گروه اندیشه: جان هنلی در مقاله ای که در ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ در نشریه گاردین نوشته، پیروزی پیشتازانهی حزب راست افراطی «جایگزینی برای آلمان» (AfD) در ایالت زاکسن-آنهالت با کسب ۴۳.۸ درصد آرا را فراتر از یک تغییر درونساختاری، بازنماییکنندهی گسستی عمیق در نظم گفتمانی و استقرار یک صورتبندی نوین سیاسی می داند. تحلیل مواضع کنشگران، دوقطبی حاد معرفت شناختی epistemological را آشکار میسازد: از یک سو، نخبگان جریان اصلی و سوسیالدموکرات با رویکردی آسیبشناسانه، این پیروزی را تهدیدی آنتولوژیک و هستی شناسانه علیه ارزشهای لیبرال و ثبات همگرایی اروپایی قلمداد میکنند؛ و از سوی دیگر، ائتلاف فراملی پوپولیستها و احزاب ملیگرا با همراهی سرمایهداری پلتفرمی (ایلان ماسک) و قدرتهای فرامنطقهای (واشنگتن و مسکو)، آن را عینیشدن خواست دموکراتیک برای تغییر ساختار و بازتنظیم تعادلات فراملی میدانند. این رخداد، با تشدید شکاف در جبهه راست و انفعال راست سنتی، افق جدیدی از تعارضات مفهومی را میان فراملیگرایی لیبرال و بومیگرایی رادیکال پیش روی نظام بینالملل میگشاید. این مطلب را در ادامه می خوانید:
****
نائومی کلاین: میلیاردرها در حال آماده شدن برای پایان جهان هستند
نائومی کلاین که در زمان تحصیل از شاگردان برجسته استیگلیتز بوده در مقاله ای پیش از این به ظهور فاشیسم آخرالزمانی اشاره کرده است:
«کمی بیش از یک سال پیش، آسترا تیلور و من مقالهای در گاردین منتشر کردیم که به بررسی ظهور آنچه آن را «فاشیسم آخرالزمان» مینامیدیم میپرداخت. این بارونهای میلیاردر فناوری، ملیگرایان قومی و بنیادگرایان مذهبی فعالانه در حال سرمایهگذاری روی آیندهای شکلگرفته از فاجعه هستند؛ با این باور که خودشان در آن سوی فاجعه جزو نجاتیافتگان خواهند بود — آن هم به قیمت قربانی شدن گروهی از انسانهای دیگر که روزبهروز بر تعدادشان افزوده شده و هویت انسانیشان سلب میشود. این مسئله در خباثت خود وحشتناک است، بله. اما در عین حال، امکانهای نیرومندی برای مقاومت ایجاد میکند.
به همین دلیل، من و آسترا تصمیم گرفتیم این ایدئولوژی را در دهمین کتاب من با عنوان فاشیسم آخرالزمان — و نبرد برای جهان زنده و در یک رویداد زنده گاردین در روز دوشنبه ۲۸ سپتامبر بیشتر بکاویم. به ما (به صورت زنده در بریستول یا آنلاین) بپیوندید تا درباره کتاب جدیدمان گفت وگو کنیم، شما را به اعماق این مجتمع نبرد نهایی (آرمگدون) دستساز بشر ببریم و بپرسیم این وضعیت چه معنایی برای آینده دموکراسی، برابری و خود سیاره دارد.
اما این رویداد، شامگاهی تعریفشده با ناامیدی نخواهد بود. ما همچنین شما را با افراد و جنبشهایی آشنا میکنیم که به مؤثرترین شکل ممکن در سراسر جهان در برابر آن مقاومت میکنند. همراه یکدیگر، راههای مقابله با این روایت آخرالزمانی را از طریق روایتی بسیار بهتر کاوش خواهیم کرد؛ روایتی نه از پایان زمان، بلکه از روزگارانی بهتر؛ نه از جدایی و برتریجویی، بلکه از تعلق و وابستگی متقابل. امیدوارم شما را آنجا ببینم.
