به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از عصر ایران؛ در دهه ۱۹۶۰، فرانسه برنامه گستردهای برای توسعه انرژی هستهای آغاز کرده بود. پیش از آنکه این کشور به سمت راکتورهای آب فشرده امروزی حرکت کند، از فناوری راکتورهای گاز-گرافیت استفاده میکرد.
راکتورهای موسوم به UNGG (اورانیوم طبیعی، گرافیت و خنکشونده با گاز) بخشی از نسل نخست فناوری هستهای فرانسه بودند. این راکتورها از اورانیوم طبیعی به عنوان سوخت استفاده میکردند و دیاکسید کربن نقش خنککننده را داشت.
نیروگاه سن لورن در منطقه لوآر-اِ-شر، یکی از مراکز مهم این برنامه بود و دو راکتور اولیه آن در همین دوره فعالیت خود را آغاز کرده بودند.
ذوب بخشی از سوخت اورانیومی
در روز ۱۷ اکتبر ۱۹۶۹ [۲۵ مهر ۱۳۴۸]، هنگام فعالیت راکتور شماره A۱ سن لورن، اختلالی در عملکرد سیستم سوخت رخ داد. در اثر این مشکل، حدود ۵۰ کیلوگرم از سوخت اورانیومی راکتور شروع به ذوب شدن کرد.
این اتفاق باعث آسیب به چند مجموعه سوخت شد، اما طراحی راکتور و اقدامات کنترلی باعث شد حادثه در داخل تاسیسات باقی بماند و به یک رهاسازی گسترده مواد رادیواکتیو در محیط تبدیل نشود.
برخلاف برخی حوادث هستهای بزرگ، در این رویداد انفجار شدید یا تخریب گسترده سازهای رخ نداد؛ اما آسیب به قلب راکتور و میزان سوخت آسیبدیده باعث شد حادثه در سطح ۴ مقیاس بینالمللی رویدادهای هستهای قرار گیرد.
چرا حادثه سن لورن مهم بود؟
مقیاس INES که بعدها برای مقایسه شدت حوادث هستهای ایجاد شد، رویدادها را از سطح ۰ تا ۷ طبقهبندی میکند. سطح ۴ به معنای حادثهای با پیامدهای قابل توجه برای تاسیسات هستهای است، اما بدون تاثیر گسترده بر محیط خارج از نیروگاه.
حادثه سن لورن نشان داد حتی در راکتورهایی که با قدرت کمتر نسبت به نیروگاههای مدرن کار میکنند، مشکلات مربوط به سوخت و طراحی میتوانند پیامدهای جدی ایجاد کنند.
بدون تلفات انسانی، اما با درسهای بزرگ
یکی از نکات مهم حادثه سن لورن این بود که برخلاف برخی رویدادهای هستهای دیگر، هیچکس در اثر این حادثه جان خود را از دست نداد و آسیب جدی پرتویی به کارکنان گزارش نشد.
با این حال، این رویداد باعث شد استانداردهای ایمنی، روشهای بازرسی سوخت و شیوههای مدیریت شرایط اضطراری در صنعت هستهای فرانسه مورد بازنگری قرار گیرد.
تکرار حادثه در همان نیروگاه
سن لورن چند سال بعد نیز شاهد یک حادثه مهم دیگر بود. در سال ۱۹۸۰، راکتور A۲ همین نیروگاه دچار آسیب جدی به سوخت شد که آن نیز در سطح ۴ INES طبقهبندی شد.
به همین دلیل، نام سن لورن در تاریخ انرژی هستهای فرانسه جایگاه ویژهای پیدا کرد؛ نه به دلیل یک فاجعه انسانی، بلکه به عنوان محلی که دو بار نشان داد کنترل فناوری هستهای نیازمند بالاترین سطح دقت و نظارت است.
میراث حادثه سن لورن
امروز حادثه ۱۹۶۹ سن لورن یکی از نمونههای مهم در تاریخ ایمنی هستهای فرانسه است. این رویداد یادآوری میکند که خطرات هستهای فقط به انفجارهای بزرگ محدود نمیشوند؛ گاهی یک نقص در بخش کوچکی از یک راکتور میتواند به حادثهای تبدیل شود که سالها بر سیاستهای ایمنی یک کشور تاثیر بگذارد.
سن لورن اگرچه به فاجعهای مانند چرنوبیل تبدیل نشد، اما به عنوان جدیترین حادثه هستهای تاریخ فرانسه همچنان یکی از مهمترین نقاط عطف در مسیر تکامل ایمنی هستهای این کشور باقی مانده است.
۲۵۹
نظر شما