جنگ جهانی دوم
-
ژاپن تسلیم بیقید و شرط را پذیرفت؛ ۱۹ مرداد ۱۳۲۴
تاریخ جهاناعضای شورا درباره شرایط تسلیم اختلاف نظر داشتند؛ نیمی از اعضا میخواستند پیش از بررسی تسلیم، تضمینهایی دریافت کنند مبنی بر اینکه امپراتور در ژاپنِ پس از جنگ، همچنان نقش موروثی و سنتی خود را حفظ خواهد کرد؛ اما...
-
تولد حقوق مدرن از خاکستر جنگ؛ دادگاه نورنبرگ چگونه آغاز شد؟
تاریخ جهاندر این اعلامیه آمده بود که هنگام برقراری آتشبس، نازیهای مسئول جنایاتی که در طول جنگ مرتکب شدهاند، به کشورهایی که در آنها مرتکب جرم شده بودند بازگردانده خواهند شد تا مطابق قوانین همان کشورها محاکمه و مجازات شوند. بااینحال، جنایتکاران اصلی جنگ «با تصمیم مشترک دولتهای متفقین مجازات خواهند شد.»
-
به مناسبت هشتادویکمین سالروز این فاجعه
میراث هشتاد ساله ناکازاکی؛ آخرین شهری که طعم سلاح هستهای را چشید
تاریخ جهانهشتاد سال از روزی میگذرد که آسمان ناکازاکی شکافت و جهان برای همیشه وارد عصر اتم شد. نهم اوت ۱۹۴۵ [۱۸ مرداد ۱۳۲۴] نه فقط پایان یک جنگ، بلکه آغاز عصری بود که در آن بشر برای نخستینبار ابزار نابودی کامل خویش را در دست گرفت.
-
در نشست «بررسی توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر ایران»
راغفر: فروغی در شرایط اشغال ایران درست تصمیم گرفت
تاریخ ایرانحسین راغفر در نشستی درباره نسبت دیپلماسی و میدان، با اشاره به اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، از ناتوانی ارتش رضاشاهی در برابر حمله انگلیس گفت و آن را نیرویی نوپا و بیامکان در برابر قدرت نخست جهان دانست. او همچنین نقش فروغی را در آن بزنگاه تاریخی مناقشهبرانگیز اما درنهایت ملی ارزیابی کرد...
-
عکس/ یک گلوله عجیب آلمانی از روزهای پایانی جنگ جهانی دوم
تاریخ جهانیک گلوله ۱۵ سانتیمتری سابوت جداشونده آلمانی با هسته ۸.۸ سانتیمتری، پس از دههها از میدان آزمایش هیلرسلبن کشف شد.
-
روزی که بمبافکن آمریکایی هیروشیما را خاکستر کرد؛ ۱۵ مرداد ۱۳۲۴
تاریخ جهاندر ۶ اوت ۱۹۴۵، بمبافکن آمریکایی «انولا گی» بمبی پنجتنی را روی شهر هیروشیمای ژاپن انداخت. انفجاری با قدرت معادل ۱۵ هزار تن TNT، چهار مایل مربع از شهر را به ویرانه تبدیل کرد و فوراً ۸۰ هزار نفر را از پای درآورد. دهها هزار نفر دیگر نیز در هفتههای بعدی بر اثر جراحات و مسمومیت ناشی از پرتوهای رادیواکتیو جان باختند.
-
ببینید | پیدا شدن مهمات جنگ جهانی دوم در فرانسه پس از آتش سوزی جنگلی
فیلمخبرگزاری فرانسه: آتشسوزی بزرگ در یکی از روستاهای فرانسه، بیش از ۱۸۰ خانه را نابود کرد که در میان خاکسترها، ۴۰۰ عدد پوکه و قطعه مهمات از جنگ جهانی دوم پیدا شده است. منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
-
کتاب «جامعهشناسی جنگ و خشونت»
فهم خشونت سازمان یافته
اخبار اندیشهکتاب «جامعهشناسی جنگ و خشونت» نوشته سینیشا مالشویچ (استاد دانشکده علوم سیاسی و جامعهشناسی دانشگاه ملی ایرلند، با ترجمه سینا باستان توسط پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به بازار کتاب عرضه شد.