تفسیر جان هنلی از پیروزی افراطی های آلمان در یک ایالت کلیدی
هشدار سیاستمداران با پیروزی حزب راست افراطی «ایافدی» در آلمان «لحظهای خطیر» برای اروپا است. ابراز نگرانی سیاستمداران جریان اصلی، همزمان با استقبال نامزد پیشتاز حزب در ایالت زاکسن-آنهالت با تبریک ایلان ماسک ابراز نگرانی کرده اند. حزب ایافدی در یک انتخابات ایالتی کلیدی آلمان پیروز شد اما با فاصلهای اندک، موفق به کسب اکثریت مطلق نشد
سیاستمداران جریان اصلی در سراسر اروپا پس از پیروزی تاریخی حزب راست افراطی «جایگزینی برای آلمان» (AfD) در انتخابات ایالتی این کشور، ابراز نگرانی کردند؛ این در حالی است که چهرههای ملیگرا از این نتیجه به عنوان خواست مردم برای تغییر استقبال کردند.
بر اساس نظرسنجیهای پای صندوق، حزب ایافدی در انتخابات، با جهشی چشمگیر به مقام نخست انتخابات ایالتی زاکسن-آنهالت دست یافت و برای نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم، راست افراطی را در آستانه دستیابی به قدرت در سطح ایالتی قرار داد؛ اگرچه این حزب با فاصلهای اندک نتوانست اکثریت مطلق را به دست آورد.
پدرو سانچز، نخستوزیر سوسیالیست اسپانیا، در نشست حزبی در مادرید گفت که این نتیجه نشان میدهد «تهدید افراطگرایی، عمدتاً به لطف تسلیم شدن راست سنتی، در اروپا و جهان در حال تقویت است». رولان لسکور، وزیر دارایی فرانسه نیز گفت این اتفاق «قطعاً سیگنالی بسیار بسیار نگرانکننده ارسال میکند… این نشان میدهد ما با چالش بزرگی در برابر موج پوپولیستی روبه رو هستیم که امروز در سراسر جهان در حال گسترش است و باید در برابر آن مقاومت کنیم».
اظهارات لسکور بازتاب سخنان مشابه بنژامن حداد، وزیر امور اروپایی فرانسه بود که در شبکههای اجتماعی نوشت: «دیدن پیروزی راست افراطی در انتخابات منطقهای آلمان، لحظهای بسیار خطیر را برای اروپا رقم میزند.» «ما باید با تواضع به خشم، ترسها و نگرانیها گوش فرا دهیم و به این دغدغهها پاسخ مناسب بدهیم. اما ملیگرایی و بیگانههراسی هرگز پاسخ نخواهد بود. ما نباید تاریخ خود را فراموش کنیم.»
رادوسواف سیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان، پیروزی ایافدی را «نشانهای بسیار نگرانکننده» خواند. دونالد توسک، نخستوزیر لهستان نیز گفت: «تنها احمقها یا خائنان میتوانند از پیروزی ایافدی در آلمان شادمانی کنند.» آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، این نتیجه را «خبری وحشتناک… چرا که مربوط به یک نیروی سیاسی است که با ارزشهای لیبرال و غربی در تناقض است» توصیف کرد.
واکنشها به اروپا محدود نشد. ایلان ماسک در شبکه اجتماعی خود (X) با عبارت «آفرین!» پیروزی این حزب راست افراطی را تبریک گفت. این پیام باعث شد اولریش زیگموند، نامزد پیشتاز ایافدی در زاکسن-آنهالت، از حمایت این میلیاردر بومیگرای آمریکایی قدردانی کند.
زیگموند نوشت: «اگر ما در اینجا مسئولیت را بر عهده بگیریم، از فرصت همکاری قوی و سازنده بسیار استقبال خواهم کرد. آنگاه آلمان بار دیگر به مکانی ارزشمند برای سرمایهگذاری تبدیل خواهد شد. با بهترین درودها از زاکسن-آنهالت!»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که کاخ سفیدِ او پنهان نکرده است از احزاب ملیگرای راست افراطی اروپا حمایت میکند، تصویری از پیشبینی نتیجه انتخابات را بدون هیچ توضیحی در پلتفرم «تروت سوسیال» خود منتشر کرد.
کریل دمیترف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه، از پست ترامپ اسکرینشات گرفت و «پیروزی تاریخی برای حزب واقعگرای ایافدی» را تمجید کرد. حزب ایافدی موضعی طرفدار کرملین دارد و خواستار پایان دادن به کمکها به اوکراین و لغو وضعیت پناهندگی برای اوکراینیها شده است.
