۰ نفر
۲۵ مهر ۱۳۹۲ - ۰۶:۳۶
دهکهای دردسرساز / پرونده

در حالی که 33 ماه از آغاز اجرای قانون هدفمندی می گذرد، دولت با چالش کسری بودجه برای تامین یارانه نقدی مواجه شده است.

علی پاکزاد: یکی از چالشهای اصلی قانونی که با نام هدفمندی به اجرا درآمد بحث عدم شفافیت اطلاعات اقتصادی در کشور است، نبود حداقل اطلاعاتی که برمبنای آن بتوان به طور دقیق مشخص ساخت کدام خانوار ایرانی مشمول دریافت یارانه نقدی هست و کدام خانوار نیست. این کمبود همزمان با جرای قانون قرار بود که برطرف شود. طرح جمع آوری اطلاعات خانوار که با تبلیغات فراوان اجرا شد، همین هدف را دنبال می کرد اما در نهایت زمانی که قرار شد این اطلاعات مورد استناد قرار گرفته و براساس سیستمی که دولت آنرا خوشه بندی نامیده بود مبنای تفکیک سره از ناسره شود، ناکارآمدی آن به اثبات رسید.

البته این ناکارآمدی دلیل ریشه ای تر دارد؛ عدم تمایل خانوارهای ایرانی به ابزار دقیق میزان درآمد، این ادعا مستند است به گزارش بودجه خانوار ایرانی که توسط مرکز آمار و بانک مرکزی به صورت سالانه تهیه می شود، این گزارش طی پنج دهه گذشته همواره خانوار ایرانی را با کسری بودجه مواجه دانسته است. حسین راغفر عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا در توضیح این وضعیت می گوید: " متاسفانه خانوارها هیچگاه در اظهار میزان درآمد خود دقیق عمل نکرده و میزان درآمد خود را پایین تر از واقعیت اعلام می کنند و به همین دلیل در گزارش های مربوط به بودجه خانوار هزینه ها واقعی تر است. کسر بودجه دائمی در بودجه خانوار ایران امکان پذیر نیست این در حالی است که در گزارش های رسمی همیشه شاهد این کسری بودجه هستیم".

همین مسئله به طرحی مانند جمع آوری اطلاعات اقتصادی خانوارها نیز صادق است. به هر شکل در نهایت دولت دهم در اولین گام اجرای قانونی که مدعی بود برای تدوین آن هزاران ساعت کار کارشناسی انجام شده، مجبور شد از مسیر خود خارج شده و به تمامی خانوارهای متقاضی یارانه نقدی پرداخت کند که به خودی خود در همان گام نخست هدفمندی در پرداخت یارانه ها را بی معنی ساخت. به هر شکل این قانون که نباید آنرا هدفمندسازی یارانه ها بدانیم در 29 آذر سال 89 به اجرا در آمد.

اما 33 ماه بعد، در آخرین روزهای شهریور به فاصله حدود 50 روز از تغییر دولت، محمد باقر نوبخت، معاون اقتصادی رئیس یازدهمین دولت جمهوری اسلامی ایران در برنامه ای تلویزیونی می گوید: " ما با این موضوع مواجه شدیم که هر ماه 3 میلیارد و 500 میلیون تومان به تعدادی بیش از جمعیت ایران پرداخت می​شود! همانطور که تعداد دفترچه بیمه​های درمان نیز بیش از تعداد جمعیت ایران است! یعنی به بیش از 76 میلیون نفر جمعیت یارانه داده می​شود".

البته قبل از این اظهار نظر، برخی دیگر از مقامات دولت جدید و نمایندگان مجلس از توافقی بین دو قوه مجریه و مقننه در مورد اینکه تعدادی از دهکهای بالای درآمدی از فهرست یارانه بگیر ها حذف خواهند شد، مطالبی را بیان کرده بودند و حتی احمدی توکلی طرح حذف سه دهک را به هیات رئیسه مجلس تقدیم کرد بود طرحی که گفته شد هزینه یارانه های نقدی را در نیمه دوم سال 92 بالغ بر 6 هزار میلیارد تومان کاهش خواهد داد. دلیل این مسئله نیز کسری بودجه دولت برای تامین یارانه نقدی اعلام شده بود. بنابر اطلاعات منتشر شده افزایش قیمت حاملهای انرژی تنها 50 درصد منابع لازم جهت پرداخت یارانه نقدی را فراهم آورده است.

البته در میان نمایندگان مجلس طیف های مختلفی در مورد نحوه هدفمندسازی یارانه نقدی وجود دارند از افرادی که معتقدند که یارانه نقدی باید ادامه پیدا کند ولی در فاز دوم تنها چند دهک کم درامد مشمول افزایش یارانه نقدی شوند، تا نمایندگانی که معتقدند افراد پردرآمد نیازی به دریافت یارانه ندارند و باید یارانه نقدی افراد پردرآمد حذف شوند.(اینجا)

البته در نظر سنجی که سایت خبرآنلاین انجام داد، 76.7 درصد از شرکت کنندگان به عدم پرداخت یارانه به دهک های پر درآمد رای دادند. (اینجا)

اما به رغم تمام بحث ها دولت مجبور به پرداخت یارانه شهریورماه بود، اسحاق جهاگیری معاون اول رئیس جمهور در حاشیه مراسم روز استاندارد که روز دوشنبه برگزار شد گفت: این یارانه با چند روز تاخیر پرداخت خواهد شد و تلاش می‌کنیم که یارانه این ماه را بپردازیم.(اینجا)

به فاصله یک روز از وعده جهانگیری یارانه 76 میلیون نفری توسط دولت برای شهریورماه عملی شد و ساعت 20 روز سه شنبه یارانه نقدی به حساب سرپرستان خانوارها واریز شد.

