پایشِ تحقیقات کشاورزی فارس؛از گنجینه ژنتیکی تا بررسی آسیب‌های زیرساختی

سفرمعاون وزیر جهاد کشاورزی به استان فارس با ورود به شیراز و بازدید از محل آسیب‌دیده مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس در پی جنگ رمضان آغاز شد. این بازدید با هدف ارزیابی سازمان تات از خسارت‌های وارده به زیرساخت‌های تحقیقاتی صورت گرفت.

به گزارش خبرآنلاین، در این سفر برنامه‌های میدانی از حرکت به سمت شهرستان فسا آغاز شد. اولین مقصد، پایگاه تحقیقات منابع طبیعی و ذخایر توارثی میان‌جنگل فسا بود؛ مجموعه‌ای با حدود ۸۰ هکتار وسعت که به عنوان تنها ذخیره‌گاه ژنتیکی بادام‌های وحشی کشور شناخته می‌شود. در این پایگاه، سه گونه بادام کوهی و بیش از ۸۰ گونه گیاه جنگلی نگهداری و بررسی می‌شود.

میان‌جنگل فسا؛ تنها ذخیره‌گاه ژنتیکی بادام‌های وحشی کشور در انتظار حمایت

دکتر کاظم بردبار رئیس بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، در جریان این بازدید گزارشی از وضعیت این مجموعه ارائه کرد و گفت: این مجموعه، تنها ذخیره‌گاه ژنتیکی بادام‌های وحشی کشور است و سال‌ها کمبود اعتبار برای نگهداری و حفاظت، موجب فرسودگی بخشی از تأسیسات و کاهش سطح حفاظت از عرصه شده است. طی دو سال اخیر، برون‌سپاری بخشی از امور حفاظتی موجب بهبود نسبی وضعیت شده است، اما تکمیل حصارکشی، تعویض مخزن آب، اجرای گازکشی، بهبود آبدهی چاه و تأمین نیروی انسانی ثابت، همچنان از مهم‌ترین نیازهای این مجموعه به شمار می‌رود.

 میان‌جنگل فسا می‌تواند به باغ ملی و قطب اکوتوریسم علمی تبدیل شود

غلامرضا گل‌محمدی معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به مأموریت اصلی این پایگاه در حفاظت از گونه‌ها و ژنوتیپ‌های بادام وحشی، بر توسعه کارکردهای این مجموعه در کنار مأموریت حفاظتی آن تأکید کرد و گفت: میان‌جنگل فسا علاوه بر ارزش ژنتیکی و پژوهشی، از ظرفیت مناسبی برای معرفی تنوع گیاهی منطقه و توسعه اکوتوریسم علمی برخوردار است. با برنامه‌ریزی برای شناسایی، معرفی و شناسنامه‌دار کردن گونه‌های موجود، می‌توان ظرفیت این مجموعه را از یک پایگاه تخصصی حفاظت از ذخایر ژنتیکی به مجموعه‌ای با کارکردهای گسترده‌تر علمی، آموزشی و عمومی ارتقا داد.

وی پیشنهاد کرد توسعه پایگاه میان‌جنگل فسا در قالب باغ گیاه‌شناسی و باغ ملی دنبال شود و گفت: این رویکرد امکان بهره‌گیری هم‌زمان از ظرفیت‌های ژنتیکی، پژوهشی، آموزشی و گردشگری مجموعه را فراهم می‌کند. معرفی علمی گونه‌ها، ایجاد شناسنامه برای ذخایر گیاهی و فراهم کردن زیرساخت‌های بازدید عمومی می‌تواند این مجموعه را به مقصدی برای آموزش، پژوهش و آشنایی مردم با تنوع گیاهی و منابع ژنتیکی منطقه تبدیل کند.

ابوالفتح مرادی، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، نیز با اشاره به ظرفیت‌های ارزشمند ایستگاه میان‌جنگل، از اجرای برنامه تولید و تکثیر نهال بادام کوهی و بنه در این ایستگاه خبر داد و گفت: در این ایستگاه، برنامه تولید و تکثیر نهال گونه‌های بومی بادام کوهی و بنه برای تأمین نیاز استان و در آینده کشور در دستور کار قرار دارد. طی دو تا سه سال اخیر، بیش از یک میلیارد تومان اعتبار از سوی مرکز ملی ژنتیک کشور برای اجرای طرح‌های زیربنایی و حصارکشی ایستگاه اختصاص یافته و این اعتبارات در بخش‌های مورد نیاز هزینه شده است.

