به گزارش خبرنگار ایلنا به نقل از « آرتنیوز»، در سال ۱۹۹۰، تابلوی «پرتره دکتر گاشه» اثر ونسان ونگوک زمانی جهان هنر را شگفتزده کرد که در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۸۲.۵ میلیون دلار فروخته شد و در آن زمان رکورد تازهای برای گرانترین اثر نقاشی فروختهشده در حراج به ثبت رساند. این فروش یکی از چندین معامله خبرساز بود که جایگاه ونگوگ را به عنوان یکی از پرتقاضاترین نامها در بازار هنر تثبیت کرد.
از دشتهای چرخان و سروهای شعلهور که در سن-رمی نقاشی شدند تا طبیعت بیجانهای ظریف و پرترههای خلقشده در آرل و اوور-سور-واز، آثار ونگوگ همچنان مجموعهداران و نهادهای هنری را مجذوب خود میکنند. امروزه بومهای او بهطور معمول با قیمتهایی هشترقمی به فروش میرسند؛ قیمتهایی که از شدت عاطفی آثار و پیشینه تاریخی و مالکیتی پرماجرای آنها تأثیر میپذیرد.
در ادامه، ۱۵ نقاشی برجسته از این استاد هلندی معرفی میشوند؛ آثاری که هر یک در تاریخ حراجها در شمار گرانترین آثار ونگوگ قرار گرفتهاند.
منظره با خورشید در حال طلوع (۱۸۸۹)

در ۲۴ آوریل ۱۹۸۵، تابلوی «منظره با خورشید در حال طلوع» اثر ونگوگ که در سال ۱۸۸۹ و در جریان اقامت یکساله او در آسایشگاه سن-پل-دو-موزول در سن-رمی-دو-پروانس خلق شده بود، در حراج ساتبیز نیویورک به قیمت ۹.۹ میلیون دلار فروخته شد. این فروش رکورد تازهای برای آثار امپرسیونیستی و پساامپرسیونیستی ثبت کرد و از رکورد پیشین فروش آثار ونگوگ، یعنی ۵.۷ میلیون دلار، فراتر رفت.
این نقاشی مزرعهای گندم را در نخستین ساعات صبح به تصویر میکشد؛ منظرهای که از اتاق هنرمند در طبقه اول بیمارستان دیده میشد. پیش از آنکه فلورنس جی. گولد در سال ۱۹۶۵ این اثر را خریداری کند، نقاشی در مالکیت فیزیکدان رابرت اوپنهایمر بود که آن را از پدرش ژولیوس، مجموعهدار اهل وین، به ارث برده بود.
این اثر از نخستین نقاشیهای ونگوگ بود که در سطح بینالمللی به نمایش درآمد و در نخستین نمایشگاه موزه هنر مدرن نیویورک در سال ۱۹۲۹ نیز حضور داشت. با وجود تردیدهای اولیه درباره جذابیت بازار آن، این فروش نشاندهنده افزایش اشتیاق نسبت به مناظر ونگوگ بود و نقطه عطفی در ارزشگذاری آثار او به شمار آمد.
گلهای آفتابگردان (۱۸۸۸)

این اثر از مجموعه مشهور «گلهای آفتابگردان» ونگوگ در سال ۱۸۸۸، در ۳۱ مارس ۱۹۸۷ در حراج کریستیز لندن به بهای تقریبی ۳۹.۹ میلیون دلار فروخته شد؛ رقمی که در آن زمان رکورد فروش هر نقاشی در حراج را ثبت کرد.
خریدار این اثر شرکت بیمه ژاپنی یاسودا فایر اند مارین اینشورنس بود که امروزه با نام سومپو شناخته میشود. این شرکت نقاشی را به موزه هنر سومپو در توکیو اهدا کرد؛ جایی که همچنان نگهداری میشود.
این تابلو که با زردهای درخشان و ضربهقلمهای پرشور اجرا شده، برای تزئین خانه ونگوگ در آرل و پیش از دیدار پل گوگن خلق شد و نمادی از خوشبینی و آرزوهای خلاقانه هنرمند در این دوره پربار از زندگی او در جنوب فرانسه به شمار میرود.
زنبقها (۱۸۸۹)

