روایت لگویی ایران چگونه در غرب وایرال شد؟

به گزارش خبرآنلاین به نقل از فیگارو، تازه‌ترین تحولات در دنیای اسباب‌بازی‌های ساختنی کمتر در دانمارک و بیشتر در ایران رقم خورده است. در حالی که شرکت اسکاندیناویایی لگو همچنان یکی از نمادهای سرگرمی کودکانه در جهان محسوب می‌شود، در تهران از ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی برای تولید و انتشار ویدیوهای انیمیشنی الهام‌گرفته از این سبک استفاده شده است.

بنا به روایت ایرنا؛ این ویدیوها که از نظر بصری جذاب و چشم‌نواز هستند، به شکلی طعنه‌آمیز رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، را به تصویر می‌کشند؛ گاه با لباسی رسمی که به‌طور تحقیرآمیزی آلوده شده و گاه در وضعیتی خفت‌بار، چهار دست‌وپا در حالی که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، او را با قلاده‌ای در اختیار دارد.

از زمان آغاز درگیری‌ها در خاورمیانه، تقریباً هر روز دست‌کم یک ویدیوی جدید از این دست منتشر شده است. این تولیدات نقش مهمی در افزایش دیده‌شدن تبلیغات جمهوری اسلامی ایران در سطح جهانی ایفا کرده‌اند. طبق گزارشی از یک شرکت امنیت سایبری، تنها در نیمه دوم ماه مارس، این ویدیوهای حامی ایران بیش از ۱۴۵ میلیون بازدید در پلتفرم‌هایی مانند ایکس، فیس‌بوک، اینستاگرام و تیک‌تاک به دست آورده‌اند.

دست بالای ایران در «جنگ اطلاع‌رسانی»

تعلیق یکی از کانال‌های یوتیوب که این ویدیوها را تولید می‌کرد نیز نتوانست مانع گسترش آن‌ها شود. در شرایطی که این جنگ با استفاده گسترده از هوش مصنوعی و عناصر فرهنگ عامه همراه است، بسیاری از ناظران بر این باورند که ایران در «جنگ اطلاع‌رسانی» دست بالا را پیدا کرده است.

این ویدیوها که به‌طور خاص برای مخاطبان غربی تولید شده‌اند، از پشتیبانی غیرمستقیم کانال‌های رسمی نیز بهره می‌برند. به‌عنوان مثال، یکی از این ویدیوها تنها یک ساعت پس از انتشار، توسط رسانه‌های رسمی ایرانی در تلگرام و همچنین یک رسانه روسی در شبکه ایکس بازنشر شد. این سطح از هماهنگی نشان‌دهنده نوعی هم‌راستایی یا حتی مشارکت ساختاری است.

این تولیدات به‌سرعت در غرب نیز محبوب شده‌اند، چرا که لحن تند، طنزآمیز آن‌ها با تصویر سنتی و جدی که معمولاً ارائه می‌شود، تفاوت دارد. کارشناسان معتقدند یکی از دلایل اصلی این موفقیت، پیشرفت فنی در استفاده از هوش مصنوعی است. برخلاف تولیدات قبلی که اغلب ساده و کم‌کیفیت بودند، این ویدیوها از نظر بصری و فنی در سطح بالاتری قرار دارند.

کیفیت روایت و کارگردانی نیز توجه تحلیل‌گران را جلب کرده است. این ویدیوها با ریتمی سریع، ساختاری فشرده و استفاده از موسیقی، به‌ویژه رپ، پیام‌های خود را به‌طور مؤثری منتقل می‌کنند. به‌کارگیری سبک بصری لگو نیز به‌عنوان نوعی «اسب تروآ» عمل می‌کند تا مخاطبان غربی را جذب کند. این استراتژی باعث شده افراد غیرسیاسی که معمولاً به محتوای مرتبط با جنگ توجهی ندارند، با این ویدیوها درگیر شوند و ناخواسته با روایت خاصی از درگیری آشنا شوند.

از سوی دیگر، استفاده از طنز تند و گاه گزنده نیز یکی از ویژگی‌های برجسته این آثار است. سازندگان این ویدیوها معتقدند که چنین رویکردی می‌تواند تصویر منفی موجود از ایران در غرب را تغییر دهد و نوعی ارتباط جدید با مخاطب ایجاد کند. این رویکرد پیش‌تر نیز در مواردی دیگر به کار گرفته شده بود، از جمله حمایت از برخی چهره‌های جنجالی در اروپا برای انتقال پیام‌های مشابه.

این ویدیوها همچنین از موج نارضایتی نسبت به دونالد ترامپ بهره می‌برند. پس از انتخاب مجدد او در سال ۲۰۲۴، میزان مخالفت‌ها با او افزایش یافته و همین موضوع باعث شده پذیرش چنین محتوایی در میان مخاطبان غربی بیشتر شود. در این میان، برخی عناصر جنبش‌های ضدترامپ نیز در این ویدیوها بازتاب یافته‌اند، از جمله اشاره به ارتباطات گذشته ترامپ با چهره‌های جنجالی.

تحلیل‌گران معتقدند این رویکرد نوعی بهره‌برداری از شکاف‌های داخلی در جوامع غربی است؛ روشی که پیش‌تر نیز توسط دیگر بازیگران بین‌المللی مورد استفاده قرار گرفته بود. نمایش ترامپ به‌عنوان فردی وابسته به نتانیاهو و به‌تبع آن تصویرسازی از آمریکا به‌عنوان تابع اسرائیل، بخشی از یک استراتژی قدیمی تلقی می‌شود.

در برخی از این ویدیوها حتی تلاش شده ایران به‌عنوان مدافع گروه‌های تحت ستم در تاریخ معرفی شود؛ از بردگان سیاه‌پوست گرفته تا قربانیان بمباران اتمی ژاپن و اقوام بومی.

315