به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حجتالاسلام والمسلمین روحالله نامنی، پژوهشگر دینی، در گفتوگو با ایکنا درباره فلسفه حج و دلایل وجوب آن بر افراد مستطیع، اظهار کرد: حج از آن جهت واجب شده است که مردم به آن مکان مقدس مراجعه کنند و با رخدادهایی که برای حضرت ابراهیم(ع) اتفاق افتاده و چگونگی دستیابی ایشان به مقام خلیلاللهی آشنا شوند. از اینرو، مسئله وجوب حج در آیات قرآن نیز مورد تأکید قرار گرفته و این فریضه، بزرگترین اجتماع مسلمانان برای نمایش قدرت اسلام بهشمار میرود.
وی با اشاره به دیدگاه امام خمینی(ره) درباره جنبه سیاسی حج افزود: ایشان یکی از ابعاد مهم حج را «برائت از مشرکین» دانستهاند؛ به این معنا که مؤمنان در زمانی واحد و مکانی مشترک گرد هم میآیند و انزجار خود را از کفار اعلام میکنند. افزون بر این، بُعد اقتصادی حج نیز اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه در گذشته، آن منطقه یکی از شاهراههای مهم اقتصادی محسوب میشد و همچنان این کارکرد قابل توجه است.
نامنی با اشاره به قوانین و فلسفه اعمال حج تصریح کرد: حج همانند نماز و روزه، دارای احکام و قواعد مشخصی است؛ برای نمونه، همانگونه که در روزه، انجام برخی امور موجب بطلان و کفاره میشود، در حج نیز پس از احرام، ۲۴ مورد بر فرد حرام میشود که برخی ویژه مردان، برخی ویژه زنان و برخی مشترک میان هر دو هستند. همچنین استفاده از بوی خوش در ایام حج ممنوع است، چراکه این امر به مظاهر دنیوی تعلق دارد. مردان نیز نباید لباس دوخته بپوشند و باید از کفشهای ساده و روباز استفاده کنند و زنان نیز از برخی زیورآلات پرهیز کنند؛ زیرا حج، عرصه تفاخر و خودنمایی نیست.
این کارشناس دینی ادامه داد: درباره حج، روایات فراوانی نقل شده است؛ برای نمونه، درباره حجرالاسود آمده است که «دست خداوند بر روی زمین» است. همچنین چاه زمزم، حجرالاسود و دیگر نشانهها، همگی جلوههایی از قدرت الهی بهشمار میروند. بنابراین ضروری است با افزایش معرفت نسبت به حج، بهرهمندی خود را از این سفر معنوی بیشتر کنیم تا دستاوردهای عمیقتری حاصل شود.
وی در پاسخ به این پرسش که با وجود حضور خداوند در همه جا، فلسفه نماد بودن خانه کعبه چیست، بیان کرد: عالم، محضر خداوند است و انسان در هر کجا میتواند نشانههای الهی را مشاهده کند؛ اما در اینجا بحث «شاخص بودن» مطرح است و لازم است جهتگیریها به سوی یک نقطه واحد متمرکز شود. از اینرو، کعبه بهعنوان نمادی از سنگ، با وجود آنکه در طول تاریخ چندین بار تخریب و بازسازی شده، همچنان مرکز بزرگترین اجتماع مسلمانان و نماد اقتدار جهان اسلام است.
نامنی ادامه داد: در ایام حج، مسلمانانی از سراسر جهان در یک مکان گرد هم میآیند و چنین تجمعی در هیچ نقطه دیگری از جهان قابل تحقق نیست. این حضور همزمان و هممکان، بازتاب گستردهای در سطح جهانی دارد و یکی از حکمتهای اساسی وجوب حج بهشمار میرود.
این پژوهشگر دینی با بیان اینکه اگر اتحاد و انسجامی که در حج میان مسلمانان شکل میگیرد، در زندگی روزمره و تعاملات سیاسی آنان نیز تداوم یابد، مسلمانان به یکی از قدرتهای برتر جهان تبدیل خواهند شد، تصریح کرد: حج بزرگترین و مهمترین اجتماع مسلمانان است؛ تا آنجا که حتی اگر افرادی نتوانند در آن حضور یابند، حکومت اسلامی موظف است گروهی را به این فریضه اعزام کند. ارتباطات شکلگرفته در حج، ظرفیتی الهی است که در اختیار مؤمنان قرار گرفته و بهرهگیری از آن، به نحوه استفاده آنان از این فرصت بستگی دارد.
نظر شما