در ۱۱ نوامبر ۱۹۸۷، حراج ساتبیز نیویورک تابلوی «زنبقها» را که ونگوگ در ماه مه ۱۸۸۹ و تنها چند روز پس از بستری داوطلبانهاش در آسایشگاه سن-رمی-دو-پروانس خلق کرده بود، به مزایده گذاشت.چکش حراج روی رقم ۴۹ میلیون دلار فرود آمد و با احتساب کمیسیون ۱۰ درصدی، مجموع مبلغ به ۵۳.۹ میلیون دلار رسید. برنده مزایده آلن باند، تاجر استرالیایی، بود که نتوانست معامله را نهایی کند. حدود سه سال بعد، این اثر با مبلغی اعلامنشده توسط موزه جی. پل گتی در لسآنجلس خریداری شد و اکنون نیز در همانجا نگهداری میشود. این نقاشی پیشتر در مجموعه شخصی جوآن ویتنی پیسون قرار داشت. رنگهای جسورانه و ضربهقلمهای روان این اثر، لحظهای تعیینکننده در بازیابی هنری ونگوگ را نشان میدهد و بازتابدهنده شدت عاطفی و نیروی حیاتی تازهای است که او در طبیعت و طی دوران اقامتش در آسایشگاه پیدا کرده بود. فروش پرهیاهوی این تابلو با حضور گسترده رسانههای جهانی همراه شد و جایگاه ونگوگ را بهعنوان غولی در بازار هنر تثبیت کرد.
پرتره دکتر گاشه (۱۸۹۰)

تابلوی «پرتره دکتر گاشه» که اندکی پیش از مرگ ونگوگ در اوور-سور-واز تکمیل شد، در ۱۶ مه ۱۹۹۰ در حراج ساتبیز نیویورک به قیمت ۸۲.۵ میلیون دلار فروخته شد و در آن زمان رکورد جهانی فروش در حراج را به ثبت رساند.
خریدار این اثر ریوئی سایتو، بازرگان ژاپنی، بود که ادعا کرده بود قصد دارد پس از مرگش نقاشی را همراه خود بسوزاند. این پرتره، دکتر پل گاشه، پزشک ونگوگ، را در حالی نشان میدهد که سرش را بر یک دست تکیه داده و گلهای انگشتانه و کتابها او را احاطه کردهاند.
شدت عاطفی این نقاشی و کمیاب بودن آثار هنرمند در بازار، آن را به یکی از پرتقاضاترین پرترههای ونگوگ تبدیل کرد. پس از مرگ سایتو در سال ۱۹۹۶، محل نگهداری اثر نامشخص شد. گزارشها حاکی است که این نقاشی در سالهای ۱۹۹۷ یا ۱۹۹۸ به ولفگانگ فلوتل، مدیر سرمایهگذاری متولد اتریش، فروخته شده، اما مالک کنونی و محل دقیق نگهداری آن همچنان ناشناخته است.
زن روستایی در برابر پسزمینه گندم (۱۸۹۰)

این بوم که در سال ۱۸۹۰ و در ماههای پایانی زندگی ونگوگ در اوور-سور-واز نقاشی شد، زنی نشسته را در برابر پسزمینهای از خوشههای گندم و گلهای شقایق به تصویر میکشد. طیف رنگی ملایم و حالوهوای تأملبرانگیز آن، فاصلهای آشکار با پرترههای پرآشوبتر پیشین هنرمند دارد. استیون ای. وین، سرمایهدار آمریکایی صنعت کازینو، زمانی خبرساز شد که در سال ۱۹۹۷ این تابلو را به قیمت ۴۷.۸ میلیون دلار خریداری کرد. وین در سال ۲۰۲۵ این اثر را همراه با نقاشیای از پل گوگن بهصورت خصوصی و با مجموع قیمتی بیش از ۱۰۰ میلیون دلار به استیون ای. کوهن، مدیر صندوق پوشش ریسک، فروخت. این معاملات خصوصی، جایگاه ماندگار و جذابیت همیشگی آثار ونگوگ در بازار هنر، بهویژه آثار دو سال پایانی عمر او را نشان میدهد.
خودنگاره بدون ریش (۱۸۸۹)

