به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، روح‌الله متفکرآزاد، عضو هیئت‌رئیسه و رئیس فراکسیون دانشگاهیان مجلس شورای اسلامی، در آیین رونمایی از کتاب «اخراج» با بیان اینکه نشانه‌های پایان هژمونی آمریکا در تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی آشکار شده است، گفت: اخراج آمریکا از منطقه دیگر صرفاً یک مطالبه یا چشم‌انداز سیاسی نیست، بلکه شواهدی از تحقق تدریجی آن دیده می‌شود و حتی متحدان پیشین این کشور نیز به دنبال راه‌های تازه‌ای برای تأمین امنیت و تنظیم مناسبات خود هستند.
بنا بر روایت خانه ملت، متفکرآزاد با اشاره به تغییرات نظم جهانی اظهار کرد: پذیرش اینکه جهان در حال تغییر است، خود بخشی از این تحول به شمار می‌رود. پایان هژمونی قدرت‌های سنتی به معنای حذف کامل آنها نیست، بلکه به این معناست که منابع قدرت در جهان در حال جابه‌جایی و توزیع مجدد هستند و موازنه‌های پیشین تغییر می‌کنند.
وی با اشاره به روند شکل‌گیری و گسترش انقلاب اسلامی افزود: بذری که امام خمینی(ره) کاشتند و به نهال انقلاب اسلامی تبدیل شد، در دوران رهبری امام شهید، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، به درختی تنومند رسید و اکنون آثار و ثمرات آن در عرصه بین‌المللی نمایان شده است. به اعتقاد من، گفتمان توحیدی انقلاب اسلامی امروز در حال تثبیت جایگاه خود در جهان است و ظرفیت اثرگذاری بیشتری پیدا کرده است.
افول آمریکا؛ واقعیتی که باید آن را دید
رئیس فراکسیون دانشگاهیان مجلس شورای اسلامی با اشاره به آنچه سنت‌های الهی در مواجهه با قدرت‌های مستکبر خواند، گفت: من معتقدم همان‌گونه که فرعون در تاریخ غرق شد، فرعون زمانه نیز سرانجامی مشابه خواهد داشت؛ البته به شرط آنکه ما نیز در مسیر حق و صداقت حرکت کنیم. با این نگاه، آمریکا به‌عنوان یک ابرقدرت در حال عبور از جایگاه پیشین خود است؛ چه برخی این واقعیت را بپذیرند و چه همچنان در آن تردید داشته باشند.
وی ادامه داد: ممکن است حتی برخی از تحلیلگران و سیاستمداران غربی نیز در پذیرش این تغییرات با تردید مواجه باشند، اما شواهد میدانی و تحولات بین‌المللی نشان می‌دهد که موازنه قدرت در حال تغییر است. کتاب «اخراج» نیز از این جهت اهمیت دارد که تلاش می‌کند این شواهد را در کنار مبانی علمی و تحلیلی قرار دهد و تصویری روشن‌تر از تحولات پیش‌رو ارائه کند.
متفکرآزاد با تأکید بر ضرورت فاصله گرفتن از هیجانات مقطعی برای تحلیل تحولات گفت: شاید هنوز به دلیل نزدیکی زمانی حوادث، ابعاد واقعی اتفاقاتی را که در منطقه رخ داده است، به‌درستی درک نکرده باشیم. اگر با فاصله و از منظر کلان‌تری به تحولات نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که اتفاق بزرگی در حال رخ دادن است و جایگاه آمریکا در معادلات جهانی با چالش جدی روبه‌رو شده است.
اخراج آمریکا فقط به معنای خروج نیروهای نظامی آن از منطقه نیست
وی با اشاره به تحولات نظامی اخیر و هزینه‌های واردشده به ایران اظهار کرد: روشن است که کشور در این تقابل آسیب‌هایی را متحمل شده است؛ شهادت رهبر، فرماندهان و شمار زیادی از مردم، از جمله کودکان، خسارت به زیرساخت‌ها و فشارهای اقتصادی، واقعیت‌هایی هستند که نمی‌توان آنها را نادیده گرفت. اما در کنار این خسارت‌ها، باید بررسی کرد که طرف مقابل تا چه اندازه به اهداف خود رسیده و چه دستاوردهایی برای ایران و جبهه مقاومت رقم خورده است.
