پیروزی حزب راست افراطی در یک ایالت کلیدی آلمان/ آیا راست افراطی در آستانه قدرت‌گیری سراسری است؟

خبرآنلاین- گزارش الجزیره: حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) که از سوی سازمان اطلاعات داخلی این کشور راست افراطی و افراط‌گرا طبقه‌بندی شده، اکنون در نظرسنجی‌ها شانس آن را دارد که در انتخابات سراسری ۲۰۲۹ به بزرگ‌ترین حزب آلمان تبدیل شود.

برای نخستین‌بار از زمان پایان جنگ جهانی دوم، یک حزب راست افراطی در آلمان به قدرت گرفتن در سطح ایالتی نزدیک شده است؛ تحولی که پس از صدرنشینی حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) در انتخابات ایالت زاکسن-آنهالت در روز یکشنبه رقم خورد.

آلترناتیو برای آلمان با کسب ۴۴ درصد آرا توانست در صدر انتخابات قرار بگیرد. این حزب اگرچه نتوانست اکثریت مطلق را به دست آورد، اما نتیجه انتخابات نشان داد که نفوذ سیاسی آن در آلمان تا چه اندازه افزایش یافته است.

در شب انتخابات، اولریش زیگموند، رهبر آلترناتیو برای آلمان در زاکسن-آنهالت، از سایر جریان‌های سیاسی خواست برای تشکیل دولت با این حزب همکاری کنند.

زیگموند گفت: «به‌عنوان یک دموکرات، با همه کسانی که مایل به همکاری با ما هستند تماس خواهم گرفت تا یک تغییر بنیادین سیاسی را رقم بزنیم.»

با این حال، تشکیل دولت برای آلترناتیو برای آلمان کار ساده‌ای نخواهد بود. سازمان اطلاعات داخلی آلمان این حزب را «راست افراطی» و «افراط‌گرا» طبقه‌بندی کرده و دیگر احزاب سیاسی نیز همچنان نسبت به تشکیل ائتلاف با آن محتاط هستند.

آلترناتیو برای آلمان اتهام‌های مربوط به افراط‌گرایی را رد می‌کند. با این حال، احزاب جریان اصلی در ماه‌های اخیر نتوانسته‌اند مانع افزایش محبوبیت این حزب در نظرسنجی‌ها شوند.

این حزب که خواهان سخت‌گیری بیشتر در سیاست‌های مهاجرتی، احیای روابط با روسیه، کاهش حمایت از اوکراین و خروج از یورو است، اکنون در سطح ملی محبوب‌ترین حزب آلمان محسوب می‌شود.

انتخابات زاکسن-آنهالت می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت تاریخی راست افراطی در انتخابات سراسری سال ۲۰۲۹ باشد؛ انتخاباتی که بر اساس پیش‌بینی‌های فعلی، AfD شانس واقعی برای کسب رتبه نخست در آن دارد.

در انتخابات زاکسن-آنهالت چه اتفاقی افتاد؟

اولریش زیگموند، سیاستمدار ۳۵ ساله و کاریزماتیکی که در جریان کارزار انتخاباتی خود هزاران نفر را به تجمع‌های انتخاباتی کشاند، پس از اعلام نتایج گفت AfD «تاریخ‌ساز شده است».

او در جمع هوادارانش گفت: «مردم کاملاً روشن کردند که بالاخره خواهان تغییر سیاسی هستند و مهم‌تر از همه، نشان دادند که این تغییر را با ما می‌خواهند.»

آلترناتیو برای آلمان با کسب ۴۴ درصد آرا بهترین نتیجه تاریخ خود در زاکسن-آنهالت را به دست آورد و با فاصله‌ای قابل توجه از سایر احزاب قرار گرفت.

در مقابل، حزب دموکرات مسیحی (CDU)، حزب راست میانه به رهبری فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، کمتر از نیمی از آرای AfD را به دست آورد و با ۱۷ درصد در جایگاه بسیار پایین‌تری قرار گرفت.

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد آلترناتیو برای آلمان از مجموع ۸۳ کرسی پارلمان ایالتی زاکسن-آنهالت در ماگدبورگ، ۳۹ کرسی را به دست خواهد آورد. برای دستیابی به اکثریت مطلق، این حزب به ۴۲ کرسی نیاز دارد و بنابراین تنها سه کرسی با اکثریت فاصله دارد.

در نتیجه، آلترناتیو برای آلمان برای تشکیل دولت ناچار به پیدا کردن متحد خواهد بود. با این حال، تمامی احزاب اصلی تاکنون از همکاری با راست افراطی خودداری کرده‌اند. این سیاست که در آلمان به «دیوار آتش» یا Firewall معروف است، به معنای عدم همکاری سیاسی با آلترناتیو برای آلمان است.