ویکتور اوربان، نخستوزیر سابق مجارستان که در انتخابات اوایل امسال شکست سنگینی خورده بود، پیروزی ایافدی را جشن گرفت و آن را «شبی بزرگ برای آلمان و اروپا» خواند و افزود: «کمربندها را ببندید؛ این تازه آغاز راه است!»
رهبران راست افراطی در اسپانیا و پرتغال نیز از پیروزی ایافدی تمجید کردند. سانتیاگو آباسکال از حزب اسپانیایی «ووکس» آن را «نتیجهای خارقالعاده که نشاندهنده امیدی بزرگ برای آلمان و اروپا است» نامید، در حالی که آندره ونچورا از حزب «چگا» در پرتغال یک «پیروزی تاریخی» را ستود.
ماتئو سالوینی، معاون راست افراطی نخستوزیر ایتالیا نیز در شبکه X به آلیس وایدل، همرهبر ایافدی تبریک گفت و پیروزی این حزب را «موفقیتی طنینانداز که بر تقاضای قوی برای تغییر، امنیت و اشتغال تأکید میکند» توصیف کرد.
سالوینی که در ائتلاف راستگرای رادیکال جورجیا ملونی در کنار تایانی خدمت میکند، «کسانی در چپ را که به ترسها و سناریوهای فاجعهبار دامن میزدند» به باد تمسخر گرفت و افزود: «ترس؟ وحشت؟ خطر؟ نه، این دموکراسی نام دارد. اروپای دیگری ممکن است.»
خیرت ویلدرس، رهبر حزب راست افراطی آزادی هلند (PVV) تبریک خود را منتشر کرد، در حالی که در بریتانیا، روپرت لو، رهبر حزب «بازسازی بریتانیا»، گفت که پیروزی ایافدی «الهامبخش» آنچه حزب بومیگرای او میتواند به آن دست یابد است.
با این حال، همه احزاب راست افراطی اروپا خرسند نبودند. حزب «تجمع ملی» فرانسه (RN) که دو سال پیش ایافدی را از گروه پارلمانی اروپایی خود اخراج کرد، شفافسازی کرده است که ادبیات و سیاستهای این حزب آلمانی را بیش از حد افراطی میداند.
شکاف میان این دو حزب پس از اظهارات ماکسیمیلیان کراه، از چهرههای برجسته ایافدی رخ داد که با بیان اینکه «همه اعضای اساس نازی جنایتکار نبودند»، جرایم آنها را کوچک جلوه داد؛ همچنین افشاگریهایی مبنی بر حمایت ایافدی از اخراج دستهجمعی مهاجران در این مسئله نقش داشت.
ژردن باردلا، رئیس حزب تجمع ملی، روز شنبه تأیید کرد حزب او — که چهره اصلی آن مارین لوپن در نظرسنجیهای پیش از انتخابات ریاستجمهوری سال آینده فرانسه با فاصله زیاد پیشتاز است — هیچ برنامهای برای ازسرگیری ائتلاف با ایافدی ندارد.
با این حال باردلا ضمن حفظ فاصله از این حزب، خاطرنشان کرد که «فشار انتخاباتی اعمالشده توسط ایافدی در آلمان» به تغییر سیاستها در دولت آلمان کمک میکند و به بازگرداندن کنترلهای مرزی توسط برلین اشاره کرد.
حزب ایافدی ۴۳.۸ درصد آرا را به دست آورد که بیش از دو برابر عملکرد پنج سال پیش آن در این منطقه ۲.۱ میلیونی در غرب برلین است. این رقم بسیار بالاتر از حزب اتحادیه دمکرات مسیحیِ فریدریش مرتس بود که ۱۷.۲ درصد آرا را کسب کرد و حدود نصف حمایت خود را از دست داد.
سوسیالدموکراتهای چپمیانه ۹.۳ درصد، سبزها ۸.۹ درصد و حزب چپ ۸.۶ درصد آرا را کسب کردند و هر کدام هشت کرسی به دست آوردند. با این حال، حزب ایافدی با کسب ۳۹ نماینده در پارلمان ایالتی ۸۳ نفره، تنها سه کرسی تا اکثریت مطلق فاصله داشت.
۲۱۶۲۱۶
نظر شما