در طول جنگ تحمیلی سوم آثار مستند و داستانی متفاوتی برای روایت مقاومت ایران و مردمانش به تصویر کشیده شد اما در این میان مستندی تحت عنوان «من زندهام» با روایتگری مژده لواسانی توانست از زوایهای دیگر و با نگاهی متفاوتتر این مقاومت را ثبت کند طوریکه انگار مخاطب خودش در مناطق جنگی جنوب حاضر شده و از نزدیک شاهد این دفاع مقدس است.
۱.مستند «من زندهام» در همان عنوانش نشان میدهد که قرار است اثری باشد که مخاطب در مصاف با آن به تماشای مقاومت مردمانی مینشیند که قرار نیست لحظهای پا پس بکشند. ساخت آثاری با چنیین رویکردی آنهم در دورهای که هنوز آن اتفاق در حال وقوع است با هدف بالا بردن روحیه سلحشوری مردم ساخته میشود به همین واسطه پیام و حرف مورد نظر در مستقیمترین شکل ممکن به مخاطب ارائه میشود تا روحیه مقاومت و سلحشوری در او حفظ شود.اما وجه تمایز مستند «من زندهام» با سایر آثار مرتبط با جنگ رمضان این بود که تلاش داشت با بردن مخاطب به دل مناطق جنگی جنوب او را بیواسطه در معرض هر آنچکه جلوهای از مقاومت و مظلومیت در مناطق جنگی بوده قرار دهد.
۲. مستندی از جنس «من زندهام» در همان گام نخست برای آنکه بتواند بلافاصله مخاطب را در کانون اتفاقاتی که روای آن است قرار دهد نیازمند یک پل ارتباطی قوی است.پلی که بتواند مسیر ورود مخاطب را به جهانی که مستند قرار است آن را به تصویر بکشد هموار کند. این ماموریت در مستند «من زندهام» به مژده لواسانی واگذار شده تا با اندوختهای که از سالها اجرا در برنامههای مختلف تلویزیونی و رادیویی داشته بتواند در قامت یک روای؛ روایتگر یک مقاومت تاریخی باشد. در واقع او حلقه اتصال مخاطب با واقعه است و ذرهای لغزش از سمت او در این روایتگری موجب میشد تا به کل اتصال مخاطب با دنیای مستند اتفاق نیفتد. لواسانی با درک کامل این موضوع تلاش کرد تا با یک روایت کم نقص رابط خوبی بین جهان مستند و مخاطب باشد.
۳. روایتگری در مستندهای از جنس «من زندهام» حرکت بر لبه تیغ است ؛ چون راوی میبایست در مسیری گام بردارد که حضورش مانع از ارتباط مخاطب با اتفاقاتی که در مستند به تصویر درآمده نباشد و از سوی دیگر حلقه اتصال هم باشد. قرار دادن راوی در یک ساختار درست برای حفظ این رویه یک سوی ماجراست درک راوی و انطباق صحیح خودش با این ساختار سوی دیگر. لواسانی با آنالیز درست این موقعیت وارد این ماموریت شد. آگاهی محیطی دقیق او موجب شده تا رنگآمیزی یک دستی از لحظاتی که به عنوان راوی جلوی دوربین حاضر میشود ، داشته باشد . به عبارتی با کنترل درست اندازه حضورش به عنوان راوی نه تنها مانعی بر سر را مخاطب نمیشود بلکه موجب پیوند او با دنیای مستند میشود.
۴.مستند «من زندهام» به کارگردانی محمد علی شاهین تلاش متفاوتی و البته اثرگذاری بود از جنگ تحمیلی سوم که شاید در صورت داشتن بستر مناسبتری برای پخش بیشتر دیده میشد. مستندی سریالی که تاثیرگذاریش در پخش شبانه و پشت سرهم جلوه بیشتری پیدا میکرد اما پخش چند شب در هفته آن و فاصلهای که بین قسمتهایش ایجاد میشد به آن لطمه زد. اثری که تلویزیون با ارائه آن از شبکه نسیم عملا ذبحش کرد. مستندی که اگر از شبکههای سراسری و همزمان شبکه مستند پخش میشد بیشتر به چشم میآمد.
نظر شما