حسنعلی محمدی، نماینده مردم فسا و رئیس فراکسیون صنعت و معدن مجلس، نیز با اشاره به ظرفیت‌های طبیعی و ژنتیکی پایگاه میان‌جنگل گفت: وجود گونه‌های ارزشمند بادام کوهی و بنه، این منطقه را به یکی از ظرفیت‌های مهم کشور برای حفاظت و توسعه ذخایر ژنتیکی گیاهی تبدیل کرده است. صیانت از این ذخایر، پشتوانه‌ای برای حفظ تنوع زیستی، پایداری تولید و امنیت غذایی است و حمایت از فعالیت‌های تحقیقاتی و حفاظتی سازمان تات در این حوزه باید با جدیت ادامه یابد.

گل‌محمدی با اشاره به نگهداری بیش از ۵.۵ میلیون نمونه از ذخایر ژنتیکی کشور در مجموعه سازمان تات، بر پیگیری ردیف اعتباری مشخص برای حفاظت و مدیریت پایدار این سرمایه‌های ژنتیکی تأکید کرد و از نماینده مردم فسا خواست تا پیگیری حمایت‌های اعتباری برای توسعه این ظرفیت را در دستور کار قرار دهد.

 لوتوس فسا؛ زنجیره‌ای از تولید گلخانه‌ای تا بسته‌بندی و صادرات

در ادامه این سفر، بازدید از مجتمع زرین‌کشت برتر لوتوس انجام شد؛ مجموعه‌ای که در زمینی به مساحت ۵۰ هکتار طراحی شده و در فاز نخست، ۲۲ هکتار آن به بهره‌بردار واگذار شده است. سعید شیروانی‌دوست، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان فسا، در این بازدید گفت: در فاز نخست مجموعه، ۸.۵ هکتار گلخانه، سردخانه‌ای با ظرفیت ۱۰ هزار تن، واحد سورت و بسته‌بندی با ظرفیت ۲۰ هزار تن و پایانه صادراتی احداث شده است. این مجتمع در حال حاضر با حدود ۱۰ هکتار سطح زیرکشت فلفل، سالانه حدود ۱۳۰۰ تن محصول تولید می‌کند.

وی با اشاره به تکمیل زنجیره ارزش در این مجتمع، افزود: وجود واحدهای سردخانه، سورتینگ، بسته‌بندی و پایانه صادراتی در کنار تولید گلخانه‌ای، زمینه کاهش ضایعات، حفظ کیفیت محصول و آماده‌سازی تولیدات برای عرضه به بازارهای داخلی و صادراتی را فراهم کرده است. فاز دوم این طرح در سطح ۲۸ هکتار پیش‌بینی شده و عملیات اجرایی احداث واحد دام سبک با ظرفیت حدود ۷۷۰۰ رأس نیز آغاز شده است.

علیرضا انصاری، معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری فارس، در جریان این بازدید با اشاره به ظرفیت‌های کشاورزی شهرستان فسا، گفت: توسعه محصولات متناسب با شرایط اقلیمی منطقه، اصلاح الگوی کشت و حرکت به سمت افزایش بهره‌وری آب، از ضرورت‌های امروز کشاورزی این شهرستان است. توسعه کشت‌های گلخانه‌ای یکی از راهکارهای مؤثر برای افزایش تولید با مصرف آب کمتر است و حمایت از این بخش می‌تواند زمینه گسترش گلخانه‌ها، افزایش درآمد بهره‌برداران و استفاده بهینه از منابع محدود آب را فراهم کند.

نشست با کشاورزان؛ از شنیدن مشکلات تا وعده پیگیری در سطوح ملی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این سفر، نشست صمیمانه گل‌محمدی با کشاورزان، باغداران و دامداران فسا بود. در این نشست که با حضور نماینده مردم فسا در مجلس، معاون استاندار، فرماندار فسا و جمعی از مسئولان برگزار شد، تولیدکنندگان مسائل و دغدغه‌های خود را در زمینه تأمین سوخت، افزایش هزینه تجهیزات آبیاری، تأمین کود، صدور پروانه‌ها و دیگر موانع پیش روی تولید مطرح کردند.

