به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، سعید آجورلو، عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران، امروز (سهشنبه، ۱۳ مرداد) در گفتوگو با شبکه خبر، با اشاره به برداشت آمریکا از تحولات منطقه اظهار کرد: آمریکاییها اساساً درکی از قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران ندارند. این قدرت نرم در کنار قدرت سختی که ایران در میدان از خود نشان داد، به قدرتی الهامبخش تبدیل شده است.
بنابر گزارش فارس، وی با اشاره به تجربه حمله آمریکا به عراق افزود: همان زمان نیز آمریکاییها شناخت درستی از واقعیتهای عراق نداشتند و تصور میکردند با حمله نظامی میتوانند بهصورت دستوری یک دولت همسو با خود را در این کشور مستقر کنند و به شریکی کاملاً همراه دست یابند؛ در حالی که عراق دارای پیشینه تمدنی، تاریخی و اجتماعی عمیقی است و روابط میان شیعیان ایران و عراق نیز روابطی ریشهدار، مستمر و مبتنی بر پیوندهای تاریخی است.
آجورلو ادامه داد: این واقعیتها هیچگاه در محاسبات آمریکا جایگاهی نداشت و امروز نیز بخشی از رفتارهای این کشور ناشی از همین ناتوانی در درک ابعاد مختلف قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران است.
عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران تأکید کرد: یکی دیگر از عوامل مؤثر در رفتارهای اخیر آمریکا، خشم این کشور از عملکرد مقاومت عراق در جریان جنگ چهلروزه است. آمریکاییها تصور نمیکردند مقاومت عراق نیز بخشی از این نبرد باشد و در کنار جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد؛ ازاینرو، واکنش مقاومت عراق برخلاف برآوردهای اولیه واشنگتن، معادلات آنها را تغییر داد.
آجورلو با اشاره به سیاستهای عربستان سعودی در قبال عراق تصریح کرد: موضع عربستان نسبت به عراق نیز روشن است. این کشور از سالها قبل تلاش کرده است به اشکال مختلف نفوذ خود را در عراق گسترش دهد و این روند همچنان ادامه دارد. در واقع، بخشی از این اقدامات با هدف مقابله با قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران و بخش دیگر با هدف مواجهه با جریان مقاومت در عراق دنبال میشود.
وی تأکید کرد: با این حال، واقعیت آن است که روندهای اجتماعی، سیاسی و تاریخی را نمیتوان بهسادگی دستکاری کرد. دولتهایی که برای چهار یا هشت سال در کاخ سفید مستقر میشوند، مقطعی هستند، اما روابط میان ملتهای منطقه، پیوندهای تاریخی و واقعیتهای اجتماعی ماندگار است.
عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران تأکید کرد: ما میزبان این منطقه هستیم و ملتهای منطقه صاحبان اصلی این جغرافیا به شمار میروند؛ بنابراین، امکان دستکاری این واقعیات از بیرون وجود ندارد.
وی با اشاره به گمانهزنیهای رسانهای درباره مذاکرات احتمالی ایران و عمان و برخی گزارشها درباره نزدیک شدن تهران و مسقط به توافق، اظهار کرد: مبنای مذاکرات، ماده ۵ یادداشت تفاهم است؛ مادهای که موضوع تنگه هرمز را بهعنوان یکی از مسائل مهم و اساسی مورد توجه قرار داده است.
نقض ماده ۵ تفاهمنامه؛ آغاز واکنش متقابل ایران
آجورلو با اشاره به گمانهزنیهای رسانهای درباره مذاکرات ایران و عمان و برخی ادعاها مبنی بر نزدیک شدن تهران و مسقط به توافق، اظهار داشت: مبنای مذاکرات، ماده ۵ یادداشت تفاهم است. در این ماده، موضوع تنگه هرمز بهعنوان یکی از مسائل مهم و اساسی مطرح شده است.
بنابر گفته آجورلو، از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، طرف مقابل با باز کردن کریدور جنوبی، ماده ۵ یادداشت تفاهم را نقض کرد و ایران نیز بلافاصله واکنش متقابل نشان داد و ترافیک عبور و مرور را به وضعیت پیش از یادداشت تفاهم بازگرداند.
وی افزود: در آن مقطع، برخی این پرسش را مطرح میکردند که آیا جمهوری اسلامی ایران نسبت به این تفاهم دچار نوعی وابستگی شده و در برابر اقدامات طرف مقابل سکوت خواهد کرد یا با واقعبینی و قاطعیت از حقوق خود دفاع میکند. عملکرد ایران نشان داد که رویکرد دوم در دستور کار قرار دارد؛ بهگونهای که به محض باز شدن کریدور جنوبی و نقض ماده ۵، اقدام متقابل انجام شد و وضعیت عبور و مرور به شرایط پیش از یادداشت تفاهم بازگشت.