-
هوشنگ طالع: در زمان اشغال ایران اگر کسی میخواست از تهران به تبریز برود باید روادید میگرفت/ راهآهن ایران نبود روسها در استالینگراد شکست میخوردند
تاریخ ایراندر نیمهشبی هم که به ایران حمله کردند، رضاشاه ارتش را مرخص کرد و بعد هم رضاشاه بدون اینکه مقاومت کند، تسلیم شد. واقعا اگر آمده بود و به مردم اعلام کرده بود که به ایران حمله میشود، مردم میآمدند و از این سرزمین دفاع میکردند.
-
آنه فرانک چگونه درگذشت؟/ دختری که جهان را با دفتر خاطراتش تکان داد
تاریخ جهاناتو که از آنچه خوانده بود عمیقاً متأثر شده بود، تصمیم گرفت نوشتههای دخترش را در سال ۱۹۴۷ منتشر کند و یکی از مهمترین روایتهای هولوکاست را در اختیار جهان بگذارد. این کتاب از زمان انتشار تاکنون بیش از ۳۰ میلیون نسخه فروش داشته و به بیش از ۷۰ زبان ترجمه شده است.
-
ببینید| کودتای رضاخان فاشیستی بود/ ربطی به انگلستان نداشت
اخبار کافه خبرشروین وکیلی، در بخشی از نشست «بررسی توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر ایران» به ریشههای کودتای ۱۲۹۹ پرداخت.
-
عکس/ رژه انگلیسیهای اشغالگر در خیابان فردوسی تهران؛ سال ۱۳۲۱
تاریخ ایرانتصویری از رژه نیروهای اشغالگر انگلیسی را در سال ۱۳۲۱ شمسی در مقابل سفارت بریتانیا در تهران ملاحظه میکنید. (عکس درون متن)
-
«موج خروشان»؛ تلاش نافرجام آمریکاییها برای یورش به پالایشگاههای نفت متحدین
تاریخ جهانبا وجود اینکه متفقین تخمین میزدند این حمله ظرفیت پلویشتی را ۴۰ درصد کاهش داده است، خسارات وارده بهسرعت ترمیم شد و پالایشگاهها ظرف چند ماه حتی از ظرفیت پیشین خود نیز فراتر رفتند. این منطقه تا زمان تصرف آن توسط اتحاد جماهیر شوروی در اوت ۱۹۴۴، همچنان به عنوان «پمپبنزین هیتلر» به کار خود ادامه داد. در این عملیات ۳۱۰ تن از خدمه پرواز جان خود را از دست دادند، ۱۰۸ نفر اسیر شدند و ۷۸ نفر دیگر در کشور همسایه، ترکیه، بازداشت شدند.
-
در نشست «توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر ایران» در خبرآنلاین مطرح شد
از عباسمیرزا تا فروغی و جام زهر؛ چه کسی ایران را در لحظه بحران نجات داد؟/ روایت سه تاریخپژوه از معمای دویستساله رابطه «میدان» و «دیپلماسی» در ایران
تاریخ جهانبیگدلی: «دیپلماسی» و «میدان» هرگز از یکدیگر جدا نیستند. وظیفه دیپلماسی، جلوگیری از بروز جنگ، ممانعت از گسترش آن و در نهایت تلاش برای پایان دادن به منازعه است./ راغفر: اگر این جنگ پایان یابد، اسرائیل سقوط خواهد کرد. بنابراین، مسئله اصلی همچنان قدرت و زور است؛ مناسبات جهانی بر اساس زور شکل میگیرد./ وکیلی: بسیار مهم است که «منافع ملی ایران» را به درستی تعریف کنیم. اگر منافع ملی را بر پایه شاخصهای ملموس (مانند قدرت، بقا و معنا برای مردم) تعریف کنیم، میتوانیم تشخیص دهیم که آیا بازیگران مختلف در راستای این منافع گام برمیدارند یا خیر. پیشنهاد من این است که در تحلیل آینده، از متغیرهای عینی و ملموسِ روی زمین استفاده کنیم؛ متغیرهایی که غایتِ تکامل سیستم را تعریف میکنند.
-
چگونه یک کشاورز زاده میزوری دستور حمله اتمی را صادر کرد؟/ ترومن که بود و چه کرد؟
تاریخ جهانبه عنوان معاون رئیسجمهور، ترومن پیش از مرگ روزولت تنها دو بار با او دیدار کرده بود و این مرد اهل میزوری از برنامههای زمان جنگ دولت و ابتکارات داخلی بیخبر بود.
