به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، ساعت ۹.۳۰ صبح روز چهارشنبه ۷ خرداد ۱۳۵۹ اولین مجلس پس از انقلاب آغاز به کار کرد که پس از چندی مجلس شورای اسلامی نام گرفت.
اولین انتخابات مجلس در بیستوچهارم اسفندماه ۱۳۵۸ برگزار شد و در روز هفتم خردادماه ۱۳۵۹ اولین جلسه مجلس برگزار گردید. در این انتخابات دو ائتلاف اصلی حضور داشتند: «فهرست ائتلاف بزرگ» (جامعه روحانیت مبارز، حزب جمهوری اسلامی، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و چند گروه دیگر) و فهرست «گروه همنام» (نهضت آزادی و برخی نیروهای ملی-مذهبی) . در این میان، سه نامزد مشترک (حسن حبیبی، محمدعلی رجایی و علی اکبر معینفر) در هر دو لیست حضور داشتند.
رئیس سنی مجلس اول در ابتدا با یدالله سحابی، و نایبرئیس اول مهندس مهدی بازرگان بود. پس از تصویب اعتبارنامهها و رد اعتبارنامه ۱۲ نفر چون رحمان دادمان، خسرو قشقایی، حسن بهروزیه، احمد مدنی و ابوالقاسم حسین جانی انتخاب هیأت رئیسه دایم صورت گرفت و اکبر هاشمی رفسنجانی عهدهدار ریاست مجلس شد و نایبرئیسان در سال اول: سیداکبر پرورش، سیدمحمد موسوی خوئینیها، سال دوم: حبیبالله عسگراولادی، محمد یزدی، سال سوم: محمد یزدی و سیدمحمد خامنهای و سال چهارم: سیدمحمد موسوی خوئینیها و محمد یزدی بودند.
در حاشیه نخستین جلسه چه گذشت؟
آنچه در ادامه میآید گزارش روزنامه اطلاعات از حاشیه نخستین جلسه پارلمان پس از انقلاب است که روز پنجشنبه هشتم خرداد ۵۹ در صفحه دوم این روزنامه منتشر شد:
آنطور که آقای مهدوی کنی مطرح کردند علیالاصول ۲۳۴ نماینده انتخاب شده (۹۷ نفر در مرحله اول و ۱۳۷ نفر در مرحله دوم) باید در نخستین اجلاس حضور میداشتند که اینطور نبود و تعدادی از نمایندگان در جلسه حضور نداشتند و احتمالا این تعداد باید همان ۱۲ نفری باشند که اعتبارنامه آنها بنا به دلایلی هنوز صادر نشده است.
ترکیب استقرار نمایندگان به گونهای بود و برای بیننده راز و رمزی را تداعی میکرد چراکه از جلوس هر نماینده از روی شماره صندلی مشخص شده باشد مفهومش این است که تعیین محل استقرار نمایندگان به گونه دلخواه نبوده است و اگر چنین استدلالی منطقی باشد حاکی از ظرافت، ذوق و سلیقه انتخابکنندگان «صندلی» نمایندگان است و به عبارت دیگر پراکنده بودن چهرههای سرشناس و احتمالا همصدای مجلس چندان بیحساب و کتاب نبوده است.
در محل اجلاس نمایندگان حضور بعضی از وزرای اسبق و کاندیداهایی که توفیق تصاحب کرسی نمایندگی را نداشتند جلب توجه میکرد مثلا مهندس کتیرایی در کنار صباغیان و زوارهای که هرچند گاه صندلی عوض میکرد.
برخلاف تصور و پیشبینیها اکثریت نمایندگان حاضر در مجلس را افرادی غیر از روحانیت تشکیل میدادند.
از افراد سرشناس که به سه یار انقلاب شهرت دارند (یزدی، قطبزاده، بنیصدر) یزدی در گوشهای از سالن قرار داشت، بنیصدر همانطور که با استقبال «الله اکبر» و با وقار و متانت در جلسه حضور یافت، پس از نطق افتتاحیه بلافاصله سالن را ترک کرد، اما از قطبزاده در این مراسم خبری نبود.
در جایگاه دولتمردان علاوه بر تنی چند از هیأت دولت و اعضای شورای انقلاب، اعضای شورای نگهبان نیز حضور داشتند ولی بیشترین اعضای هیأت دولت و شورای انقلاب که به نمایندگی مجلس انتخاب شدهاند در جایگاه نمایندگان قرار داشتند تنها حجتالاسلام خامنهای بود که در جایگاه ویژه نشسته بود.
در جایگاه مدعوین چهرههای سرشناسی دیده میشدند که از آن جمله مولوی عبدالعزیز، آیتالله خسروشاهی، آذری قمی دادستان اسبق انقلاب و بعضی از مسئولان دفاتر رهبر انقلاب را میتوان نام برد.
هوای سالن بسیار گرم بود و در تمام طول اجلاس مدعوین و بخصوص دیپلماتهای خارجی با دستمال عرق پیشانی را پاک میکردند که امیدواریم ادارهکنندگان سالن بخصوص برادر ارجمند آقای خلیلی به جای آنکه موجب گله برای خبرنگاران باشند، توجهی به این مسئله مبذول دارند.