این نماینده مجلس با اشاره به محدودیت‌های آمریکا در عرصه نظامی و دریایی منطقه گفت: یکی از نشانه‌های تغییر موازنه، محدود شدن توان آمریکا برای تأمین امنیت و مدیریت تردد در منطقه است. کشوری که زمانی خود را قدرت بی‌رقیب نظامی می‌دانست، امروز برای عبور و مرور دریایی و حمایت از کشتی‌های مورد نظرش با محدودیت‌هایی مواجه شده است. حتی بنا بر گزارش‌ها و روایت‌های مطرح‌شده از تحولات اخیر، برخی کشتی‌ها برای عبور از مسیرهای منطقه‌ای ناچار به رعایت ملاحظاتی مانند خاموش کردن سامانه‌های موقعیت‌یاب خود شده‌اند تا از شناسایی‌شدن در امان بمانند.
متفکرآزاد افزود: این تحولات نشان می‌دهد که آمریکا دیگر نمی‌تواند مانند گذشته نقش تعیین‌کننده‌ای در تأمین امنیت منطقه ایفا کند. مسئله فقط محدودیت توان نظامی این کشور نیست؛ بلکه متحدان آن نیز به‌تدریج در حال بازنگری در شیوه تأمین امنیت خود هستند.
وی با اشاره به شکل‌گیری سازوکارهای جدید همکاری منطقه‌ای بیان کرد: حتی کشورهایی که تا دیروز امنیت خود را در چارچوب حضور و حمایت آمریکا تعریف می‌کردند، امروز به دنبال مسیرهای دیگری برای تأمین امنیت هستند. شکل‌گیری و تقویت گفت‌وگوهای منطقه‌ای و تلاش کشورهای منطقه برای مدیریت مسائل امنیتی خود، نشانه‌ای از آغاز تغییر در این معادلات است.
جهان چندقطبی از شعار به دستور کار عملیاتی رسیده است
عضو هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی با اشاره به تحولات اقتصادی و دیپلماتیک جهان گفت: در حوزه سیاسی و اقتصادی نیز نشانه‌های تغییر جایگاه آمریکا قابل مشاهده است. امروز جهان به‌طور جدی درباره دوران پس از هژمونی آمریکا و شکل‌گیری نظم چندقطبی گفت‌وگو می‌کند. موضوعی که پیش‌تر بیشتر در سطح شعار و گفتمان مطرح می‌شد، اکنون به یکی از محورهای اصلی مذاکرات و نشست‌های بین‌المللی تبدیل شده و برای تحقق آن، برنامه‌ها و گام‌های اجرایی طراحی می‌شود.
وی با اشاره به عضویت ایران در گروه بریکس و سازمان همکاری شانگهای اظهار کرد: در دولت شهید رئیسی، ایران به بریکس و شانگهای پیوست و این عضویت‌ها ظرفیت‌های تازه‌ای برای توسعه همکاری‌های اقتصادی و سیاسی کشور ایجاد کرد. همچنین تلاش‌هایی که در سال‌های گذشته برای شکل‌گیری سازوکارهای همکاری میان کشورهای تحت تحریم انجام شده بود، اکنون اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ زیرا تحریم‌ها که زمانی ابزاری برای وادار کردن کشورها به تسلیم بودند، امروز با واکنش و مقاومت بازیگران مختلف مواجه شده‌اند.
متفکرآزاد ادامه داد: در نشست‌های اخیر بریکس، از جمله در بخش پارلمانی این مجموعه که نمایندگان مجلس ایران نیز در آن حضور داشتند، گام‌های عملی‌تری برای تحقق همکاری‌های چندجانبه مطرح شده است. این نشان می‌دهد که بحث نظم چندقطبی از مرحله گفتمان‌سازی عبور کرده و به سمت طراحی سازوکارهای اجرایی حرکت می‌کند.
وی با اشاره به اهمیت انرژی در تغییر موازنه قدرت گفت: انرژی به یکی از ابزارهای مهم برای به چالش کشیدن هژمونی آمریکا تبدیل شده و می‌توان گفت این حوزه به پاشنه آشیل قدرت این کشور بدل شده است. البته این مسئله تنها به انرژی محدود نیست و در حوزه‌های دیگری مانند کشاورزی و برخی نیازهای راهبردی نیز نشانه‌هایی از تغییر وابستگی‌ها و محدودیت‌های قدرت‌های بزرگ دیده می‌شود.