آلترناتیو برای آلمان تاکنون در هیچ‌یک از ۱۶ ایالت آلمان و همچنین در سطح دولت فدرال، عضو یک ائتلاف حاکم نبوده است.

زیگموند اکنون ظاهراً آماده مذاکره با سایر احزاب برای رسیدن به قدرت است؛ اما پیش از انتخابات موضع متفاوتی داشت. او در هفته‌های منتهی به رأی‌گیری گفته بود تنها به تشکیل یک دولت مستقل علاقه دارد تا بتواند تغییرات بنیادین مورد نظر خود را در سیاست آلمان اجرا کند.

به گفته تحلیلگران، ائتلاف زارا واگن‌کنشت (BSW) که حزبی پوپولیست و چپ‌گراست و تنها دو سال از تأسیس آن می‌گذرد، ممکن است بهترین مسیر AfD برای رسیدن به قدرت در این ایالت باشد.

BSW در انتخابات پنج کرسی به دست آورد و اعلام کرده است که از زیگموند حمایت نخواهد کرد. با این حال، این حزب اذعان کرده که کنار گذاشتن AfD از قدرت می‌تواند نوعی «توهین به رأی‌دهندگان» تلقی شود.

ساموئل کلوز هانکه، مورخ اروپای مدرن در دانشگاه جورج میسون، در گفت‌وگو با الجزیره گفت محتمل‌ترین سناریو این است که شماری از نمایندگان BSW به زیگموند رأی بدهند یا او بتواند یک دولت اقلیت تشکیل دهد که برای تصویب برخی قوانین مهم به آرای BSW متکی باشد.

راست افراطی در انتخابات اخیر آلمان چه عملکردی داشته است؟

نتیجه انتخابات زاکسن-آنهالت یک گام مهم دیگر برای AfD در مسیر پیشبرد برنامه سیاسی این حزب محسوب می‌شود و همزمان بازتابی از افزایش نارضایتی عمومی از ائتلاف حاکم در آلمان است.

الترناتیو برای المان در زاکسن-آنهالت نسبت به انتخابات قبلی بیش از دو برابر رشد کرد و سهم آرای خود را از ۲۱ درصد به ۴۴ درصد رساند.

در سوی مقابل، آرای CDU به نصف کاهش یافت. این حزب که در انتخابات قبلی ۳۷ درصد آرا را کسب کرده بود، این بار تنها ۱۷ درصد رأی به دست آورد؛ بدترین نتیجه تاریخ این حزب در این ایالت واقع در شرق مرکزی آلمان.

در انتخابات فدرال سال گذشته هم الترناتیو برای المان عملکردی تاریخی داشت و با کسب ۲۱ درصد آرا، برای نخستین‌بار به بزرگ‌ترین فراکسیون مخالف در بوندستاگ، پارلمان فدرال آلمان در برلین، تبدیل شد.

در انتخابات ایالتی بادن-وورتمبرگ و راینلاند-فالتس در اوایل سال جاری نیز تعداد کرسی‌های AfD بیش از دو برابر شد؛ هرچند این حزب در هر دو انتخابات در جایگاه سوم قرار گرفت.

الترناتیو برای المان در سال ۲۰۲۴ برای نخستین‌بار در انتخابات ایالتی تورینگن پیروز شد و در انتخابات ایالتی براندنبورگ نیز رتبه دوم را به دست آورد؛ دو موفقیت تاریخی دیگر برای این حزب.

تحلیلگران معتقدند موفقیت انتخاباتی آلترناتیو برای آلمان در زاکسن-آنهالت بازتابی از افزایش نارضایتی رأی‌دهندگان، به‌ویژه در مناطق شرقی آلمان است.

ساموئل کلوز هانکه می‌گوید الترناتیو برای آلمان توانسته از احساس فزاینده‌ای در میان مردم آلمان بهره ببرد که بر اساس آن، شرایط زندگی آنها در نتیجه بحران هزینه‌های زندگی دشوارتر شده و احزاب جریان اصلی نیز قادر یا مایل به حل مشکلات اقتصادی پیچیده کشور نیستند.

الترناتیو برای آلمان با چه چالش‌هایی روبه‌رو است؟

الترناتیو برای آلمان از زمان تأسیس در سال ۲۰۱۳ تاکنون با مجموعه‌ای از رسوایی‌ها و جنجال‌های سیاسی مواجه بوده است؛ از جمله اتهام ارتباط با جاسوسی خارجی، برنامه‌های محرمانه برای اخراج مهاجران و اتهام خویشاوندسالاری در ساختار داخلی حزب.

این حزب در فاصله کمی بیش از یک دهه، از یک جریان حاشیه‌ای مخالف یورو به قدرتمندترین نیروی مخالف دولت در آلمان تبدیل شده است.

