به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، نشست تخصصی «چرا جنگ ایران و عراق هشت سال طول کشید؟» در پایگاه خبری خبرآنلاین با حضور کارشناسان تاریخ و روابط بینالملل برگزار شد؛ نشستی که در بخش نخست آن، محمد درودیان، نویسنده و پژوهشگر دفاع مقدس، به تبیین دلایل رد قطعنامه ۴۷۹ شورای امنیت در یک هفته پس از شروع جنگ تحمیلی و دشواریهای پایان دادن به نزاعهای نظامی پرداخت.
درودیان با اشاره به یک پرسش بنیادین تاریخی و نظری تأکید کرد که جامعه اغلب با این پیشفرض روبهروست که در مقاطع مختلف امکان پایان جنگ وجود داشته، اما مسئولان از آن سر باز زدهاند؛ پیشفرضی که از منظر روششناختی قابل مناقشه است. او با مقایسه بحرانهای مختلف در تاریخ معاصر—از ماجرای تسخیر سفارت آمریکا تا تنشهای اخیر با واشنگتن—اظهار داشت مسئله اصلی این است که چرا ما اساساً در خاتمه بخشیدن به مناقشاتی که آغاز میشود دچار مشکلیم و چرا پایان دادن به یک جنگ همواره دشوارتر از آغاز آن است. «بالاخره ما به لحاظ نظری باید در بررسی تاریخیمان به این سؤال پاسخ بدهیم که چرا ماجرایی که شروع میشود ـ مثل تصرف سفارت آمریکا یا همین جنگی که الان با آمریکاییها داریم ـ اساساً نمیتوانیم پایانش بدهیم. یعنی چرا ما در پایان دادن مشکل داریم؟ به نظر من این مسئله نهتنها درباره موضوع جنگ ایران و عراق، بلکه در ماجراهای دیگر هم موضوعیت دارد.»
وی با استناد به نظریه کلاوزویتس یادآور شد که توقف نبرد تابعی از ادراک مدافع و اهداف متجاوز است؛ وقتی متجاوز در پی براندازی است، آتشبس بدون تضمین عدم تکرار تجاوز امکانپذیر نخواهد بود.
این پژوهشگر دفاع مقدس علت رد قطعنامه ۴۷۹ (صادره در ششم مهر ۱۳۵۹) را نادیده گرفتن سه مطالبه پایدار و بدون تغییر ایران در طول هشت سال برشمرد: نخست، شناسایی و محکومیت متجاوز که در قطعنامه مسکوت ماند؛ دوم، عقبنشینی ارتش متجاوز به مرزها پیش از برقراری آتشبس، چراکه پذیرش آتشبس در شرایط اشغال خاک، متضمن تثبیت حضور دشمن و بازگشت نیروهای مردمی از جبههها بود؛ و سوم، مسئله غرامت. درودیان با مقایسه رفتار دوگانه شورای امنیت در تهاجم سال ۱۹۹۰ عراق به کویت—که متجاوز ظرف ۲۴ ساعت محکوم و ملزم به خروج شد—با واکنش منفعلانه به جنگ تحمیلی، افزود که ارزیابی فرماندهان نظامی در پایان هفته اول تهاجم مبنی بر زمینگیر شدن ماشین جنگی عراق و توانایی بازپسگیری اراضی نیز در تصمیم ایران برای تداوم مقاومت اثرگذار بود.
متن کامل گزارش این نشست را از اینجا بخوانید.
۲۵۹
نظر شما