۰ نفر
۳ فروردین ۱۳۹۲ - ۰۷:۰۰

صادق زیباکلام

یکی از ویژگیهای دیپلماسی ما از دست دادن فرصتها برای حضور و نفوذ در مناطقی است که علی القاعده می بایستی در آن مناطق بیشترین حضور و نفوذ را می داشتیم. افغانستان به عنوان مثال ، یک نمونه از چنین مناطقی بود. کشورهای حوزه خلیج فارس نمونه دیگری است. آذربایجان، قفقاز و جمهوری های تازه استقلال یافته آسیای مرکزی نمونه بعدی. در خصوص لبنان وعراق هم علیرغم سرمایه گذاری های سنگینی که کرده ایم آینده نشان خواهد داد که چه میزان صحیح عمل کرده باشیم. ضمن آنکه در مورد عراق عامل دینی از اساس رابطه میان دو کشور را بصورت یک استثناء در می آورد. پدیده بی توجه ایی به منافع ملی در عرصه دیپلوماسی اینبار دارد در منطقه ای تکرار می شود که ابعاد ضایعات و خسارات آن به هیچ روی با سایر مناطق دیگری که نتوانسته ایم حضور و نفوذی در آنها داشته باشیم قابل قیاس نیست. اینبار داستان تلخ عدم حضور و نفوذ در جایی که می بایستی جلوتر ازهمه، بیشتر از همه و گسترده تر از همه حضور داشته باشیم اما مع الاسف عقب تر از همه هستیم دارد در کردستان عراق یا به روایت خودشان در " اقلیم کردستان عراق" اتفاق می افتاد. در حدود 5 میلیون از جمعیت عراق 20 میلیونی را کردهای آن کشور تشکیل می دهند که شمال عراق را شامل می شوند. بعد از سقوط صدام و بر روی کار آمدن یک رژیم جدید در عراق ، منطقه کردستان بصورت خود مختار در آمده در قالب یک ساختار فدرال. نام این بخش که از سال 1383 در قالب فدراتیو و کاملا خودمختار دارد می شود "اقلیم کردستان عراق" می باشد. " اقلیم کردستان" دارای یک مجلس یا پارلمان یکصد نفره ، نخست وزیر و هیات دولت محلی می باشد. نیروی پلیس و تشکیلات امنیتی خودش را دارد. 17در صد بودجه کل کشور اختصاص به اقلیم کردستان دارد و اقلیم کردستان از بسیاری جهات بصورت مستقل اداره می شود. بسیاری از کشورهای مهم در "اقلیم کردستان" دفتر نمایندگی یا کنسولگری دارند. اقلیم دارای وزارتخانه های مستقل برای خودش است. زبان رسمی آن کردی و پرچمش هم از پرچم عراق متفاوت است. پایتخت اقلیم کردستان شهر اربیل است و شهرهای مهم دیگر آن شامل سلیمانیه و کرکوک می باشند. البته هنوز اختلافات مهمی میان اقلیم و دولت مرکزی در بغداد وجود دارد. از جمله و مهمترین آنها در خصوص تملک بر منطقه نفت خیز کرکوک و اساسا تقسیم درآمدهای نفتی منطقه شمال عراق با همان اقلیم کردستان می باشد. حاجت به گفتن نیست که اربیل خواهان سهم بیشتر و خودمختاری بیشتری از دربرداشت از نفت شمال و مالکیت کرکوک می باشد و متقابلا دولت مرکزی در بغداد خواهان کنترل بیشتر نفت شمال و کنار زدن اقلیم از مدیریت صنایع نفت کرکوک می باشد. به بیان دیگر اقلیم خواهان خودمختاری بیشتر و دخالت هر چه کمتر بغداد در شمال است و متقابلا بغداد خواهان کنترل بیشتر بر اقلیم و تسلط هر چه کمتر آن بر منابع و تاسیسات نفت کرکوک می باشد.
واقعیت آنست که اقلیم کردستان و مابقی عراق (دست کم بغداد و مناطق جنوبی آن کشور که شیعه نشین می باشند) از بسیاری جهات مثل دو کشور یا دو سرزمین متفاوت می باشند. انسان وقتی در اربیل یا سلیمانیه است باورش نمی شود که این همان کشوری است که بخش های دیگر آن شامل بغداد، نجف و کربلا می شود. از نظر فرهنگی گرفته، تا وضعیت شهر نشینی، تا مسائل امنیتی ،ترافیک، آزادی و غیره . کمتر وجه اشتراکی میان بغداد یا اربیل به عنوان دو شهر اصلی یک کشور وجود دارد. الا اینکه هر دو جزء کل بزرگی هستند به نام جمهوری عراق.