این اثر در سپتامبر ۱۸۸۹ در آسایشگاه سن-رمی-دو-پروانس خلق شد و یکی از معدود خودنگارههایی است که ونگوگ در آن بدون موی صورت دیده میشود. این نقاشی اندکی پس از تراشیدن ریش او کشیده شد و احتمال دارد هدیهای برای مادرش بوده باشد تا نشان دهد حال جسمیاش بهتر شده است. پسزمینه آبی-سبزِ پرشدت در کنار نگاه مستقیم و نافذ هنرمند، به اثر نیرویی عاطفی و عریان میبخشد که آن را از دیگر آثار متأخر او متمایز میکند. این بوم که با تکنیک ضخیمگذاری رنگ ویژه ونگوگ اجرا شده و هم استقامت او را در دورهای بحرانی از زندگیاش بازتاب میدهد. این تابلو در ۱۹ نوامبر ۱۹۹۸ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۷۱.۵ میلیون دلار فروخته شد. اثر پیشتر در مجموعه ژاک کورفر، کارآفرین آلمانی، نگهداری میشد و بهندرت به نمایش درمیآمد؛ موضوعی که بر مطلوبیت آن افزوده بود.
خیابان لس آلیسکامپ (۱۸۸۸)

ونگوگ تابلوی «خیابان لس آلیسکامپ» را در نوامبر ۱۸۸۸ و در دوران اقامتش در آرل، اندکی پس از ورود دوستش پل گوگن، نقاشی کرد. این اثر با رنگهایی درخشان، مسیر اصلی گورستان باستانی رومی آلیسکامپ در نزدیکی آرل را به تصویر میکشد. نقاشی در دوره کوتاه همکاری میان دو هنرمند خلق شد؛ دورهای که هر دو از زاویهای متفاوت این مکان را ثبت کردند.
پس از سالها حضور در مجموعههای خصوصی، این تابلو در ۱۲ مه ۲۰۰۳ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۱۲ میلیون دلار فروخته شد. زمانی که اثر در ۱۰ نوامبر ۲۰۱۵ بار دیگر در حراج ساتبیز نیویورک عرضه شد، به رقم ۶۶ میلیون دلار رسید.
هویت خریدار بهطور رسمی اعلام نشد، هرچند گفته میشود یک مجموعهدار چینی آن را خریداری کرده است. این جهش چشمگیر قیمت، بازتابی از تداوم تقاضای بالا برای آثار ونگوگ در بازار جهانی هنر است.
خانه ونسان در آرل (رو)؛ صفحهای از نامه ونسان به برادرش تئو (پشت)، ۱۸۸۸

در ۵ نوامبر ۲۰۱۳، طراحی نادری با قلم و مرکب از ونگوگ که گوشهای از خانه محل اقامت او در آرل را نشان میداد، در حراج کریستیز لندن به قیمت تقریبی ۵.۴ میلیون دلار فروخته شد؛ رقمی که چهار برابر بهای فروش آن در یک دهه پیش بود. این طراحی که در سپتامبر ۱۸۸۸ اجرا و برای برادرش تئو فرستاده شده بود، چشمانداز ونگوگ از جامعه هنرمندانی را که امیدوار بود در جنوب فرانسه شکل دهد، به تصویر میکشد. این اثر دههها در اختیار خانواده ونگوگ باقی ماند تا سرانجام وارد یک مجموعه خصوصی هلندی شد. فروش آن فرصتی نادر برای مجموعهداران فراهم کرد تا از خلال یکی از نامههای اصلی هنرمند، نگاهی به دوره آرل او بیندازند.
طبیعت بیجان، گلدان با گلهای مینای چمنی و شقایق (۱۸۹۰)

