نخستین خلبان تاریخ با ۱۰۰ پیروزی هوایی و طراح تاکتیک‌های جنگنده مدرن

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از عصر ایران؛ در ۱۵ ژوئیه ۱۹۴۱ [۲۴ تیر ۱۳۲۰]، یک خلبان ۲۸ ساله آلمانی دست به کاری زد که تا آن روز هیچ کس در تاریخ هوانوردی انجام نداده بود: او صدمین هواپیمای دشمن را سرنگون کرد. «ورنر مولدرس» (Werner Mölders) به حد نصابی دست یافت که زمانی دست نیافتنی به نظر می رسید. با این حال، رکورد سرنگونی های او مهم ترین میراثش نبود؛ بلکه میراث اصلی او آرایش ساده چهار فروند هواپیما در آسمان بود که هنوز هم پس از گذشت بیش از هشت دهه، توسط تمام نیروهای هوایی بزرگ جهان انجام می‌شود.

مولدرس ترکیبی نایاب از خلبانی شجاع و معلمی نابغه بود. در میان تمام غرور و تکبر رایج در فرماندهان لوفت‌وافه، زیردست‌هایش او را نه با عناوین حماسی، بلکه با نام عاطفی «فاتی» (Vati) به معنای «بابا» می‌شناختند.

کوتاه درباره ورنر مولدرس

جنگ داخلی اسپانیا؛ زادگاه تاکتیک های مدرن نبرد هوایی

در سال ۱۹۳۸، مولدرس داوطلب حضور در «لژیون کاندور» (واحد هوایی آلمان در جنگ داخلی اسپانیا) شد و با ۱۴ پیروزی هوایی به برترین خلبان این جنگ تبدیل گردید. اما اهمیت حضور او در اسپانیا، بسیار بیشتر از امتیازهای سرنگونی‌اش بود؛ چراکه او سیستم نبردهای هوایی را به‌کلی دگرگون کرد.

تا آن زمان، بیشتر نیروهای هوایی از آرایش سه‌تایی موسوم به «Vic» استفاده می کردند. این الگوی قدیمی مثل یک تله بود و خلبانان بیشتر زمان خود را صرف حفظ فاصله و فرم شکل‌گیری می‌کردند تا تحت نظر داشتن آسمان.

مولدرس این ساختار را کنار گذاشت. او تاکتیک جدید خود را بر پایه یک جفت هواپیما بنا نهاد که در آن یک خلبان مراقب دم و پشت سر خلبان دیگر بود. سپس دو جفت را ترکیب کرد تا یک گروه چهارتایی شناور و پلکانی به نام «شوارم» (Schwarm) تشکیل شود. این آرایش از دید پایین، شبیه به نوک چهار انگشت یک دست باز به نظر می‌رسید؛ به همین دلیل در دنیای انگلیسی‌زبان به آرایش «چهار انگشت» (Finger-Four) معروف شد. این سیستم به همراه «گردش‌های ضربدری» چنان برتری تاکتیکی ایجاد کرد که درنهایت تمامی متخاصمین جنگ جهانی دوم آن را اتخاذ کردند؛ الگویی که همچنان استاندارد پروازهای شکاری است.

رسیدن به رکورد ۱۰۰ پیروزی و اخلاق‌مداری در اوج جنگ

پس از بازگشت به آلمان، مولدرس فرماندهی اسکادران Jagdgeschwader ۵۱ را در نبردهای فرانسه، بریتانیا و عملیات بارباروسا (حمله به شوروی) برعهده گرفت. با عبور از رکورد ۱۰۰ سرنگونی در ژوئیه ۱۹۴۱، او به نخستین سرباز آلمانی تبدیل شد که مدال «گیره الماس برای صلیب شوالیه» را دریافت کرد. او سپس به عنوان بازرس کل جنگنده‌ها منصوب شد که جوان‌ترین فرد در این رده بود.

با وجود این مقام‌ها، او رفتار جوانمردانه ناهمگونی نسبت به جو آن روزها داشت. مولدرس یک کاتولیک معتقد بود که در خفا با رفتارهای حکومت درباره کلیسا مخالف بود. او تاکید داشت که با خلبانان متفقین به اسارت درآمده کاملا طبق مقررات انسانی رفتار شود و بارها خلبانان دشمن را که سرنگون شده بودند به شام دعوت می کرد. علت نام‌گذاری او به «فاتی» (بابا) توسط نیروهایش نیز همین مراقبت‌های پدرانه و توجه به روحیه سربازانش بود.

ارزیابی دقیق و مهندسی تجهیزات دشمن

مولدرس یک تحلیل‌گر دقیق تجهیزات هوایی نیز بود. در آگوست ۱۹۴۰، او در مرکز تست رخلین سوار بر نسخه‌های به غنیمت گرفته شده جنگنده‌های سوپرمارین اسپیت فایر و هاوکر هاریکن شد و آن‌ها را در برابر جنگنده اصلی خود یعنی مسرشمیت ب اف ۱۰۹ ارزیابی کرد. او هاریکن را ضعیف‌تر دانست، اما احترام فوق‌العاده‌ای برای اسپیت فایر قائل شد؛ ارزیابی منصفانه و حرفه‌ای از ماشینی که جنگنده‌های آلمانی را در آسمان بریتانیا متوقف کرده بود.

مرگ ناگهانی در یک سانحه هوایی

برای مردی که از صدها نبرد هوایی جان سالم به در برده بود، پایان زندگی بسیار غیرمنتظره و تلخ رقم خورد. در ۲۲ نوامبر ۱۹۴۱ [۱ آذر ۱۳۲۰] مولدرس نه به عنوان خلبان، بلکه به عنوان مسافر یک بمب‌افکن هاینکل ۱۱۱ از کریمه عازم برلین بود تا در مراسم تشییع‌جنازه «ارنست ادت» (رئیس بخش فنی لوفت‌وافه) شرکت کند. هواپیمای حامل او هنگام فرود در شرایط طوفانی در فرودگاه برسلاو سقوط کرد و مولدرس در سن ۲۸ سالگی کشته شد.

پس از او، دوست و رقیب دیرینه اش «آدولف گالاند» جانشین وی در سمت بازرس جنگنده‌ها شد. اما تاکتیک‌ها و رکوردهای او ماندگار شدند. امروزه نیز هرگاه چهار جنگنده در آسمان به دو جفت محافظ تقسیم می‌شوند و در گردش‌ها مسیر یکدیگر را پوشش می‌دهند، دقیقا در حال اجرای ایده‌ای هستند که ورنر مولدرس ابداع کرده بود.

۲۵۹