-
عکس/ کاروان کامیونهای اشغالگران آمریکایی در ایران؛ دهه ۱۳۲۰
تاریخ ایراناین کامیونها عمدتا مواد غذایی را از طریق ایران به جبهه روسیه انتقال میدادند. (عکس درون متن)
-
سقوط یک امپراتوری
لجاجت در اوج قدرت؛ چگونه ژاپن در جنگ جهانی دوم تمامِ بردهای اولیه خود را به حریف واگذار کرد؟
تاریخ جهانژنرالها همچنان بر ادامه جنگ اصرار داشتند؛ آنها اطمینان داشتند که یک پیروزی بزرگ یا حتی یک نبرد فرسایشی طولانی، بهترین راه برای دستیابی به شرایط صلح شرافتمندانه خواهد بود. همچنین، سخن گفتنِ متفقین از «تسلیم بیقید و شرط»، دلیل مضاعفی برای ادامه نبرد به دست ژاپنیها میداد.
-
پایان خفتبار موسولینی؛ حتی یک ایتالیایی برای نجات او دست به سلاح نبرد
تاریخ جهانهنگامی که خبر بازداشت موسولینی علنی شد، احساس غالب در جامعه چیزی جز آسودگی نبود. همحزبیهای فاشیست او هیچ تلاشی برای نجاتش از تبعیدگاه جزیرهٔ پونتزا که در آن زندانی شده بود، نکردند. تنها پرسش باقیمانده این بود که آیا ایتالیا در کنار متحدان آلمانیاش به جنگ ادامه خواهد داد یا در برابر متفقین تسلیم خواهد شد.
-
هیروشیما، سپس ناگازاکی؛ چرا آمریکا دومین بمب اتمی را به کار برد؟
تاریخ جهان«مرد چاق» در ساعت ۱۱:۰۲ به وقت محلی و در ارتفاع ۱۶۵۰ پایی منفجر شد. این بمب حدود نیمی از شمار قربانیانی را که بمب اورانیومیِ «پسرک کوچک» سه روز پیش در هیروشیما برجای گذاشته بود، کشت؛ بااینحال، قدرت انفجار آن حدود ۲۱ کیلوتن، یعنی ۴۰ درصد بیشتر، برآورد شد. با وجود این، اثر حمله ویرانگر بود: نزدیک به ۴۰ هزار نفر در همان لحظه کشته شدند و یکسوم شهر نابود شد.
-
سلاح جدیدی با «قدرت تخریب غیرعادی»/ روزی که ترومن غیرمستقیم خبر ساخت بمب اتم را به استالین داد؛ ۲ مرداد ۱۳۲۴
تاریخ جهانترومن در یادداشت روزانه خود در ۲۵ ژوئیه نوشت که این سلاح جدید قبل از ۱۰ اوت علیه اهداف نظامی در ژاپن استفاده خواهد شد. او بهطور خاص به پرهیز از هدف قرار دادن زنان و کودکان اشاره کرد و با خود اندیشید که قطعاً برای جهان خوشیمن است که نه گروه هیتلر و نه گروه استالین، زودتر به این بمب اتمی دست نیافتند.
-
فراخوان «خبرآنلاین» به علاقمندان برای حضور در نشست «بررسی توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر ایران»
تاریخ ایراندر این نشست آقایان علی بیگدلی (استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بینالمللی)، حسین راغفر (اقتصاددان و عضو هیأت علمی دانشگاه الزهرا) و شروین وکیلی (جامعهشناس و تاریخنگار) به ارائه دیدگاهها و تحلیلهای خود در زمینه نسبت میان دیپلماسی و میدان در تاریخ معاصر ایران و درسهای آن برای امروز خواهند پرداخت.
-
تصویر یک بیقراری
فیلمهای نوآر چگونه اضطرابِ پس از جنگ جهانی دوم را بازتاب دادند؟
تاریخ جهانبا بهرهمندی میلیونها کهنهسربازِ بازگشته از جنگ از وامهای فدرال و مسکن از طریق «قانون مزایای سربازان» (GI Bill)، محلههای نوبنیاد و بهسرعتدرحالرشدِ حومه شهرها، نویدبخش آغازِ تازهای برای آمریکای پس از جنگ بودند. فیلم نوآر این تصویر آرمانی را به چالش کشید و نشان داد که هیچ پناهگاه واقعی و امنی از ترسها و خیانتهای برخاسته از جنگ وجود ندارد.