تابلوی «طبیعت بیجان، گلدان با گلهای مینای چمنی و شقایق» که در ژوئن ۱۸۹۰ و تنها چند هفته پیش از مرگ ونگوگ تکمیل شد، در حراج ساتبیز نیویورک به قیمت ۶۱.۸ میلیون دلار فروخته شد و بیش از ۱۰ میلیون دلار بالاتر از برآورد اولیه ظاهر شد. ونگوگ این بوم رنگین و پرتنش را در زمانی خلق کرد که در خانه پزشکش، دکتر پل گاشه، اقامت داشت. گاشه مجموعهدار هنر و نقاش آماتور بود و گمان میرود ونگوگ از برخی آثار موجود در خانه او، از جمله نقاشیهای گلِ پل سزان، الهام گرفته باشد. حتی احتمال داده میشود که این طبیعت بیجان را در ازای درمان به پزشکش داده باشد. این اثر کمیاب از معدود نقاشیهای ونگوگ است که در زمان حیات او فروخته شد. بعدها این تابلو وارد مجموعه کانگر گودییر، از بنیانگذاران موزه هنر مدرن نیویورک، شد و سپس میان مجموعهداران خصوصی دستبهدست گشت و بیش از ۳۰ سال در نگارخانه هنری آلبرایت ناکس به نمایش درآمد. خریدار این اثر وانگ جونگجون، میلیاردر چینی و غول صنعت سرگرمی، بود که خود نیز نقاش آماتور و علاقهمند به ترکیببندیهای گلمحور است. این فروش بازتابدهنده تغییری مهم در بازار ونگوگ بود؛ تغییری که با حضور پررنگ مجموعهداران شرق آسیا، بهویژه در چین، همراه شده است.
منظره زیر آسمانی طوفانی (۱۸۸۹)

تابلوی «منظره زیر آسمانی طوفانی» در آوریل ۱۸۸۹ در آرل نقاشی شد و در ۵ نوامبر ۲۰۱۵ در حراج ساتبیز نیویورک به قیمت ۵۴ میلیون دلار فروخته شد. این اثر چند ماه پس از ماجرای مشهور بریدن گوش ونگوگ در دسامبر ۱۸۸۸ و اندکی پیش از بستری شدن او در آسایشگاه سن-رمی خلق شد. نقاشی، چمنزاری پوشیده از گلهای بهاری را نشان میدهد که در سمت چپ آن، مرد و زنی زیر ابرهای سنگین خاکستری در حال قدم زدناند. این تابلو یکی از آخرین مناظری است که ونگوگ در آرل کشید و در نامههای اواسط آوریل ۱۸۸۹ او به برادرش تئو، از آن بهعنوان یکی از شش مطالعه بهاری یاد شده است. این بوم بعدها از آرل جمعآوری و در ژوئیه همان سال برای تئو به پاریس فرستاده شد. آسمان اثر که با ضربهقلمهای ضخیم و بیانگر نقاشی شده، در میان آثار دوره آرل ونگوگ کمسابقه است و احتمالاً بازتاب شرایط دشوار ماههای پایانی حضور او در آن شهر است.
کارگر در مزرعه (۱۸۸۹)

این اثر در اوایل سپتامبر ۱۸۸۹ و در دوران اقامت ونگوگ در آسایشگاه سن-پل-دو-موزول در سن-رمی-دو-پروانس خلق شد و دهقانی تنها را زیر آسمانی وسیع و مواج به تصویر میکشد. پس از یک حمله شدید صرع که بیش از شش هفته او را از نقاشی دور نگه داشت، ونگوگ با نیرویی تازه و امیدی دوباره به سراغ قلمموهایش بازگشت و منظره مقابل اتاقش ــ مزرعهای گندم محصور در دیوار سنگی ــ را الهامبخش خود قرار داد. رنگهای خاکی و ضربهقلمهای موزون این نقاشی نهتنها کار و رنج سوژه را بازتاب میدهند، بلکه نبرد شخصی خود هنرمند برای بازسازی خلاقیت و تعادل عاطفی را نیز نشان میدهند. این اثر که در یکی از پرتلاطمترین و در عین حال پربارترین دورههای زندگی ونگوگ خلق شد، در ۱۳ نوامبر ۲۰۱۷ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۸۱.۳ میلیون دلار فروخته شد. تابلو پیشتر در دارایی نانسی لی و پری آر. باس، مجموعهداران میلیاردر، قرار داشت. بازگشت این نقاشی به بازار پس از چند دهه غیبت، توجه گسترده مجموعهداران را جلب کرد و اهمیت هنری و تاریخی آن را بار دیگر برجسته ساخت.
پل ترینکتای (۱۸۸۸)