گل‌محمدی در این نشست با تأکید بر جایگاه تولیدکنندگان در تأمین امنیت غذایی کشور، گفت: کشاورزان و تولیدکنندگان عرصه کشاورزی ولی‌نعمتان ما هستند و مسائل و مشکلات مطرح‌شده در این نشست، در سطوح استانی و ملی پیگیری خواهد شد. امنیت غذایی یکی از ارکان امنیت ملی است و استمرار تولید و تأمین نیازهای غذایی کشور، حاصل برنامه‌ریزی، تلاش و هم‌افزایی همه ارکان کشور و به‌ویژه کشاورزان، باغداران و دامداران است.

رئیس سازمان تات: پژوهش باید گرهی از کار کشاورز باز کند

وی با اشاره به شرایط دشوار کشور و محدودیت‌های ایجادشده، خاطرنشان کرد: بخشی از مشکلات موجود اجتناب‌ناپذیر است، اما مسائل و مطالبات تولیدکنندگان باید با جدیت در مسیر تصمیم‌گیری و پیگیری قرار گیرد. مسئله‌محوری، برنامه‌محوری و حل چالش‌های بخش کشاورزی با تکیه بر دانش و پژوهش، از مأموریت‌های اصلی سازمان تات است.

گل‌محمدی با اشاره به ظرفیت‌های گسترده پژوهشی استان فارس، اظهار کرد: در کشور ۳۴ مرکز تحقیقات کشاورزی وجود دارد که بزرگ‌ترین آن در استان فارس قرار دارد و این استان از بیشترین تعداد ایستگاه‌های تحقیقاتی سازمان تات نیز برخوردار است. ظرفیت علمی و پژوهشی سازمان تات باید بیش از گذشته در خدمت حل مسائل واقعی بخش کشاورزی قرار گیرد و ارتباط میان محققان و تولیدکنندگان باید به یک جریان مستمر و نتیجه‌بخش تبدیل شود.

معاون وزیر و رئیس سازمان تات با اعلام حمایت از تحقیقات کاربردی تصریح کرد: از تحقیقاتی که به حل مشکلات و چالش‌های حوزه کشاورزی منجر شود، استقبال و حمایت جدی خواهیم کرد و منابع و ظرفیت‌های پژوهشی باید به سمت مسائلی هدایت شود که نتیجه آن در مزرعه، باغ، دامداری و عرصه تولید قابل مشاهده باشد.

گل‌محمدی همچنین از برنامه سازمان تات برای توسعه آموزش‌های مهارتی خبر داد و گفت: در راستای تربیت تکنسین‌های ماهر برای بخش کشاورزی، تفاهم‌نامه‌ای با دانشگاه ملی مهارت منعقد شده است و سازمان تات آمادگی دارد حمایت‌های فنی و دانشی لازم را در این زمینه ارائه کند. نقش هنرستان‌های کشاورزی در تربیت نیروی انسانی آینده بخش کشاورزی بسیار مهم است و باید به آموزش‌های مهارتی و تخصصی توجه بیشتری شود.

 آبخوانداری کوثر؛ ۴۳ سال حفاظت از آب و احیای ۶ هزار هکتار بیابان

در ادامه برنامه‌های سفر، بازدید از ایستگاه تحقیقاتی آبخوانداری کوثر فسا انجام شد. این ایستگاه که در سال ۱۳۶۱ توسط مرحوم پروفسور کوثر ایجاد شده، در طول ۴۳ سال گذشته حدود ۱۳۵ میلیون متر مکعب سیل را استحصال کرده که بخش عمده‌ای از این آب به سفره‌های زیرزمینی برگشته است. مجتبی پاک‌پرور، رئیس ایستگاه تحقیقاتی و آبخوانداری کوثر، در این بازدید گفت: نتیجه احداث این آبخوان مهم این شده که عمق آب چاه‌هایی که در این دشت قرار دارند، نهایتاً حدود ۴۵ متر است و این در حالی است که عمق چاه‌ها در مناطق دیگر بالغ بر ۱۵۰ تا ۲۰۰ متر می‌باشد. با وجود این آبخوان مهم و اثرگذار، گیاهان احیا شده و این منطقه ۶ هزار هکتاری از یک موقعیت بیابانی تبدیل به یک منطقه سرسبز شده است.