هدف تهران؛ استقرار ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز
عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران درباره اهداف جمهوری اسلامی از اجرای ماده ۵ گفت: هدف ایران از این ماده، استقرار ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز است. بر این اساس، ترتیبات امنیتی باید با محوریت جمهوری اسلامی ایران شکل گیرد و موضوعاتی همچون امنیت تنگه، مینگذاری، مینروبی و خدمات دریایی در چارچوب این ترتیبات تعریف شود.
وی افزود: این ترتیبات میتواند برای یک دوره زمانی موقت، اعم از یک، دو یا سه ماه، برقرار شود که مدت آن به روند مذاکرات بستگی دارد. هدف آن است که سازوکاری ایجاد شود که جمهوری اسلامی ایران بر روندهای جاری در این مسیر اشراف و تسلط داشته باشد؛ زیرا از نگاه ایران، رژیم عبور و مرور در تنگه هرمز نباید به وضعیت پیش از جنگ بازگردد و این موضوع باید هم در میدان و هم در اسناد و توافقات، تثبیت شود.
علت حضور عمان در متن تفاهمنامه
آجورلو با اشاره به نقش عمان در این روند اظهار کرد: برخی درباره علت ذکر نام عمان در متن یادداشت تفاهم پرسشهایی مطرح میکردند، اما واقعیت این است که عمان یکی از طرفهای این موضوع است و به همین دلیل نام این کشور در تفاهمنامه درج شده است.
وی ادامه داد: اگر نام عمان در متن تفاهم وجود نداشت، امروز امکان مطالبه از این کشور درباره اقداماتی مانند باز کردن کریدور جنوبی برای کشتیهایی که با اراده آمریکا در این مسیر تردد میکنند، وجود نداشت. اکنون جمهوری اسلامی ایران میتواند با استناد به همان تفاهم، طرف عمانی را نسبت به تعهدات خود مورد سؤال قرار دهد و از آن مطالبهگری کند.
رژیم عبور و مرور در هرمز به قبل از جنگ بازنمیگردد
عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران با تأکید بر اینکه رژیم عبور و مرور در تنگه هرمز تغییر کرده است، گفت: جمهوری اسلامی ایران معتقد است شرایط این آبراه راهبردی نباید به وضعیت پیش از جنگ بازگردد. هدف مذاکرات نیز آن است که این تغییرات در عرصه عملیاتی و حقوقی تثبیت شود.
وی افزود: این موضوع صرفاً با انجام مذاکرات محقق نمیشود. جمهوری اسلامی ایران در میدان از حقوق خود دفاع کرد، تنگه هرمز را در عمل تثبیت کرد و پس از آن تفاهمنامه تنظیم شد. طرف مقابل بعدها برداشت دیگری از تفاهم ارائه داد و آن را نقض کرد؛ ایران نیز بار دیگر در میدان وارد عمل شد و کنترل ترافیک را در دست گرفت. اکنون نیز تلاش میشود این وضعیت در قالب مذاکرات و توافقات تثبیت شود.
لزوم دریافت تضمینهای جدی از طرف مقابل
آجورلو با بیان اینکه مذاکرات همچنان ادامه دارد، اظهار داشت: این روند دارای پیچیدگیهای خاص خود است و در داخل کشور نیز باید درباره آن جمعبندی صورت گیرد؛ زیرا جمهوری اسلامی ایران نسبت به بدعهدیهای طرف مقابل و نقض مفاد مختلف تفاهمنامه، از جمله ماده یک، موضوع محاصره و همچنین ماده چهار، ملاحظات و اعتراضات جدی دارد.
وی تصریح کرد: بر همین اساس، هرگونه تصمیم از سوی جمهوری اسلامی ایران مستلزم آن است که طرف مقابل تعهدات جدی و قابل اتکایی ارائه کند. در شرایط کنونی، مبنای مذاکرات، استقرار ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز است و این اصل، چارچوب گفتوگوهای جاری را تشکیل میدهد.
مذاکرات با عمان بر پایه ماده ۵ تفاهمنامه ادامه دارد
عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران در ادامه تأکید کرد که مذاکرات با عمان ذیل همان یادداشت تفاهم و بر اساس ماده ۵ دنبال میشود. طرف مقابل تفاهم را نقض کرد و جمهوری اسلامی ایران نیز در مقابل، اقدام متقابل انجام داد که نمونه روشن آن در موضوع تنگه هرمز قابل مشاهده است.