در ۱۳ مه ۲۰۲۱، حراج کریستیز نیویورک تابلوی «پل ترینکتای» ونگوگ را که در ژوئن ۱۸۸۸ و در دوره پربار اقامت او در آرل خلق شده بود، به مزایده گذاشت. این نقاشی با احتساب حق خرید، به قیمت ۳۷.۴ میلیون دلار فروخته شد و از برآورد بالای پیش از فروش یعنی ۳۵ میلیون دلار فراتر رفت. تابلو پل جادهای ترینکتای بر رود رون را نشان میدهد؛ پلی در نزدیکی خانهای که ونگوگ مدتی همراه پل گوگن در آن زندگی میکرد. ونگوگ در توصیف این منظره، رنگ آسمان و رودخانه را «به رنگ ابسنت» ــ سبز مایل به زردی تند ــ توصیف کرده بود؛ توصیفی که نشاندهنده پالت جسورانه و شدت عاطفی آثار اوست. در صحنه، شخصیتهایی دیده میشوند که نقاش از آنها با عنوان «لاتهای خیابان انتهای آرل» یاد کرده و به منطقه چراغقرمز شهر اشاره داشته است. پس از مرگ ونگوگ، این تابلو میان چندین مالک از جمله برادرش تئو، مجموعهدار بریتانیایی الیزابت ورکمن و بازرگان سعودی اکرم عجه دستبهدست شد. این اثر اکنون در یک مجموعه خصوصی نگهداری میشود.
کلبههای چوبی میان درختان زیتون و سروها (۱۸۸۹)

این تابلو که در سال ۱۸۸۹ در سن-رمی-دو-پروانس تکمیل شد، تکنیک شاخص رنگگذاری ضخیم ونگوگ را به نمایش میگذارد و دو ساختمان ساده را در دل طبیعتی سرزنده و رنگین به تصویر میکشد. این منظره روستایی بازتابدهنده پیوند عمیق هنرمند با چشماندازهای پرووانس در دوران پربار اقامتش در آسایشگاه است. تابلو در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۱ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۷۱.۳۵ میلیون دلار فروخته شد؛ فروشی که استمرار اشتیاق مجموعهداران نسبت به مناظر ونگوگ را نشان داد. این اثر تا پیش از آن در مجموعه ادوین کاکس، سرمایهدار صنعت نفت تگزاس، نگهداری میشد.
مزارع نزدیک لزآلپی (۱۸۸۹)

تابلوی «مزارع نزدیک لز آلپی» در ۱۲ مه ۲۰۲۲ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۵۲ میلیون دلار فروخته شد. این اثر که در نزدیکی آسایشگاه سن-رمی-دو-پروانس نقاشی شده، مزرعهای گندم را با کوههایی بنفشرنگ در پسزمینه و درخت بادامی تنها در مرکز تصویر نشان میدهد. خطوط صریح و ساده درخت، تحسین ونگوگ نسبت به چاپهای ژاپنی را بازتاب میدهد. این تابلو تا پیش از فروش، سالها در مجموعههای خصوصی پنهان مانده بود؛ از جمله مجموعه ایو سن لوران، طراح مد مشهور، و شریکش پیر برژه که در نزدیکی سن-رمی خانههای روستاییای با نام ونگوگ داشتند. این اثر بهدرستی بهخاطر ضربهقلمهای زنده و رنگهای تأثیرگذارش که پاییز دیرهنگام حومه فرانسه را ثبت میکنند، ستایش میشود.
باغ میوه با سروها (۱۸۸۸)

تابلوی «باغ میوه با سروها» که در دوره پربار اقامت ونگوگ در آرل خلق شد، در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۲ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۱۱۷.۲ میلیون دلار فروخته شد و رکوردی را برای این هنرمند به ثبت رساند که همچنان پابرجاست. این بوم چشماندازی سرزنده از پرووانس را با درختان زیتون پیچان، سروهای تیره و آسمانی درخشان به تصویر میکشد که با ضربهقلمهایی ضخیم و پرانرژی اجرا شدهاند. پیش از فروش رکوردشکن اثر، این تابلو در مجموعه پل جی. آلن، همبنیانگذار شرکت Microsoft، نگهداری میشد. وضعیت سالم و ممتاز اثر، در کنار پیشینه مالکیتی استثنایی آن، از عوامل اصلی ثبت این نتیجه تاریخی در حراج بود.
۵۹۲۴۳


نظر شما