آنچه مسلم است، بوجود آمدن اقلیم کردستان و تداوم آن ظرف یک دهه گذشته به گونه ای در آمده که به نظر می رسد که برای همیشه آن منطقه در اداره کردها دیگر باقی خواهد ماند. یا به شکل دیگری اگر گفته باشیم ، هیچ جور دیگر قابل تصور نیست که به گذشته باز گردیم و 5 میلیون کردهای عراق به همراه مناطق شمال آن کشور مجددا به زیر کنترل بغداد در آیند. حمله آمریکا به عراق در سال 1382 و شکسته شدن طلسم مخوف جنایتکارانه صدام بر کردهای آن کشور( و شیعیان و سنی ها و مابقی 20 میلیون مردم عراق) باعث بیرون آمدن غولی شده بنام آزادی و خودمختاری که دیگر بنظر نمی رسد هیچ قدرتی بتواند آنرا به مجددا درون بطری بالز گرداند. بماند اینکه از زمان به استقلال رسیدن عراق در سال 1932 (1311) تا سقوط صدام ، بلاخص از زمان به قدرت رسیدن بعثی ها و صدام حسین از سال 1349 به بعد اکراد در جهنمی زندگی می کردند که حاصل آن 182000 کشته ، با خاک یکسان شدن بیش از 2000 روستای کردنشین و تخلیه 4500 روستا و کوچ دادن اجباری ساکنین کرد آن به مناطق عرب نشین ، بازداشت های دسته جمعی مردان کرد و انتقال آنان به اردوگاهها و بازداشتگاههای اطراف بغداد و پادگان های نظامی، اعدام های دسته جمعی مردان کرد، بمباران شیمیایی حلبچه، و دهها منطقه دیگر کردنشین که حاصل این جنایات همان 182000 قربانی در طی سه دهه از اوایل دهه1350 تا سقوط صدام درسال 1383 بود. اکراد پس از این تجربه تاریخی هولناک بوده که حالا توانسته اند به خودمختاری برسند. آنان برای نخسین بار آزادانه در شهر های اربیل، سلیمانیه، کرکوک، دهوک و صدها روستا بزرگ و کوچک منطقه شان در تردد و زندگی هستند. بدون آنکه بواسطه کرد بودن مورد نفرت و از بین رفته شدن منظم توسط صدام یا رژیم دیگری حاکم در بغداد باشند. بنابراین روند تثبیت و تحکیم خودمختاری و آزادی اکراد هر روز انسجام و قوام و دوام بیشتری پیدا می کند.
همه اینها را مجبور بودم شرح دهم تا برسم به نکته اصلی. اینکه به هر حال واقعیت آنست که در مرزهای شمال غربی کشورمان به طول نزدیک به 600 کیلومتر همسایه جدیدی دارد متولد می شود به نام " اقلیم کردستان ".
