واکنش کاربران به پرونده پژمان جمشیدی؛ از «چرا به خانه او رفت؟» تا «رضایت به رفتن، رضایت به رابطه نیست»

به گزارش خبرآنلاین، بخشی از کاربران با تأکید بر ضرورت رعایت اصل برائت و رسیدگی قضایی، معتقد بودند نمی‌توان صرفاً بر اساس روایت‌های مطرح‌شده در فضای عمومی درباره مجرمیت یا بی‌گناهی افراد قضاوت کرد. یکی از کاربران با اشاره به پیچیدگی اثبات چنین پرونده‌هایی نوشت که حضور رضایتمندانه یک فرد در یک مکان خلوت، به خودی خود به معنای رضایت به رابطه جنسی نیست، اما در عین حال تشخیص ابعاد چنین پرونده‌هایی نیازمند بررسی دقیق قضایی است.

در مقابل، گروه دیگری از کاربران به شدت با نگاه‌هایی که رفتار زن را عامل یا زمینه‌ساز خشونت معرفی می‌کنند، مخالفت کردند. یکی از کامنت‌ها با اشاره به پرسش‌هایی مانند اینکه زن «چه پوشیده بود»، «چرا تنها بود» یا «چرا در آن ساعت در آن مکان حضور داشت»، این پرسش‌ها را مصداق انتقال مسئولیت از فرد متهم به قربانی دانست.

«حضور در خانه به معنای رضایت به رابطه نیست»

یکی از محورهای اصلی بحث کاربران، تفاوت میان رضایت به حضور در یک مکان و رضایت به رابطه جنسی بود. در یکی از نظرات آمده است که اگر زنی با میل خود به خانه یک مرد برود، این موضوع به معنای رضایت او به رابطه جنسی نیست و برای برقراری رابطه، رضایت دو طرف ضروری است.

در مقابل، برخی کاربران با تأکید بر عرف و احتیاط در روابط اجتماعی، معتقد بودند زنان و مردان باید در انتخاب موقعیت و نوع معاشرت خود دقت بیشتری داشته باشند. بعضی نظرات نیز به این موضوع اشاره داشتند که حضور یک زن و مرد در یک فضای خصوصی می‌تواند زمینه بروز سوءتفاهم یا اختلاف را افزایش دهد.

در این میان، یکی از کاربران با انتقاد از نگاه‌هایی که زن را مسئول خشونت می‌دانند، تجربه‌ای شخصی از سرزنش یک دختر نوجوان پس از تلاش برای تعرض به او را روایت کرد و نوشت که خانواده فرد مهاجم نیز به جای پذیرش مسئولیت رفتار او، دختر را مقصر جلوه داده بودند. این کاربر نتیجه گرفت که جامعه در زمینه مقابله با فرهنگ سرزنش قربانی همچنان راه زیادی در پیش دارد.

دوگانه «اصل برائت» و «شنیدن روایت شاکی»

بخش دیگری از نظرات به اظهارات جامعه‌شناس درباره تفاوت میان عدالت قضایی و عدالت روایتگری اختصاص داشت. برخی کاربران تأکید کردند که صدور حکم باید تنها بر اساس شواهد و روند قضایی باشد و فضای رسانه‌ای نباید جای دادگاه را بگیرد.

در مقابل، گروهی دیگر معتقد بودند رعایت اصل برائت نباید باعث شود زنان از بیان تجربه خود درباره خشونت یا آزار جنسی منصرف شوند. یکی از کاربران نیز با اشاره به رأی پرونده، درباره تفاوت میان عنوان اتهام تجاوز و محکومیت بابت رابطه نامشروع توضیح داده بود.

در مجموع، کامنت‌های این خبر نشان می‌دهد پرونده پژمان جمشیدی فراتر از یک پرونده قضایی، به موضوعی اجتماعی درباره فرهنگ عمومی، حقوق زنان، جایگاه سلبریتی‌ها و نحوه قضاوت افکار عمومی تبدیل شده است؛ موضوعی که واکنش کاربران نیز در آن میان دو نگاه متفاوت، یعنی تأکید بر حقوق متهم و ضرورت شنیده شدن روایت آسیب‌دیدگان، در نوسان است.

۴۷۴۷