به گزارش خبرآنلاین روزنامه فرهیختگان نوشت:اما چرا جشنی که ریشه در فرهنگ ایران ندارد، برای بخشی از جامعه جذاب شده است؟ برای پاسخ به این پرسش، می‌توان از چند نظریه جامعه‌شناسی کمک گرفت.
نخست نظریه جهانی‌شدن فرهنگی است. بر اساس این نظریه، فرهنگ‌ها دیگر محدود به مرزهای جغرافیایی خود نیستند. فیلم‌ها، سریال‌ها و شبکه‌های اجتماعی باعث شده‌اند مردم در کشورهای مختلف با شیوه‌های زندگی و جشن‌های یکدیگر آشنا شوند. بسیاری از جوانان ایرانی از طریق فیلم‌های خارجی و فضای مجازی با هالووین آشنا شده‌اند، بنابراین برای شناختن یا برگزاری این جشن، دیگر نیازی به زندگی در کشور مبدأ آن نیست.
دوم نظریه انتشار نوآوری‌هاست. اورت راجرز، پژوهشگر ارتباطات توضیح می‌دهد رفتارها و ایده‌های تازه معمولاً ابتدا در میان گروهی از افراد رواج پیدا می‌کنند و سپس از طریق ارتباطات اجتماعی به دیگران می‌رسند. درباره هالووین نیز ممکن است برخی افراد ابتدا این جشن را تجربه کرده باشند و دوستان و اطرافیانشان با دیدن تصاویر و تجربه‌های آنها به برگزاری آن علاقه‌مند شده باشند. به‌این‌ترتیب، یک رفتار تازه می‌تواند به‌تدریج در گروه‌های اجتماعی بیشتری دیده شود.
سوم نظریه جهانی - محلی شدن است. این نظریه توضیح می‌دهد وقتی یک رسم از جامعه‌ای به جامعه دیگر منتقل می‌شود، لزوماً معنای اصلی خود را حفظ نمی‌کند، برای مثال، ممکن است بسیاری از جوانان ایرانی هالووین را نه به‌عنوان یک آیین تاریخی، بلکه صرفاً به‌عنوان فرصتی برای تفریح، پوشیدن لباس‌های متفاوت، دیدار دوستان و گرفتن عکس‌های جذاب ببینند. در واقع، آنها بخشی از یک فرهنگ خارجی را انتخاب می‌کنند و متناسب با شرایط خود به کار می‌گیرند.
چهارم نقش رسانه‌ها و بازار است. شبکه‌های اجتماعی با انتشار تصاویر جذاب هالووین، توجه افراد بیشتری را به آن جلب می‌کنند. از طرف دیگر، فروشگاه‌ها، کافه‌ها و کسب‌وکارها با عرضه لباس، لوازم تزیینی و برنامه‌های ویژه، بر دیده‌شدن این جشن می‌افزایند. هرچه این مناسبت بیشتر دیده شود، احتمال آشنایی و مشارکت افراد دیگر نیز افزایش پیدا می‌کند.
البته موضوع فقط سرگرمی و تبلیغات نیست. برای بعضی از جوانان، شرکت در چنین مراسمی ممکن است راهی برای تجربه آزادی بیشتر در انتخاب پوشش، تفریح و سبک زندگی باشد. بااین‌حال، نمی‌توان گفت همه کسانی که هالووین برگزار می‌کنند، انگیزه یکسانی دارند یا قصد مخالفت با فرهنگ ایرانی را دنبال می‌کنند. در این میان، پرسش مهمی مطرح می‌شود؛ چرا بعضی جشن‌های خارجی برای جوانان جذاب هستند، اما برخی آیین‌های ایرانی کمتر موردتوجه قرار می‌گیرند؟ پاسخ را نباید صرفاً در بی‌علاقگی جوانان به فرهنگ خود جست‌وجو کرد. گاهی شیوه برگزاری و معرفی سنت‌های بومی نیز اهمیت دارد. اگر یک جشن بتواند فضایی برای شادی، خلاقیت و دورهمی فراهم کند، احتمالاً برای نسل جوان جذاب‌تر خواهد بود، بنابراین زنده نگه‌داشتن سنت‌های ایرانی تنها با تأکید بر قدمت آنها ممکن نیست؛ این سنت‌ها باید در زندگی امروز نیز معنا و جذابیت داشته باشند. در نهایت برگزاری هالووین در تهران را می‌توان نتیجه ترکیب چند عامل دانست؛ گسترش ارتباطات جهانی، تأثیر شبکه‌های اجتماعی، علاقه به تجربه‌های تازه و فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با این جشن. این پدیده به‌تنهایی نه به معنای فراموش‌شدن فرهنگ ایرانی است و نه ثابت می‌کند که همه شرکت‌کنندگان به فرهنگ غربی گرایش پیدا کرده‌اند.
نکته اصلی این است که فرهنگ‌ها در طول زمان تغییر می‌کنند و از یکدیگر تأثیر می‌پذیرند. مسئله مهم، صرفاً ورود یک جشن خارجی نیست، بلکه این است که جامعه چگونه می‌تواند در کنار آشنایی با فرهنگ‌های دیگر، سنت‌های خود را نیز زنده، جذاب و متناسب با نیازهای نسل جدید نگه دارد.
17302
نظر شما