قزوینی: داعش هرگز نرفت که بخواهد بازگردد/ کوهستان و جنگل جای بیابان را برای داعش گرفت/ الگوی حکمرانی الشرع می‌تواند از جذابیت داعش کم کند

خبرآنلاین - یاسر قزوینی حائری، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین اظهار داشت: «به نظر نمی رسد در کوتاه مدت زنان و کودکان وابسته به داعش و یا زندانیان منتقل شده به عراق خطری منظم و سازمان یافته برای سوریه و عراق تلقی شوند.»

در ادامه بخشی از مصاحبه یاسر قزوینی حائری با خبرآنلاین را می‌خوانید؛ 

به نظر می رسد که چین خیلی هم از حضور بخشی از حزب اسلامی ترکستان شرقی در سوریه ناراضی نباشد. درواقع چین از اینکه این افراد در قالب جهاد آخرالزمانی از سینکیانگ دور باشند ناخرسند نیست. در این بین حتی برخی در سوریه ایجاد صندوق و یا کمک بلاعوض از سوی کشورهای مادر این جریان های خارجی در جهت مدیریت و همخوان ساختن اتباعشان که به سوریه رفته اند با جامعه سوری را خواستار شده اند. در هر صورت یکی از اهداف احمد الشرع در تعامل با این گروه ها می تواند این باشد که او بدش نمی آید این جریان ها را به عنوان اهرم فشاری علیه کشورهای مادر در دست نگاه دارد.

داعش هرگز نرفت که بخواهد بازگردد/ کوهستان و جنگل جای بیابان را برای داعش گرفت

داعش پس از اینکه سرزمین های خود را در سال ۲۰۱۹ در آخرین سنگر خود یعنی باغوز از دست داد به صورت چندگانه و در مناطق مختلف جهان به فعالیت می پردازد که حضور داعش در هر یک از آن مناطق جغرافیایی توضیحات خود را دارد. اما اجمالا اینکه فعالیت داعش در این سال ها بیشتر در مناطقی از آفریقا متمرکز شده است و با توجه به پیشرفت تکنولوژی های پهپادی و شناسایی از طریق دوربین های لیزری و دید در شب. داعش از حضور خود در بیابان ها کاسته و حضور خود را در مناطق قابل استتار کوهستانی و یا جنگلی بیشتر کرده است. اما در خصوص سوریه، داعش به شدت در این سال ها تضعیف شده است. پس از سقوط نظام اسد، فعالیت داعش در سوریه به کمترین حد خود رسید تا اینکه پس از یک سال داعش دوباره کمی جان گرفته است.

داعش امروزه در سوریه تنها قدرت انجام عملیات های ترور و یا استفاده از بمب های سبک و یا حملات غافلگیر کننده به خودروهای حامل نیروهای نظامی سوریه را در مناطق مشخصی در اطراف دیرالزور و حسکه و رقه و حلب را دارد. برخی عملیات ها علیه شیعیان در منطقه سیده زینب یا مسیحیان در مناطق مختلف از جمله دمشق و یا عملیات هایی در حماه و حمص نیز انجام شده است که فراوانی کمی دارند. البته حمله یکی از نیروهای امنیتی احمد الشرع به چند نظامی آمریکایی در تدمر که گویا متاثر از داعش بوده می تواند زنگ خطری جدی برای دولت جولانی باشد. داعش بیش از عملیات های مسلحانه در بعد رسانه ای به شدت در این سال ها به ویژه پس از سقوط نظام اسد به مشروعیت زدایی از احمد الشرع به عنوان یک رقیب جدی برای خود پرداخته اند.

عملیات سنتکام، نفس داعش در سوریه را گرفته است

نگارش مقالات متعدد و تولید ویدئوها و کلیپ های فراوان و طرح پوسترهای مختلف علیه احمد الشرع و حاکمیت او از سوی دواعش شاهدی است بر این امر. اما به نظر می رسد ادعای برآمدن یکباره داعش یا بازگشت خاموش داعش با داده های روی زمین و واقعی همخوانی چندانی نداشته باشد. مسئله این است که داعش اساسا هیچگاه نرفته بود که بخواهد بازگردد و در این سالها به یک حضور حداقلی و گلخانه ای اکتفا کرده است.

در این بین عملیات های مختلف سنتکام با همکاری عناصر دولت سوریه علیه عناصر داعش، این گروه را بیش از پیش ضعیف کرده است.

انتقال زندانیان خارجی داعش به عراق؛ یک چالش جدید برای بغداد

اینکه خوانواده های وابسته به داعش آزاد شده باشند، اساسا یک فکت دقیق نیست. آنچه در چند ماه اخیر اتفاق افتاد این بود که با گذار از سیطره قسد به تسلط دولت جدید سوریه در شرق سوریه به ویژه در حسکه که بیشتر زندان ها و اردوگاه هایی که داعشی ها هم در آن حضور داشته اند در این مناطق بود، تحولاتی رخ داد. برخی از زنان و کودکان به طور مشخص از اردوگاه آخرالزمانی الهول فرار کردند، برخی دیگر به اردوگاهی در نزدیکی حلب منتقل شدند و برخی دیگر نیز به اردوگاه هایی در عراق منتقل شدند.

در مورد زندانیان نیز شاید برخی توانسته باشند فرار کنند اما بیشتر زندانیان داعشی به ویژه زندنیان خارجی به زندان هایی در عراق منتقل شده اند. هرچند دولت عراق خود را در این مسئله در برابر یک موقعیت چالشی می بیند ولی باز به نظر می رسد آنچه در این ماه ها در رسانه های نه چندان تخصصی می دیدیم بیشتر ترسی از روی عدم اطلاع بود. به نظر نمی رسد در کوتاه مدت زنان و کودکان وابسته به داعش و یا زندانیان منتقل شده به عراق خطری منظم و سازمان یافته برای سوریه و عراق تلقی شوند.

الگوی حکمرانی الشرع می‌تواند از جذابیت داعش کم کند

در این شکی وجود ندارد. درواقع هرچقدر که راه حل های مرتبط با نظام بین الملل در مسائلی مانند مسئله غزه با شکست رو به رو شوند راه حل هایی که نظام بین الملل را مهمترین مانع ایجاد امنیت تلقی می کنند تا حدی مورد اقبال قرار خواهند گرفت. در این بین نگاه های داعش و القاعده شاخص هستند. اما در عین حال توفیق الگوهای جایگزین یا موازی و یا رقیب مانند احمد الشرع نیز می توانند تأثیر منفی بر سازوکار جذب داعش بگذارند.

عرض شد که بخشی از فعالیت ها به صورت فعالیت های امنیتی و نظامی از سوی سنتکام و با همکاری نیروهای محلی انجام می شود. در آفریقا نیز ائتلاف هایی از کشورهای قربانی داعش برای مواجهه با داعش شکل گرفته است. بخشی دیگر از فعالیت های بین المللی با توجه به تغییر فاز داعش به رصد فضای مجازی و مسائل سایبری تعلق دارد.

۲۱۹/۴۲