در اواخر اسفند ماه 1391 فرصت چند روزه ایی پیش آمد و بنده به مناسبت سالگرد کشتار شیمیایی حلبچه در سال 1366 و یادآوری سیاست های "انفال" دوران صدام علیه اکراد و قربانی شدن 182000 کرد در طی آن سه دهه، به همراه شماری ازهموطنان کرد به دعوت دولت اقلیم کردستان دو، سه روزی به آنجا برویم. همه چیز حکایت از شوق و ذوق و تلاش کردهها داشت برای ساختن آینده شان. شرکت های بزرگ و صاحب نام اروپایی و آمریکایی هر کدام در قسمتی مشغول بودند. ترکها( شرکت های ترکیه ) یک سرو گردن از همه جلوتر و فعال تر بودند. یکی در حال احداث بیمارستان بود ، یکی ساخت کارخانه سیمان را در دست داشت، دیگری درحال کشیدن اتوبان اربیل – سلیمانیه، چهارمی سرگرم کشیدن خط آهن اربیل – ترکیه، پنجمی یک مجتمع بزرگ خرید یا "مال" احداث کرده و مغازه های آنرا مملو از کالاهای ترک کرده بود، ششمی مالک بزرگترین بانک بود و .... الی آخر. همه بودند الی ایران و ایرانی ها. مقامات کرد می گفتند که از قریب به 2500 شرکت خارجی که برای فعالیت های سازندگی، تجارتی، صادرات ، واردات و اقتصادی ظرف یک دهه گذشته در اقلیم کردستان به ثبت رسیده اند ، بیش از 2000 واحد آن تعلق به ترکها دارد. آمریکایی ها و انگلیسی ها در حال تاسیس دانشگاههای وابسته به مرکز علمی متغیر کشورهای شان هستند. تلویزیون الجزیره به همراه سایر رسانه ها " آفیس" زده اند. حضور همه بالاخص ترکها ، آمریکایی ها و اروپایی ها بسیار محسوس است در حالیکه هر طور که "اقلیم کردستان" را تعریف کنیم و هر نگاهی که به آن داشته باشیم، از این واقعیت نمی توان چشم پوشید که ایران است که می بایستی بیشترین حضور را در کردستان عراق داشته باشد. هیچ کشوری را نمی توان بافت که پیوند های زبانی، فرهنگی ، تمدنی و تاریخی آن با 5 میلیون کرد های عراقی به اندازه ایران و ایرانیان باشد. بسیاری از جنبه های فرهنگی و اجتماعی کردهای عراق عمیقا ایرانی و وابسته به ایران است. در حالیکه کردهای عراق هیچ میل و رغبتی برای نزدیکی با اعراب و ترکها (ترکیه) ندارند، بنحو غریبی دل و جان شان در گرو فرهنگ و تمدن ایرانی است . برخلاف سردی و اکراه شان نسبت به اعراب و ترکها ،عمیقا نسبت به ایران و ایرانیان احساس وابستگی دارند. در سال 1354 که توافق معروف به الجزایر میان رژیم شاه و صدام حسین منعقد گردید و حالت آتش بس میان تهران و بغداد ایجاد شد، رژیم شاه از حمایت های کردهای عراق علیه صدام دست کشید و متقابلا صدام هم به حمایت از مخالفین رژیم شاه پایان داد. نزدیک به 300000 تن از کردهای عراقی ظرف یکی دو سال به ایران پناهنده شدند. رژیم شاه آنها را در کردان کرج و سایر شهرهای کشورجا داد. این 300000 کرد ظرف 30 سال بعدی در ایران زندگی کردند. در ایران به مدرسه رفتند، به دانشگاه رفتند، ازدواج کردند و ایرانی شدند. اکنون آنها و نسل های دوم و سوم شان به کردستان عراق بازگشته و مسئولین اقلیم کردستان شده اند. بسیاری ازمسئولین و رهبران کردستان عراق در ایران متولد شده اند و در میان ما بزرگ شده اند و فارسی می دانند و جالب است که اصرار دارند فارسی هم صحبت نمایند. نسل فعلی مسئولین ، کارگزاران و رهبران کردستان عراق بهترین پل ارتباطی میان ایران و کشور جدید اقلیم کردستان هستند. بسیاری از بارزانی ها و طالبانی ها در ایران متولد شده و بزرگ شده اند. زبان فارسی می دانند و مهم تر از همه اینها به فرهنگ، تمدن و زبان فارسی واقعا علاقمندند و خود را ایرانی می دانند. یک هزارم این احساس را نه به ترکها دارند و نه بطریق اولی به عربها. سخنی بگزاف نرفته اگر گفته شود که اسامی فارسی حتی از خود ایران هم بیشتر در کردستان عراق رواج دارد. جدای از آنکه کردستان عراق برای ایران یک بازار بزرگ 5 میلیون نفری محسوب می شود، جدای از آنکه ایران می تواند در آنجا در انواع و اقسام صنایع، مهندسی ، احداث نیروگاه، راه آهن، ایجاد صنایع مادر، پتروشیمی، نفت، گاز و غیره سرمایه گذاری کند، یکی از بزرگترین مزیت های ما، مزیت فرهنگی است. مزیتی که نه اروپایی ها دارند، نه آمریکایی ها ، نه اعراب و نه ترکها.
