ادی راما؛‌ سوسیالیست عجیب آلبانی / همه چیز درباره نخست‌وزیر آلبانی که ایران را به حمایت از معترضان کشورش متهم کرد / تیرانا زیر سایه سرمایه‌داری رفاقتی

خبرآنلاین - مهسا مژدهی: اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، امروز جواب تندی به پیام نخست‌وزیر آلبانی، ادی راما، داد. راما، تهران را به دخالت در امور داخلی آلبانی و دامن زدن به اعتراضات در این کشور متهم کرده‌بود. بقایی در پاسخ او نوشت که به شعور مردم آلبانی احترام بگذارد. اما ادی راما کیست و چرا مردم آلبانی علیه او اعتراض می‌کنند؟

اگر بیش از یک دهه پیش، ادی راما نخست‌وزیر هنرمند و بلندقامت آلبانی، با نقاشی کردن نمای خاکستری ساختمان‌های کمونیستی تیرانا به شهرت جهانی رسید و خود را به عنوان مصلحی نوگرا جا زد، امروز در سال ۲۰۲۶ آن رنگ‌های شاد کاملا پوسته انداخته‌اند. زیر آن لایه‌های رنگی، واقعیتی عریان، تلخ و خاکستری از آلبانی نهفته است؛ کشوری که میان ویترین‌های لوکس غربی و فقر جانکاه داخلی گرفتار شده است.

چرخش‌های سیاسی ادی راما، فساد ساختاری و جنبش‌های اعتراضی اخیر، تصویر دقیقی از حکمرانی او به دست می‌دهند.

ادی راما کیست؟

ادی راما که در ۴ ژوئیه ۱۹۶۴ آمده و ۶۲ سال سن دارد، نه تنها سیاستمدار محسوب می‌شود، بلکه یک هنرمند و نویسنده است. او از سال ۲۰۱۳ به عنوان نخست‌وزیر آلبانی انتخاب شده است. راما از سال ۲۰۰۵ رهبر حزب سوسیالیست بوده است. او از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۰ وزیر فرهنگ، جوانان و ورزش آلبانی بود و پس از آنکه با حزب دست چپی ائتلاف کرد، در ژوئن ۲۰۱۳ با شکست دادن حزب محافظه‌کار جانشین نخست‌وزیر سالی بریشا شد. 

ادی راما رهبر حزب سوسیالیست آلبانی است، اما سیاست‌های اقتصادی و توسعه‌ای او ساختار کاملاً راست‌گرایانه، نئولیبرال و حتی الیگارشیک دارند. دولت او عملاً در خدمت سرمایه‌داری رفاقتی قرار گرفته است.

دولت راما به بهانه توسعه گردشگری، اراضی بکر ساحلی کشور را به سرمایه‌گذاران بزرگ خارجی و نزدیکان سیاسی خود واگذار کرده است. پروژه جنجالی و میلیاردی ساخت تفریحگاه‌های لوکس ساحلی با همکاری جرد کوشنر (داماد دونالد ترامپ) نمونه بارز این سیاست‌هاست؛ پروژه‌هایی که زیست‌بوم منطقه را نابود کرده و بومیان را از زمین‌های خود رانده است.

همچنین در حالی که مردم در تامین معاش اولیه درمانده‌اند، تیرانا به بهشت آسمان‌خراش‌های لوکس و پروژه‌های مبهم ساخت‌وساز بدل شده که منتقدان آن را بستری برای پولشویی کلان می‌دانند. در حالی که مردم در تامین معاش اولیه درمانده‌اند، تیرانا به بهشت آسمان‌خراش‌های لوکس و پروژه‌های مبهمِ ساخت‌وساز بدل شده که منتقدان آن را بستری برای پولشویی کلان می‌دانند.

فساد مالی در دولت ادی راما

دولت راما با پرونده‌های فساد مالی در بالاترین سطوح دولتی گره خورده است. اوج این وضعیت در ماه‌های پایانی سال ۲۰۲۵ و نیمه اول سال ۲۰۲۶ با رسوایی بلیندا بالوکو، معاون نخست‌وزیر و وزیر زیرساخت، نمایان شد. نهاد ویژه مبارزه با فساد آلبانی (SPAK) بالوکو را به اتهام دستکاری در مناقصه‌های بزرگ دولتی و اعطای رانت به شرکت‌های خاص تحت تعقیب قرار داد. واکنش راما چه بود؟ او به جای پذیرش مسئولیت، این اقدام قضایی را تندروی نظام‌مند خواند و تلاش کرد با لابی‌گری و ارجاع پرونده به دادگاه قانون اساسی، مانع لغو مصونیت و بازداشت معاونش شود.

این حمایت آشکار از مفسدان اقتصادی، خشم عمومی را به بشکه باروت تبدیل کرد. 

آلبانی تحت هدایت راما شاهد یکی از بالاترین نرخ‌های مهاجرت در اروپا بوده است؛ جوانان و نخبگان به دلیل ناامیدی از آینده، فقر مطلق، نبود فرصت‌های شغلی برابر و دستمزدهای ناچیز، به صورت توده‌ای کشور را ترک می‌کنند. برای آن‌هایی که مانده‌اند، زندگی به یک مبارزه روزمره تبدیل شده است.

پاسخ مردم به این حجم از تبعیض، جرقه خوردن اعتراضات گسترده در اواخر ۲۰۲۵ بود. این اعتراضات سیاسی که با هدایت حزب مخالف دولت به اتهام فساد و تقلب در انتخابات بود.

اما در یک ماه گذشته این اعتراضات بسیار گسترده‌تر شده‌است و به بهانه نگرانی‌های محیط زیستی ناشی از ساخت و ساز در سواحل آلبانی که زیستگاه حفاظت شده فلامینگوها است به انقلاب فلامینگو معروف شد.

بخش بزرگی از معترضان فعلی از نسل جوان و نسل زد آلبانی هستند.  بر خلاف اعتراض‌های سال‌های گذشته آنها به هیچ حزب و دسته سیاسی وابسته نیستند و حتی در شعارهای‌شان خواهان کناره‌گیری رهبر اپوزیسیون هم شده‌اند که از پروژه کوشنر حمایت می‌کند. بخشی از این جوانان با الهام از جنبش‌های بین‌المللی  که بر اساس یک کارتون مشهور با نام وان پیس شکل گرفته بود، دست به اعتراض زدند.

شعارهای مردم آلبانی از ایوانکا به خانه برگرد تا آلبانی فروشی نیست، به صورت مشخص بر اساس درک مردم از فساد گسترده در دستگاه حاکمیت این کشور شکل گرفته‌است، نه دخالت کشورهای خارجی.

مردم آلبانی با به دست گرفتن ماکت‌های فلامینگوی صورتی (پرنده‌ای مهاجر و تحت حمایت که زیستگاهش توسط پروژه‌های لوکس ساحلی راما در حال نابودی است) به خیابان‌ها آمدند. تظاهرات در برابر پارلمان و دفتر نخست‌وزیری بارها به خشونت کشیده شد؛ معترضان خشمگین با کوکتل مولوتوف به ساختمان‌های دولتی حمله کردند و پلیس با ماشین‌های آب‌پاش و گاز اشک‌آور به سرکوب شدید معترضان پرداخت.

۴۲