایلوت آغاز کردیم و نتایج بسیار موفقی هم داشته است.
برنامه ما این است که با توجه به نیازسنجی، این تیمها را در سایر مناطق صعبالعبور کشور نیز توسعه دهیم. هدف نهایی ما این است که هیچ نقطهای از کشور، حتی دورافتادهترین مناطق، از دسترسی به خدمات امدادی محروم نماند.
استفاده از پهپاد در عملیاتهای امداد و نجات چه نقشی دارد و چگونه این فناوری به شما کمک میکند؟
پهپادها یکی از بزرگترین تحولها در عملیاتهای امداد و نجات ما بودهاند. در شرایطی که مسیرهای زمینی بسیار صعبالعبور است، یا دید مستقیم محدود است، پهپادها میتوانند در کسری از ثانیه تصاویر هوایی، حرارتی و ویدئویی را به مرکز فرماندهی ارسال کنند. این موضوع چند مزیت مهم دارد:
1. شناسایی سریع مسیرها و مصدومان: پهپادها میتوانند نقاطی که امدادگران زمینی به سختی به آن دسترسی دارند را رصد کنند.
2. کاهش زمان رسیدن به مصدوم: با مشاهده مسیرهای امن و نزدیکترین نقطه فرود، تیمها میتوانند سریعتر حرکت کنند.
3. ایمنی نیروها: پیش از ورود نیروهای زمینی، پهپادها میتوانند خطراتی مثل زمین لغزنده، شیبهای خطرناک، یا آبگرفتگی را شناسایی کنند.
پهپادهای هلالاحمر چه قابلیتهایی دارند و در چه ماموریتهایی استفاده میشوند؟
هلالاحمر ایران ناوگان پیشرفتهای از پهپادهای امدادی دارد که شامل انواع زیر میشود: پهپادهای کوچک برای گستردهنگری و جستوجو؛ پهپادهای مجهز به دوربین حرارتی برای یافتن افراد در شب یا مناطق پوشیده از دود/مه ؛ پهپادهای سنگینتر برای حمل تجهیزات سبک و دارو به نقاط دورافتاده.
این پهپادها در تمام عملیاتهای صعبالعبور، سیلابها، کوهستانها و حوادث جوی شدید به کار گرفته میشوند و حتی در هماهنگی با تیمهای اسبسوار و بالگردها، نقش مکمل دارند.

با توجه به این فناوری، چه تغییراتی در سرعت و اثربخشی عملیات مشاهده کردهاید؟
نتایج کاملاً ملموس است: پهپادها باعث شدهاند زمان شناسایی و رسیدن به مصدوم تا ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش یابد. همچنین امکان مدیریت همزمان چند تیم در نقاط مختلف با دقت بسیار بالا فراهم شده است. با ترکیب پهپاد، بالگرد، تیم زمینی و اسبسوار، ما امروز به یک شبکه امدادی هوشمند و یکپارچه دست یافتهایم که در بسیاری از کشورها بینظیر است.
برنامه آینده هلالاحمر برای توسعه استفاده از پهپاد چیست؟
ما در حال برنامهریزی برای افزایش تعداد پهپادها و تنوع آنها بر اساس مأموریت، یکپارچهسازی پهپادها با سامانههای موقعیتیابی و GIS، توسعه پهپادهای امدادی خودران برای ارسال فوری دارو و تجهیزات به مصدومین، برگزاری رزمایشهای مشترک زمینی، اسبسوار و هوایی برای هماهنگی بهتر، با سرعت به سمت هلال احمر هوشمند حرکت میکنیم.
هدف ما ایجاد یک سیستم کاملاً هوشمند امداد و نجات است که در هر شرایط جغرافیایی و جوی بتواند سریعترین و ایمنترین پاسخ را ارائه دهد. جمعیت هلالاحمر امروز یک مجموعه توانمند، چابک و مبتنی بر دانش روز است. ما با تکیه بر نیروی انسانی متخصص، تجهیزات پیشرفته و ابتکارات عملیاتی مانند تیمهای اسبسوار، توانستهایم ظرفیت امدادرسانی در سختترین شرایط جغرافیایی را به شکل قابل توجهی افزایش دهیم.
پیام ما به مردم عزیز این است که در هر نقطهای از کشور که باشند، هلالاحمر در کنار آنهاست و با تمام توان برای نجات جان انسانها تلاش میکند.
۴۷۴۷




نظر شما