گل‌محمدی در این بازدید با قدردانی از دست‌اندرکاران ایستگاه، بر اهمیت آبخوانداری در حفاظت از منابع آب و خاک تأکید کرد و گفت: حفظ و توسعه چنین ایستگاه‌هایی نیازمند مدیریت هوشمندانه، دقیق و مبتنی بر یافته‌های علمی است.

در ادامه، بازدید از شرکت سازندگی پیشگامان فسا انجام شد که پروانه بهره‌برداری صنایع تبدیلی و غذایی با عنوان تولید انواع شوریجات، ترشیجات و روغن زیتون با مجموع ظرفیت تولید سالیانه ۱۱۲۰۰ تن را دارا بوده و در حال حاضر برای ۲۰ نفر ایجاد اشتغال نموده است. این شرکت پتانسیل ایجاد زنجیره ارزش در آینده نزدیک را دارد.

در بخش پایانی این سفر، بازدید از مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس و نشست صمیمانه با مدیران، رؤسای بخش‌های تحقیقاتی و همکاران مرکز برگزار شد. ابوالفتح مرادی، رئیس مرکز فارس، با اشاره به عملکرد این مرکز در شرایط دشوار سال گذشته، گفت: با وجود محدودیت‌ها و اختلال‌هایی که بخشی از فعالیت‌های علمی و پژوهشی را تحت تأثیر قرار داد، همکاران مرکز توانستند روند فعالیت‌ها را حفظ کرده و در چند حوزه جایگاه‌های برتر کشوری کسب کنند. این مرکز در حوزه آموزش بهره‌برداران سه سال پیاپی رتبه نخست کشور را کسب کرده و در آموزش رسمی و کارکنان نیز طی چهار سال گذشته همواره در میان رتبه‌های برتر قرار داشته است.

گل‌محمدی در این نشست با تأکید بر اینکه امنیت غذایی یکی از ستون‌های امنیت ملی است، گفت: جهت‌گیری پژوهش در سازمان تات باید از تولید صرف مقاله و پایان‌نامه فاصله بگیرد و به سمت حل مسائل واقعی بخش کشاورزی حرکت کند. سیاست سازمان این است که بیش از ۵۰ درصد ظرفیت پژوهشی محققان برای حل چالش‌های استانی و منطقه‌ای به‌کار گرفته شود و از پایان‌نامه‌ها و طرح‌های مسئله‌محور نیز با استفاده از ظرفیت‌های علمی، آزمایشگاهی و حمایتی سازمان پشتیبانی شود.

وی آب، تغییر اقلیم، هوشمندسازی و هوش مصنوعی را از محورهای مهم پژوهشی پیش‌روی کشاورزی دانست و بر استفاده از ظرفیت دانشگاه‌های استان برای پاسخ به این مسائل تأکید کرد. گل‌محمدی همچنین بر حمایت از برنامه‌های زنان روستایی، توسعه فعالیت‌های مرتبط با مرغ بومی و استفاده مؤثرتر از ظرفیت آموزش و ترویج برای انتقال دانش به مزرعه و واحدهای تولیدی تأکید کرد.

احد بهجت‌حقیقی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، نیز در این نشست با اشاره به سابقه علمی و توان کارشناسی مرکز تحقیقات فارس، نقش این مجموعه را در توسعه کشاورزی دانش‌بنیان و تقویت تصمیم‌گیری‌های علمی در بخش کشاورزی استان مهم دانست و از برگزاری همایش ملی بهره‌وری در آذرماه با حضور مسئولان ملی، رؤسای سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها و دانشکده‌های کشاورزی خبر داد.

این سفر پرکار با دیدار گل‌محمدی با حسینعلی امیری استاندار فارس به پایان رسید. استاندار فارس در این دیدار با بیان اینکه کشاورزی از قواعد علمی حاکم بر نظام هستی مستثنی نیست، بر بهره‌وری، مدیریت علمی منابع آب و تقویت مراکز تحقیقاتی به عنوان محورهای اصلی تأمین امنیت غذایی کشور تأکید کرد. گل‌محمدی نیز با اشاره به جایگاه راهبردی فارس در تأمین امنیت غذایی کشور، از آمادگی سازمان تات برای تقویت مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان از طریق جذب هفت عضو هیئت علمی، توسعه ایستگاه‌های تحقیقاتی و مشارکت مؤثر در همایش ملی کشاورزی فارس خبر داد.

کد مطلب 2263355

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 5 =

آخرین اخبار