-
هیتلر از ترور جان سالم به در برد؛ ۲۹ تیر ۱۳۲۳
تاریخ جهانمقامات ارشد آلمانی به این نتیجه رسیده بودند که هیتلر باید بمیرد. او آلمان را به جنگی خودکشیآمیز در دو جبهه کشانده بود و ترور تنها راه متوقف کردن او به شمار میرفت. قرار بود به دنبال آن یک کودتا رخ دهد و دولتی جدید در برلین، آلمان را از نابودی کامل به دست متفقین نجات دهد.
-
چگونه ترس از حمله در جنگ جهانی دوم، خرس اسموکی را به وجود آورد
تاریخ جهاندر طول ۷۵ سال بعد، پیام «اسموکی خرس» درباره پیشگیری از آتشسوزی جنگلها، آگاهی عمومی را نسبت به خطرات رها کردن آتش بدون مراقبت به طرز چشمگیری افزایش داد — اما به عقیده بسیاری، باعث شد افکار عمومی به هر نوع سوختنی (ازجمله آتشسوزیهای کنترلشده) روی خوش نشان ندهد.
-
پس از جنگ جهانی دوم در توکیو چه گذشت؟
تاریخ جهاندر توکیو، تغییرات هم جنبه عینی و هم نمادین داشت. زندانیان سیاسی آزاد شدند، صنایع تسلیحاتی برچیده شدند و سربازان به خانه بازگشتند. از نشانههای بسیار مهم در جهتگیری جدید ژاپن، تشکیل دادگاههایی در توکیو برای محکومیت جنایتکاران جنگی بود.
-
آمریکا رم را بمباران کرد؛ ۲۷ تیر ۱۳۲۲
تاریخ جهانموسولینی این نمایش فریبنده را برای متحدان آلمانیاش حفظ کرد: «ایتالیا به مبارزه ادامه خواهد داد.» اما دیگر هیچکس این چهرهی شجاعِ ساختگی را باور نمیکرد
-
دیپلماسی واپسین سنگر منافع ملی
فروغی؛ سیاستمداری که پاهایش در زمین واقعیت بود/ او از منفور شدن نهراسید
تاریخ ایراندر کشوری که اشغال شده، دعوت به «خودداری از مقاومت» بهآسانی میتواند به بزدلی، تسلیم یا سازش تعبیر شود. اما تاریخ را نباید با ذوقزدگیهای عاطفی خواند. پرسش اساسی این نیست که این سخن چقدر دلنشین بود؛ پرسش این است که آیا بدیل عملیِ بهتری وجود داشت؟ شواهد تاریخی میگویند: نه، دستکم نه در مقیاس یک مقاومت ملیِ مؤثر و پایدار.
-
واکاوی پیوند میان تجربه، اخلاق و فلسفه شورش در آثار آلبر کامو
از کوچههای فقیر الجزایر تا سردبیری «کُمبا»
اخبار اندیشهآلبر کامو، در گذاری میان تضادهای طبقاتی مستعمرهنشینان در شمال آفریقا و آشوبهای سیاسی اروپا، مفهومی نو از «انسان شورشی» را خلق کرد. او که از کودکی با سکوت و فقر گره خورده بود، در آثارش از نقد استعمار و فاشیزم عبور کرد تا به این نتیجه برسد که در جهانی بدون خدا، تنها پاسخ ممکن به بیمنطقیِ سرنوشت، همبستگی انسانی و دفاع از ارزشهای معنوی اروپا است.
-
ماجرای یکی از مرموزترین پروژههای هوایی آلمان نازی
تاریخ جهانMe ۳۲۹ از طرح بال پرنده بهره میبرد که در زمان خود بسیار پیشرفته به شمار میرفت. خلبان و ناوبر در کنار یکدیگر و زیر یک کابین حبابی بزرگ قرار میگرفتند و برای دفاع از بخش عقب نیز یک مسلسل کنترل از راه دور در دم در نظر گرفته شده بود.
-
دانشجوی تاریخی که «بانوی مرگ» لقب گرفت
تاریخ جهانجنگ، لیودمیلا پاولیچنکو را از کلاس تاریخ دانشگاه کییف به سنگرهای اودسا و سواستوپل برد و در کمتر از یک سال به مشهورترین تکتیرانداز زن ارتش سرخ تبدیل کرد. پس از پایان مأموریت در خط مقدم، سفری تاریخی به آمریکا داشت و از کاخ سفید تا صفحه نخست روزنامههای غرب رفت تا نماد مقاومت شوروی در جنگ جهانی دوم باشد.