از تضعیف هژمونی آمریکا تا شکسته شدن تابوی پایان رژیم صهیونیستی
متفکرآزاد با اشاره به تحولات پس از عملیات هفتم اکتبر و تغییر تصویر بین‌المللی رژیم صهیونیستی اظهار کرد: یکی از اتفاقات مهم پس از هفتم اکتبر این بود که رژیم صهیونیستی ناچار شد میان حفظ بقا و حفظ تصویری که سال‌ها از مظلومیت خود در افکار عمومی جهان ساخته بود، یکی را انتخاب کند. به اعتقاد من، این رژیم با رفتارها و جنایت‌هایی که پس از آن رخ داد، عملاً آن تصویرسازی را کنار گذاشت و چهره واقعی خود را آشکار کرد.
عضو کمیسیون انرژی مجلس افزود: پیش از این، سخن گفتن از پایان رژیم صهیونیستی در بسیاری از محافل بین‌المللی با محدودیت و حساسیت همراه بود؛ اما امروز این موضوع در دانشگاه‌های آمریکا و اروپا و در میان بخش‌هایی از افکار عمومی غرب نیز مطرح می‌شود. شعار «از نهر تا بحر» دیگر صرفاً شعاری محدود به محافل خاص نیست و به مطالبه‌ای در بخش‌هایی از جنبش‌های دانشجویی و حامیان فلسطین در کشورهای غربی تبدیل شده است.
نماینده تبریز، اسکو و آذرشهر در مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: معنای این شعار، مطالبه شکل‌گیری فلسطین در سراسر سرزمین تاریخی آن است؛ نه صرفاً محدود کردن مسئله به غزه. اینکه چنین مطالبه‌ای در دانشگاه‌های آمریکا و اروپا نیز شنیده می‌شود، تحول مهمی در فضای افکار عمومی جهان است و نشان می‌دهد تابوی سخن گفتن از پایان وضعیت کنونی رژیم صهیونیستی در حال شکسته شدن است.
اخراج آمریکا؛ فراتر از یک مطالبه سیاسی
متفکرآزاد با اشاره به نشانه‌های تغییر نگاه متحدان آمریکا به این کشور گفت: وقتی حتی برخی رهبران و مقام‌های کشورهای متحد آمریکا نیز درباره رفتار و سیاست‌های این کشور موضع انتقادی می‌گیرند، باید این تحولات را جدی گرفت. برای نمونه، انتقادهای علنی برخی مقام‌های اروپایی و از جمله اظهارات رئیس‌جمهور اوکراین درباره ضرورت مهار رفتارهای ترامپ، نشان می‌دهد که نارضایتی از سیاست‌های آمریکا به متحدان نزدیک این کشور نیز رسیده است.
وی افزود: این تحولات به معنای پایان کامل قدرت آمریکا در یک مقطع کوتاه نیست، بلکه نشان‌دهنده آغاز فرایند پایان هژمونی و تغییر جایگاه این کشور در نظام بین‌الملل است. بنابراین، صحبت از اخراج آمریکا از منطقه باید بر اساس شواهد و تحولات واقعی دنبال شود، نه صرفاً به‌عنوان یک آرمان یا شعار سیاسی.
رئیس فراکسیون دانشگاهیان مجلس شورای اسلامی در پایان با قدردانی از تدوین کتاب «اخراج» گفت: جامعه دانشگاهی کشور باید بتواند درباره چنین موضوعاتی آزادانه بحث کند و از خودسانسوری در طرح ایده‌ها و تحلیل‌های علمی فاصله بگیرد. مقاومت ملت ایران و تثبیت دستاوردهای آن می‌تواند زمینه‌ساز تحولات بعدی باشد؛ تحولاتی که به‌صورت زنجیره‌ای بر حضور آمریکا در منطقه اثر می‌گذارند. به اعتقاد من، آنچه امروز درباره عراق و محدود شدن حضور نظامی آمریکا در منطقه مشاهده می‌کنیم، می‌تواند از نشانه‌های اولیه تحقق فرایند اخراج باشد و آمریکا ناچار شود جایگاه خود را از یک قدرت مدعی هژمونی به کشوری معمولی در مناسبات جهانی تغییر دهد.
۲۹۲۲۱
نظر شما