دانشگاههای متغیر ما می توانند در اقلیم کردستان شیعه ایجاد کنند بعلاوه در پذیرش دانشجو از کردستان عراق در سطوح مختلف بالاخص دکترا زمینه حضور فرهنگی مهمی آنجا فراهم بیاورند. حوزه دیگر در مسایل بهداشتی و درمانی و ایجاد بیمارستان و درمان ها تخصصی می باشد. اتفاقا کمتر زمینه و حوزه ای را می توان سراغ گرفت که ایران نتواند در اقلیم نوپای کردستان از همین حالا سرمایه گذاری نموده حضور پیدا کند. همه اینها همان طور که بیشتر اشاره داشتیم به واسطه آن عرق و احساس پیوستگی فرهنگی و تمدنی است که اکراد نسبت به ایران و ایرانیت و ایرانی بودن دارند.
علیرغم همه این زمینه های گسترده و عمیق تمدنی ، ایران حضور چندانی در کردستان عراق ندارد. یا درست تر و دقیق تر گفته باشیم، به نسبت پیوند و علقه تمدنی کردها به ایران، حضور ما در کردستان عراق بسیار کم اهمیت و ناچیز است. این هم حکایتی است که ما اصرار داریم در آن سر دنیا در ونزوئلا ، بورکینافاسو یا گینه بیسائو حضور فعال و جدی داشته باشیم ، حمله به سوریه را مهم تر از حمله به خوزستان می دانیم، از منافع ملی مان به خاطر حمایت از حزب الله لبنان و کمک به حماس به ثمن بخس هزینه می کنیم، آنوقت اینجا بغل گوشمان به کردستان عراق هیچ توجه ای نداریم. آدم دلش از این می سوزد که اگر نظرسنجی صورت گیرد، نه فلسطینی ها ، نه سوری ها و نه ونزوئلایی ها و نه حتی لبنانی ها ، یک هزارم علاقه احساس و علقه پیوستگی که کردهای عراقی به ایران و ایرانیت دارند را احساس نمی کنند . آنوقت ما این همه از منافع ملی مان برای آنها هزینه می کنیم و اقلیم کردستان با 600 کیلو متر مرز مشترک را رها کرده ایم برای ترکها ، آمریکایی ها و اروپایی ها . انصافا که تعریف و برداشت غریبی ما از مقوله ای بنام منافع ملی داریم.
شبی که فردایش می بایستی اربیل را ترک می کردیم، در بیرون محوطه هتل قدم می زدم و بی اختیار چشمم به پرچم های بر افراشته در محل دروازه ورودی هتل افتاد. دیدم جدای از پرچم اقلیم کردستان و عراق ، پرچم های آمریکا، اتحادیه اروپا ، فرانسه، ترکیه و حتی لبنان در آنجا برافراشته شده اما پرچم ایران نبود. البته مسئولین ما طبق معمول استدلال خواهند کرد که دولتها وابسته و مزدور هستند اما در عوض ملت ها با هم هستند .

/2727

کد خبر 283426

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 26
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بدون نام IR ۰۸:۲۴ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    94 10
    احسنت بر این قلم .........
  • بدون نام A1 ۰۸:۴۴ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    98 7
    بسیار شرح جالبی درباره اوضاع کردستان عراق بود،بدون غرض ورزی.
  • بدون نام EU ۰۸:۴۴ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    80 9
    درود بر استاد عزیز بسیار زیبا
  • بدون نام IR ۰۹:۱۸ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    تحلیلی است که از ساده اندیشی استاد نشات گرفته است.
    • ع.ل IR ۱۶:۴۵ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۵
      28 1
      دوست عزیز میشه تعریفتون از ساده اندیشی رو بفرمایید.
  • بدون نام IR ۰۹:۴۰ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    57 8
    تحلیل قشنگی بود .
  • من IR ۱۰:۲۷ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    56 9
    من مقاله را تخوندم ولی از تبتر ش به فکر رفتم بجای کردستان عراق برای هرچیش کردستان خودمونو دریابیم.
  • بدون نام IR ۱۰:۳۷ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    51 7
    افرین-زیبا بود و جای تامل داره.
  • بدون نام IR ۱۰:۵۵ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    69 7
    كلمه به كلمه صحبتها درست است من خودم 3 ماه پيش لربيل بودم واقعا همه اين مطالب را عينا به چشم خودم ديدم . من خودم مهندس عمران هستم وبراي كار به اربيل رفته بودم الان كه به خاطر نبود اعتبارات عمراني پرو‍ژه ها وضعيت خوبي ندارن كار در اقليم عراق واقعا فرصتي خيلي خوب براي نيروي كار ماست اما متاسفانه....