آجورلو درباره برخی گمانهزنیها مبنی بر وجود مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا نیز تأکید کرد: در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران با آمریکا مذاکرهای ندارد و گفتوگوهای جاری صرفاً با طرف عمانی و در چارچوب ماده ۵ یادداشت تفاهم در حال انجام است.
به گفته وی، عمان نیز در این روند با طرف آمریکایی در حال مشورت و رایزنی است، اما این موضوع به معنای انجام مذاکره میان تهران و واشنگتن نیست.
کریدور جنوبی باید بسته بماند
آجورلو درباره آخرین وضعیت مذاکرات پیرامون مسیرهای عبور و مرور در تنگه هرمز اظهار کرد: تأکید جمهوری اسلامی ایران بر این است که کریدور جنوبی به هیچوجه نباید باز باشد. در کنار آن، مذاکراتی نیز درباره کریدور میانی در جریان است تا ترتیباتی اتخاذ شود که جمهوری اسلامی ایران هم در مسیر رفت و هم در مسیر بازگشت کشتیها بر روند عبور و مرور اشراف و تسلط داشته باشد.
وی افزود: طبیعی است که در این زمینه اختلافنظرهایی با طرف عمانی وجود داشته باشد؛ زیرا مسیر عبور و مرور پیش از جنگ عمدتاً از کریدور جنوبی انجام میشد، اما شرایط امروز با گذشته تفاوت دارد و تحولات میدانی، وضعیت جدیدی را رقم زده است.
عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران تصریح کرد: از نگاه جمهوری اسلامی ایران، تنگه هرمز دیگر نمیتواند به بستری برای اقدام علیه امنیت کشور تبدیل شود. بر همین اساس، جمهوری اسلامی بر استقرار ترتیبات جدید در این آبراه راهبردی تأکید دارد.
وی ادامه داد: این ترتیبات صرفاً مبتنی بر مباحث نظری یا روندهای حقوق بینالملل نیست، بلکه بر پایه واقعیات میدانی شکل گرفته است. جمهوری اسلامی ایران در میدان از حقوق خود دفاع کرده و این هزینهای است که آمریکا باید آن را بپذیرد. از اینرو، بازگشت به شرایط پیش از جنگ امکانپذیر نخواهد بود.
آجورلو با تشریح محورهای مورد بحث در مذاکرات گفت: آنچه اکنون در دستور کار قرار دارد، بسته ماندن کریدور جنوبی و تعیین سازوکار کریدور میانی بهگونهای است که جمهوری اسلامی ایران در هر دو مسیر رفت و برگشت، بر روند عبور و مرور اشراف و تسلط داشته باشد. پس از تعیین این ترتیبات، موضوعاتی همچون مینروبی و سایر الزامات مرتبط با امنیت دریانوردی نیز در چارچوب توافقات دنبال خواهد شد.
خدمات دریایی؛ محور بعدی مذاکرات تهران و مسقط
عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران ادامه داد: مرحله بعدی مذاکرات، موضوع خدمات دریایی است؛ موضوعی که میتواند منافع مادی و معنوی قابل توجهی برای جمهوری اسلامی ایران به همراه داشته باشد.
وی گفت: این مباحث حوزههای مختلفی را دربر میگیرد و میتواند شامل موضوعاتی نظیر خدمات بیمهای، خدمات دریایی و همچنین مسائل زیستمحیطی باشد. این موارد از جمله محورهایی است که همچنان در مذاکرات با طرف عمانی در حال بررسی و جمعبندی است.
عمان با آمریکا در حال مشورت است
آجورلو با اشاره به نقش عمان در روند مذاکرات اظهار کرد: طرف عمانی درباره این موضوعات با آمریکا نیز در حال رایزنی و مشورت است و طبیعتاً بخشی از تصمیمات خود را در هماهنگی با طرف آمریکایی دنبال میکند.
وی در پایان با اشاره به تحولات میدانی پس از کنترل ترافیک تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی ایران گفت: پس از آنکه ایران کنترل ترافیک این آبراه را در دست گرفت، ایالات متحده تلاش کرد با توسل به اقدام نظامی، تنگه هرمز را بار دیگر بازگشایی کند.
آجورلو افزود: در جریان دوازده شب حملات، آمریکاییها با این هدف وارد عمل شدند، اما در تحقق آن ناکام ماندند. آنها حملات خود را انجام دادند و جمهوری اسلامی ایران نیز پاسخهای جدی و قاطعی به این اقدامات داد. نتیجه آن شد که طرف مقابل نتوانست اهداف خود را محقق کند و اکنون بار دیگر به مسیر تفاهمنامه و مذاکرات بازگشته است.
31215
نظر شما