خبر در گفت‌وگو با ابراهیم متقی، استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران، مناسبات آینده آمریکا و ژاپن را مورد واکاوی قرار داده است.

پس از روی کار آمدن دولت جدید ژاپن تحلیلگران مسائل سیاسی پیش‌‌بینی کردند که روابط نظامی این کشور با آمریکا دچار تغییراتی شود. کاهش تعداد نیروهای آمریکایی مستقر در ژاپن یکی از اصلی‌ترین محورهای این تغییرات بود. اقدامات بعدی دولت ژاپن در تأکید بر لزوم جابجایی نظامیان مستقر در اوکیناوا این پیش‌بینی را به واقعیت نزدیک‌تر کرد. با این حال هستند کارشناسانی که معتقدند تغییرات چندانی در روابط استراتژیک آمریکا با ژاپن صورت نخواهد گرفت. خبر در گفت‌وگو با ابراهیم متقی، استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران این موضوع را مورد واکاوی قرار داده است.

*ژاپن آیا همچنان اهمیت استراتژیک گذشته را برای آمریکا دارد؟

ژاپن به لحاظ ژئو‌پلتیکی موقعیت ویژه‌ای برای آمریکا دارد شکل‌بندی‌های اقتصادی و همچنین همجواری ژاپن با منطقه‌ای که چین و روسیه می‌توانند بر امنیت جغرافیایی آن تأثیر بگذارند مطلوبیت‌های ژاپن برای آمریکا را افزایش می‌دهد. از زمانی که ژاپنی‌ها به سوی صنعتی شدن حرکت کردند، تمایل آنها برای توسعه حوزه نفوذ به گونه‌ای افزایش یافت. پیروزی آنان در جنگ 1905 مقابل روسیه موقعیت این کشور را ارتقا داد. آنان در جنگ جهانی اول هم به پیروزی رسیدند و امپراطوری ژاپن موقعیت ویژه‌ای یافت اما معادله قدرت بعد از جنگ جهانی دوم دگرگون شد. ژاپن از توانایی لازم برای متقاعد‌سازی حوزه بین‌المللی برای گسترش توان تسلیحاتی خود برخوردار نشد و دیوارهای نظامی امپراطوری فروریخت با این حال اهمیت ژاپن به عنوان کشور موازنه‌دهنده حفظ شد. در شرایطی که ژاپن در خلاء قدرت نظامی بود آمریکایی‌ها از طریق پایگاه‌های نظامی خود موقعیت ژاپن و امنیت آن را تضمین کردند. تهدید روسیه و چین برای امنیت ژاپن به گونه‌ای است که نیاز آنان به حضور نظامی آمریکا را افزایش می‌دهد. در چنین فضایی آمریکایی‌ها برخی پایگاه‌های نظامی خود را در ژاپن حفظ نمودند می‌توان به اوکیناوا اشاره داشت پایگاهی که از یک سو یادآور جنگ جهانی دوم و از سوی دیگر نشان می‌دهد که آمریکا متعهد به حفظ امنیت ژاپن برای تهدیدات بین‌المللی خواهد بود. در چنین شرایطی ژاپنی‌ها استراتژی توسعه اقتصادی را در پیش گرفتند آنها در پناه حمایت‌های آمریکا هزینه‌های نظامی عهده‌دار نشدند. هزینه‌های نظامی آنان به عنوان مازاد اقتصادی زمینه‌های رشد تکنیکی و توسعه اقتصادی ژاپن را به وجود آورد به طوری که هم‌اکنون ژاپن یکی از محورهای توسعه و رشد اقتصادی جهان تبدیل شده است.

*رویکرد آینده دولت جدید ژاپن در قبال حضور نظامیان آمریکایی در این کشور را چگونه پیش‌بینی می‌کنید؟

بر‌اساس قانون اساسی ژاپن ساختار دفاعی آن کشور به گونه‌ای تنظیم شده است که امکان حرکت تهاجمی را می‌گیرد و ساختار دفاعی آنان صرفاً برای امنیت سرزمینی و کنترل فضای اجتماعی طراحی شده است. آمریکا اصلی‌ترین شریک ژاپن در آسیای شرقی است. دو کشور یاد شده نه تنها در توسعه اقتصاد آزاد جهانی فعالیت دارند بلکه از انگیزه و روحیه مشترک برای ساماندهی محیط منطقه‌ای نیز برخوردار می‌باشند. بنابراین ژاپن نیازی به ارتقای توان دفاعی خود نمی‌بیند و تغییر در حزب حاکم و دولتهای ژاپن نیز جهت‌گیری کلی این کشور را تغییر نداده و نخواهد داد.

*ولی طی ماه‌های گذشته دولت جدید ژاپن از عدم پایبندی به تعهدات دولت قبلی در قبال نیروهای آمریکایی مستقر در این کشور سخن گفته و خبر از تغییر محل استقرار نیروهای آمریکایی داده است. به طوری که رئیس ستاد کل نیروهای مسلح آمریکا برای مذاکره در این باره سفری به ژاپن داشت؟

طبعاً امکان جابه‌جایی نظامیان آمریکایی در ژاپن وجود دارد ولی این امر به معنای خروج کامل نظامیان آمریکا از حوزه سرزمینی ژاپن تلقی نمی‌شود. رویکرد دولت جدید در ارتباط با سیاست امنیتی ژاپن ماهیت اصلاح‌گرایانه دارد، ساختار و مدل امنیتی در حال تغییر است ممکن است در این فرآیند موقعیت جدیدی برای ژاپن فراهم شود.

*منظور شما از رویکرد اصلاح‌گرایانه چیست؟ دامنه این اصلاحات تا کجا خواهد بود؟

دولت جدید ژاپن در حوزه‌های امنیتی رویکرد متفاوت یافته‌ای با گذشتگان خود ندارد ولی تلاش دارد متناسب با رشد تهدیدات منطقه‌ای قابلیت‌های نظامی و توان دفاعی خود را افزایش دهد. طبعاً این امر از طریق گسترش همکاری‌های استراتژیک با آمریکا فراهم خواهد شد. گسترش توان دفاعی خرید تسلیحات جدید متنوع‌سازی یگان‌های دفاعی و بازسازی نیروهای نظامی از این موارد است.

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 22979

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 1 =