قبل از ساعت ۹ بامداد در تقاطعهای خیابانهای اطراف مجلس مردم کنجکاو اجتماع کرده و مشتاق دیدار نمایندگان خود بودند و اجتماع مردم در اطراف چهارراهها، علیرغم تعطیلی دیروز [چهارشنبه ۷ خرداد ۵۹] بر ترافیک اثر گذاشته و رفت و آمد اتومبیلها را کند کرده بود.
در خیابانهای امام خمینی و فلسطین تعداد زیادی از افراد انتظامی شهربانی صف کشیده بودند ولی در محوطه داخل مجلس، کار انتظامات را پاسداران انقلاب عهدهدار بودند و به خاطر اهمیت این روز تاریخی و از آنجا که سفرای کشورهای خارجی نیز در مراسم گشایش مجلس شرکت داشتند کنترل و دقت شدیدی اعمال میشد.
تعداد خبرنگاران، گزارشگران و فیلمبرداران خبرگزاریها و رادیو تلویزیونهای خارجی که در مراسم دیروز [چهارشنبه ۷ خرداد ۵۹] شرکت داشتند شاید بتوان گفت بیسابقه بود و در تمام طول زمان برگزرای مراسم صدای دوربینهای عکاسان موزیک متن مراسم مجلس بود.
جمعی از معلولین انقلاب و خانوادههای شهدا نیز در مراسم گشایش نخستین دوره مجلس انقلاب حضور داشتند.
در دستگاههای صوتی مجلس نارساییهایی وجود داشت و صدای بلندگوها کم و زیاد میشد و نیز صدا آنچنان که باید و شاید به همهجا نمیرسید. همچنین محوطه مجلس به طوری ملالآور گرم بود و مدعوین، بخصوص در لژ بالا با کتاب و مجله خود را باد میزدند.
دکتر بنیصدر رئیسجمهوری ایران در ساعت ۹.۴۵ دقیقه به مجلس وارد شد و با صدای الله اکبر حاضران مورد استقبال قرار گرفت. در طرفین ایشان حجتالاسلام سیداحمد خمینی فرزند امام و دکتر بهشتی نشسته بودند.
همانطور که پیشبینی میشد دکتر سحابی و مهندس بازرگان به ترتیب به عنوان رئیس و نایبرئیس هیأترئیسه سنی مجلس انتخاب شدند که ناگهان فریاد اعتراض آیتالله خلخالی برخاست: «اگر این انتخاب الزامی باشد، ما قبول میکنیم، ما آقای سحابی را قبول داریم، ولی آقای بازرگان را قبول نمیکنیم.»!
آیتالله مهدوی کنی سرپرست وزارت کشور در جواب گفت: «این تصویب شده است.» و جمعی از نمایندگان هم گفتند: «آقا، ما قبول داریم.» و بدین ترتیب آیتالله خلخالی به عنوان اولین معترض مجلس شورای اسلامی نامش در تاریخ این مجلس ثبت شد.
در پی اظهارات آیتالله خلخالی در مورد انتخاب مهندس بازرگان، همهمه در جمعیت پیچید، خلاصه اینکه در اینجا نیز آیتالله خلخالی بحثانگیزترین چهره شناخته شد.
در مراسم افتتاح مجلس دو برنامه خارج از فهرست برنامههای اعلامشده از سوی وزارت کشور اجرا شد، یکی خواندن سرود توسط جمعی از جوانان و دیگر قرائت پیام فقهای شورای نگهبان قانون اساسی. پیام شورای نگهبان را آیتالله مهدوی کنی قرائت کرد.
ساکتترین شرکتکنندگان در مراسم دیروز [چهارشنبه ۷ خرداد ۱۳۵۹] سفرای کشورهای خارجی بودند که با دقت، کنجکاوی و حوصله زیاد رویداد تاریخی افتتاح نخستین دوره مجلس شورای ملی جمهوری اسلامی ایران را پیگیری میکردند.
آیتالله مهدوی کنی در سخنرانی خود به مناسبت افتتاح مجلس، یادآور شد که از جمع کل نمایندگان مجلس تاکنون ۲۳۴ نفر انتخاب شدهاند که از این تعداد ۹۷ نفر در دور اول و ۱۳۷ نفر در دور دوم برگزیده شدهاند و اعتبارنامه ۲۱۳ نفر آنها صادر شده است، ولی اعتبارنامههای ۲۱ نفر به عللی صادر نشده است.
در بین تمام نمایندگان مجلس تنها خانم اعظم طالقانی بود که از جریانات مجلس به طور مرتب و پیدرپی یادداشت برمیداشت و خیلی هم جدی، و حضور وی در رأس ساعت ۹ در سالن مجلس بهخوبی یادآور حضور پرشکوه پدر طالقانی بود در روزهایی که در مجلس خبرگان مینشست. یادش گرامی.
۲۵۹
نظر شما