  • صادق IR ۱۱:۳۲ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    52 14
    بنده مدت زیادی با قلم اقای زیبا کلاماشنا هستم .همیشه کلام ایشان چون از یک پشتوانه عقلی وعلمی برخورداره واقعا مورد قبول قرار میگیره.اقلیم کردستان قسمتی از خاک غربی ایران در زمان صفویان تقدیم دولت کریمه عثمانی شد هیچ مرجع دینی یا ملی احساس تکلیف نکرد که اعتراضی کنه چرا؟چون ملت کرد عموما اهل سنت بودن .باید توجه کرد کردهای عراقی وکردهای ترکیه وحتی سوزیه از هر ایرانی ایرانی تر هستن
  • بدون نام EU ۱۱:۳۸ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    69 7
    همه چیز عالی بود و البته ناراحت کننده فقط انتقادم به استفاده از واژه اکراد است. به نظرم این کلمه صحیح نیست زیرا کردها قومی ایرانی هستند و نه عرب که بتوان جمع مکسر استفاده کرد
  • بدون نام IR ۱۵:۱۴ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    12 17
    دکتر زیبا کلام خوب صحبت میکند ولی اکثر صحبتهایش دور از واقعیت و یا ناقص هست. نمیدانم از قصد و عرض است یا از اطاعات ناقص . جمعیت عراق 10 سال پیش 20 میلیون نفر بود الان بیش از 31 میلیون نفر میباشد.
  • علی IR ۱۸:۳۰ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    30 1
    استاد هنوز هم که هنوزه طایفه بارزانی ها در روستای زیوه ارومیه زندگی میکنن .....و یه مدت هم جلال طالبانی هم در این اطراف سکونت داشت.....باید به این توجه کرد که منابع مورد نیاز برای حضور ایرانی ها و شرکت هاشون در اربیل عراق محیا بشه اما کودوم منابع ایا شده تا حالا استان اذربایجان غربی که بیشترین مرز رو با کردستان عراق رو داره بیاد یک همایشش و راهکاری قرار بده برای برنامه ریزی حضور شرکتهای ایرانی در اربیل عراق......؟؟؟شده .....نشده که......جالب ترش اینه که خیلی جالبه اگه تو شهر ارومیه یه گشت و گذاری بزنید اگهی میبینید که نوشته به تعداد بسیار بالایی بنا و کارگر برای اعزام به اربیل مورد نیاز هستش.....فکر کنم از هر ده قدم میتونین یه اگهی کار تو اربیل رو مشاهده کنین....
  • علی IR ۱۹:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    13 76
    صد درصد جمعیت بومی شمال عراق ازاربیل وکرکوک تا موصل وصلاح الدین راترکمنهای عراق تشکیل میدهند نامگذاری وتشکیل کردستان عراق پروژه امریکایی درتشکیل واتصال سه کشور جعلی اسرائیل کردستان وارمنستان به همدیگر است
    • جمال IR ۰۰:۲۲ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۷
      35 1
      جناب حالتون خوبه !!؟ یعنی مردم اربیل و سلیمانیه ترکمن هستن !!!؟
  • بدون نام IR ۱۹:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۳
    22 4
    جناب آقاي دکتر زيبا کلام که کلامت چون نامت زيبا است، بايد ديد پشتوانه اين حضور تا چه اندازه مهيا است. ما در افغانستان هم همين وضع را داشتيم و مي‌توانستيم حضوري گسترده داشته باشيم، حتي با شرايط بهتر و زمينه‌هاي مساعدتر. جسارت است ولي گاهي اوقات چنين برداشت مي شود که آن استاد گرانمايه به پتانسيل موجود براي حضور ديرپاي و موفق توجه نمي نماييد
  • بدون نام IR ۰۹:۳۷ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۴
    24 0
    بسیار به جا بود.سالهاست قرار است سازمان توسعه تجارت ایران در کردستان عراق رایزن بازرگانی مستقر کند و یادش رفته است. یک سال است که رایزن بازرگانی در بغداد را هم فرا خوانده و دفترش تعطیل است. کشورمان یادش رفته دیپلماسی تجاری را فعال کند. در سالهای جهاد اقتصادی و حمایت از کار وسرمایه که کاری نکرد شاید و باید در سال حماسه اقتصادی و سیاسی کاری کند. در دولت هیچ کس به فکر نیست چه باید کرد؟
  • اکبر IR ۱۲:۱۷ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۴
    7 57
    آقای زیبا کلام سابقه کرد دوستی شما بر ما پوشیده نیست. بنده از زمانی که در مطلبی از شما دیدم که افشاریه را کرد معرفی کرده اید به بار علمی شما شک کردم . بنه از شما دعوت می کنم تا با من به ملاقات مادران شهدایی برویم که همین مشترکین فرهنگی شما در دوران خدمت سربازیشان سر آنها را گوش تا گوش بریده اند. از خدا بترسید.
