به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از عصرایران، تصور کنید در تابستان سال ۱۹۱۲ در خیابان معروف برادوی نیویورک ایستادهاید و ناگهان یک غول فولادی دوطبقه، بدون ایجاد هیچ صدایی از سیمهای هوایی، جلوی پای شما توقف میکند. واگنی که برای سوار شدن به آن حتی نیاز به بالا رفتن از یک پله هم ندارید!
این توصیف، مربوط به واگن شماره ۶۰۰۰ شرکت راه آهن نیویورک است؛ سازهای انقلابی که به خاطر جثه عظیمش به «ناو جنگی» برادوی» (Broadway Battleship) معروف شد، اما سرنوشت عجیبی پیدا کرد.
طراحی برای دامنهای مد روز!
در اوایل قرن بیستم، دامنهای تنگی به نام هابل (Hobble Skirt) میان زنان نیویورکی مد شده بود که قدم برداشتن بلند را سخت میکرد. فرانک هدلی و جیمز دویل، مدیران زیرک راهآهن نیویورک، برای حل این مشکل تراموای تکعرشهای ساختند که کف آن کاملا چسبیده به زمین بود.
موفقیت آن طرح باعث شد در اوت ۱۹۱۲، آن ها با همکاری شرکت واگنسازی معروف J.G.Brill، از یک شاهکار دوطبقه پردهبرداری کنند. واگن شماره ۶۰۰۰ دارای یک درِ مرکزی بود که تنها ۷.۵ سانتیمتر از سطح زمین فاصله داشت؛ این یعنی مسافران بدون هیچ زحمتی، تنها با یک قدم وارد تراموا میشدند؛ ایدهای که امروزه به نام ترامواهای Low-floor (کف پایین) میشناسیم و تازه در دهههای اخیر در اروپا رایج شده است!
مشخصات فنی؛ غول کمارتفاع نیویورک
شاید بپرسید چطور یک تراموای دوطبقه میتوانست در خیابانهای نیویورک بدون برخورد با موانع حرکت کند؟ راز این موضوع در مهندسی هوشمندانه آن بود:
ارتفاع کم: کل ارتفاع این واگن دوطبقه کمی بیشتر از ۴ متر بود!
بدون سیم هوایی: در مرکز نیویورک، سیمکشی هوایی برق ممنوع بود. این تراموا برق خود را از طریق یک کانال زیرزمینی (سیستم کاندوئیت) از میان ریلها تامین میکرد. همین عدم وجود شاخکهای برق روی سقف، ارتفاع آن را بهشدت کاهش داده بود.
قدرت موتوری: این سازه توسط دو موتور ۶۰ اسب بخاری شرکت وایتینگهاوس حرکت میکرد و سیستم ترمز آن بادی بود.
چرا این شاهکار مهندسی شکست خورد؟
«ناو جنگی برادوی» گنجایش عظیمی داشت؛ ۸۳ صندلی و ۸۸ جایگاه ایستاده (درمجموع ۱۷۱ مسافر). با این حال، همین مزیت بزرگ پاشنه آشیل آن شد!
مسافران برای ورود مجبور بودند از در مرکزی وارد شوند، از کنار مامور ثابت بلیطفروشی رد شوند و برای رفتن به طبقه بالا، کل راهرو را تا انتهای واگن طی کنند تا به پلهها برسند. این فرآیند در ایستگاههای شلوغ خیابان برادوی، سرعت سوار و پیاده شدن را بهشدت کند میکرد و باعث ترافیک عقبتر از خود میشد.
به دلیل همین کندی و ایجاد اختلال در حرکت سایر واگنها، این تراموای منحصر به فرد نتوانست به تولید انبوه برسد و سرانجام در سال ۱۹۲۲ برای همیشه از خطوط شهری نیویورک بازنشسته شد.
زنده شدن تاریخ در یک کارتپستال
امروزه یکی از معروفترین تصاویر بهجامانده از این غول آهنی، کارتپستالی متعلق به سال ۱۹۱۲ در میدان یونیون است. در پسزمینه آن تصویر، ساختمان معروف ۲۱ طبقه جرمانیا لایف اینشورنس (Germania Life Insurance) دیده میشود که در سال ۱۹۱۱ ساخته شد. جالب است بدانید این ساختمان تاریخی هنوز هم در نیویورک پابرجا است و امروزه به هتل مجلل دبلیو نیویورک (W New York) تبدیل شده است.
۲۵۹
نظر شما