با این حال، مواضع افراطی آلترناتیو برای آلمان حتی برای گروه راست افراطی هویت و دموکراسی در پارلمان اروپا نیز بیش از حد بود. این گروه در ماه مه ۲۰۲۴، AfD را از خود کنار گذاشت؛ تصمیمی که پس از اظهارات ماکسیمیلیان کرا، نامزد اصلی AfD، درباره نیروهای اس‌اس آدولف هیتلر اتخاذ شد. کرا گفته بود همه اعضای اس‌اس را نمی‌توان جنایتکار دانست.

کرا همچنین از سوی دادستان‌های آلمان در ارتباط با اتهام‌هایی شامل دریافت غیرقانونی پول، رشوه و پول‌شویی و ارتباط این موارد با چین و روسیه تحت تحقیق قرار گرفته است.

پارلمان آلمان سال گذشته برای کمک به روند تحقیقات، مصونیت پارلمانی این سیاستمدار راست افراطی را لغو کرد.

شماری از سیاستمداران آلترناتیو برای آلمان نیز به دلیل استخدام اعضای خانواده خود مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. در زاکسن-آنهالت نیز گزارش‌هایی درباره استخدام بستگان توسط چند نماینده این حزب منتشر شده است.

جولیا کلکنر، رئیس بوندستاگ، هفت نفر از کارکنان آلترناتیو برای آلمان را به دلیل نگرانی‌های امنیتی از ورود به پارلمان آلمان منع کرد. این افراد پس از آنکه در بررسی‌های داخلی مربوط به صلاحیت و قابل‌اعتماد بودن، به دلیل ارتباط با شبکه‌های راست افراطی و سابقه محکومیت‌های کیفری نتوانستند تأییدیه لازم را دریافت کنند، از ورود به پارلمان منع شدند.

شماری از چهره‌های ارشد آلترناتیو برای آلمان نیز پس از حضور در یک نشست محرمانه برای بررسی طرح‌های مربوط به اخراج گسترده افراد دارای پیشینه مهاجرتی با واکنش‌های منفی روبه‌رو شدند.

چشم‌انداز آلترناتیو برای آلمان در انتخابات سراسری ۲۰۲۹ چیست؟

به گفته ساموئل کلوز هانکه، نتایج زاکسن-آنهالت «به‌طور قطع نشانه‌ای از اتفاقاتی است که ممکن است طی سال‌های آینده، به‌ویژه در انتخابات فدرال ۲۰۲۹، رخ دهد».

او حتی احتمال داده است که نتیجه انتخابات زاکسن-آنهالت آن‌قدر بی‌ثبات‌کننده باشد که زمینه برگزاری انتخابات زودهنگام فدرال را فراهم کند؛ انتخاباتی که در آن آلترناتیو برای آلمان می‌تواند به بزرگ‌ترین حزب آلمان تبدیل شود.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، تاکنون احتمال استعفای خود را رد کرده است؛ هرچند شکست سنگین CDU در انتخابات زاکسن-آنهالت را پذیرفته است.

نظرسنجی‌ها تقریباً به‌طور یکپارچه پیش‌بینی می‌کنند که آلترناتیو برای آلمان در انتخابات سراسری سال ۲۰۲۹ به بزرگ‌ترین حزب آلمان تبدیل خواهد شد و حدود ۲۸ درصد آرا را به دست خواهد آورد.

چنین نتیجه‌ای می‌تواند تغییر بزرگی در چشم‌انداز سیاسی آلمان نسبت به سال ۲۰۲۵ ایجاد کند. در انتخابات آن سال، ائتلاف CDU و حزب متحد آن، اتحادیه سوسیال مسیحی (CSU)، در مجموع ۲۸.۵ درصد آرا را کسب کرده بودند.

با این حال، حتی قرار گرفتن آلترناتیو برای آلمان در جایگاه نخست نیز لزوماً به معنای توانایی این حزب برای تشکیل دولت نخواهد بود.

اگر سایر احزاب همچنان به سیاست «دیوار آتش» و عدم همکاری با آلترناتیو برای آلمان پایبند بمانند، این رویکرد می‌تواند مانع تشکیل دولت ائتلافی به رهبری راست افراطی شود.

با این وجود، انتخابات زاکسن-آنهالت از سوی برخی سیاستمداران به‌عنوان هشداری جدی و فراخوانی برای تغییر سیاسی در آلمان تفسیر شده است.

جم اوزدمیر، رئیس دولت ایالت بادن-وورتمبرگ در جنوب غربی آلمان و عضو حزب سبزها، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سیاست از در نظر گرفتن واقعیت آغاز می‌شود.»

او افزود: «این یعنی آلترناتیو برای آلمان برنده انتخابات زاکسن-آنهالت است. و این باید برای همه نیروهای دموکراتیک به این معنا باشد که هیچ چیز نمی‌تواند مانند گذشته ادامه پیدا کند و ما باید سیاست‌ها و شیوه سیاسی خود را به‌طور بنیادین بازنگری کنیم.»

۳۱۲