  • آیهان IR ۲۳:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۴
    4 49
    اقای زیبا کلام شاید تحلیل شما در رابطه با عدم حضور فعالان سیاسی اقتصادی و فرهنگی کشورمان در ان منطقه درست باشد اما نزدیکی کردها به ایران جای شک دارد و همچنین ترکیب جمعیتی ان باید گفت که شهر های نفت خیزی همچون اربیل و موصل و کرکوک و......ترک نشین هستند که در طول تاریخ اعراب با حمایت صدام و کردها با حمایت مستقیم امریکا وارد ان شهر ها شده اند به نظر بنده شما غرضی از تححلیل های تان دارید.
    • علی IR ۰۰:۴۴ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۶
      33 2
      دوست عزیز لطفآ از روی غرض ورزی وتعصب بی پایه نظر ندهید ،بر اساس صدها آثار مکتوب و باستانی قدمت حضور کردها در اربیل و کرکوک و موصل و.... در کل کردستان جدا شده از ایران به بیش از چند هزار سال می رسد و در اواخر سقوط دولت عثمانی با کشف منابع نفت در کردستان عده ای محدود ترکمن جهت تغییر اتنیکی به منطقه فرستاده شدند . از روی کینه ورزی و بر طبق علایق شخصی نمی توان حقیقت را خدشه دار نمود دوست عزیز
  • بدون نام IR ۰۰:۳۳ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۵
    38 0
    فکر کردستان خودمان باشید.مردمی بی نهایت مهربان و اصیل و غیرتمند.من دو نوروز کردستان بودم.حق این مردم را ادا کنید.خیانت عده بسیار اندکی از کرد ها را نباید به پای مردم نوشت. کردستان خودمان را از محرومیت و مظلومیت نجات دهید تا غرب کشور بیمه شود.
  • محمد US ۰۳:۲۳ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۵
    34 0
    کردها اصولا" مردمانی قدردان وقدرشناسند، کردهای عراق همیشه از ایرانیان به خاطر آنکه بیشترین خدمات را در دورانهای سخت شیمیایی وآوارگی در حق آنان رواداشته اند. به دیده احترام مینگرند. بسیاری از کشورها را رفته ام.درهیچ جای دنیا به اندازه اقلیم کردستان عراق ایرانی ها را دوست ندارند. اقوام مختلف ایرانی از ترک و فارس ولر وکرد وگیلک ووو درآن منطقه تردد وفعالیت دارند. بخش خصوصی ایران کم وبیش فعال هستند. اما خطری که وجود دارد برخی شرکتهاو اشخاص ایرانی که متاسفانه سابقه خوبی هم در ایران نداشته اند. با هدف سوء استفاده در آنجا دست به کار هایی بزنند که با عث سلب اعتماد مردم منطقه شوند وهمان تجربه بدی که در آسیا میانه برای ایران در نتیجه تخلف معدود تجار وشرکتهای کلاهبردار رقم خورد،در اینجا هم رقم خورد.
  • حسنوند IR ۱۱:۳۸ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۵
    31 2
    واقعا دستت دردنکند که هم صادق گفته ای وهم کلامت زیباست
  • داریوش IR ۰۴:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۶
    43 0
    مورخین به کردها میگن پدران ایران(مادها) یا مدافعان غربی ایران اگه کردهای عزیزمون نبودن ایران طی حملات اشوری ها اوراتورها وبعد یونانیان و رومی ها اعراب و دراخر عثمانی ها نابود می شد کلمه کرد از گرد(دلیر) گرفته شده چون در طول تاریخ همه ایرانیان کردها را پیش قراولان دفاع ازایران می دانستند. حتی وظیفه دفاع از مرزهای شرقی ایران در برابر ازبکان نیز به کردهای خراسان واگذار شد.
  • عبدالله IR ۱۲:۱۴ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۶
    2 22
    استاد چرا تفره مي روي راحت حرفت را بزن
  • آتابای US ۰۱:۴۲ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۷
    4 43
    چرا در مورد جمعیت ترکها و ترکمنهای عراق و بخصوص کرکوک اشاره ای نشده است؟