به هر شکل دولت مجبور است تکلیف خود را با این دهک های دردسرساز مشخص سازد؛ اگر چه احمد توکلی معتقد است که شناسایی دهکهای پردرآمد کار آسانی است و می توان با استناد به اطلاعات منابعی مانند سامانه نقل و انتقال مسکن و یا خرید و فروش خودرو این افراد را شناسایی کرد، علی عسگری رئیس سازمان امور مالیاتی در مصاحبه ای با رادیو ایران در مورد اخذ مالیات از خانه های خالی اعلام کرده بود که با اطلاعات موجود حتی نمی توان به طور دقیق صاحبان املاک را شناسایی کرد چه رسد به آنکه  از افرادی که املاکشان مشمول مالیات می شود را شناسایی کنیم، این تناقض ها نشان میدهد در فضای اقتصادی تا به این حد غیر شفاف هدفمندسازی یارانه ها و شناسایی دهکهای درآمدی به چیزی شبیه معجزه نیاز دارد.

/31222

کد خبر 317922

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 0 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 24
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام A1 ۰۶:۴۹ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    59 13
    دادن یارانه ی نقدی از اساس اشتباهه و باید این یارانه به شکل غیر مستقیم مصرف بشه که البته کارشناسا در اینمورد هم میتونن نظر بدن. این چند سال دادن یارانه ی نقدی نشون داد که مشکل سازه و به دلایل زیادی دهک بندی جمعیت بر اساس درآمد هم بطور کامل و عادلانه ای نمیتونه انجام بشه!!!
  • رضا A1 ۰۷:۳۶ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    119 1
    بلیت اتوبوس از 25 تومن یهویی شد 200 تومن آب و برق گاز چند برابر شد بنزین از 100 تومن شد 700 تومن زمین و زمان گران شدند پس این پول ها تو جیب کی می ره ؟
  • بی نام IR ۰۷:۴۳ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    95 12
    این طرح از ابتدا بچه گانه و احمقانه بود
    • بنده خدا A1 ۱۰:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۶
      3 1
      البته باید اجا میشد ولی نه به این صورت
  • بی نام A1 ۰۷:۵۴ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    92 7
    میزان حقوق معیار خیلی خوبی برای تشخیص تمکن افراد نیست.مگه شما از میزان قسط ها،بیماری ها،مشکلات و ... خانواده ها خبر دارید. هزینه زندگی توی شهر های بزرگ رو در نظر میگیرید؟
    • بهنام IR ۰۸:۰۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۶
      21 0
      اون زمانیکه خوشه بندی کرده بودند (ازروی درآمد افراد)، کسانی مثل ما کارمندان و کارگران که مالیات بهدولت پرداخت می کنیم شده بودیم خوشه 3(یعنی پردرآمد) و کسانی که طلافروش و کاسب بازار و حتی کسانی که در اطراف ما هکتارها زمین زراعی دارند شدند خوشه 1(کم درآمد) . واقعا کارآماری در ایران جواب نمیده
  • بدبین IR ۰۸:۱۴ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    33 18
    مگه مسئولین بیکارند که برای خودشون دردسر اضافی درست کنند؟!!! به نفع همه!!! هست که دهک های پردرامد شناسایی نشوند.. وگرنه ما که ماهواره هوا میکنیم نمی تونیم دهک های پردرآمد را مشخص کنیم؟
  • امیرعلی A1 ۰۸:۲۹ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    59 4
    فقط یک جمله:تاسف....................
    • بی نام IR ۱۱:۴۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
      10 0
      این که یک کلمه هست
  • بی نام IR ۰۹:۱۸ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    16 52
    این طرح مثل خاری در چشم سرمایه دار زالو صفت است. حرفشان اینست این چند میلیارد دلار را به ما بدهید نه به مردم.
  • بی نام A1 ۰۹:۲۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    9 47
    اتفاقآ هرچی فشار بیشتر بشه به قشر متوسط خوبه . از چشم و هم چشمی کم میشه . اونهایی که خیلی دارن و پولدارن هیچوقت هیچیشون نمیشه . میمنونه اونهایی که فقیر هستن و یا متوسط . این گرونی ها حداقل باعث اصلاح فرهنگ بخشی از جامعه شد . دیگه دخترها همین که ی شوهر گیرشون بیاد راضین و خیلی دنبال پول مول نیستن .
  • بی نام A1 ۰۹:۳۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    72 5
    قیمتها برگردند به قبل از پرداخت نقدی یارانه ها و لطف کنید یارانه را حذف بفرمایید.
    • رضا IR ۱۱:۲۵ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
      40 2
      ساده ای لوح ! ! نه تنها قیمت ها به حالت اول بر نخواهد گشت بلکه یارانه نقدی هم داره حذف میشه. کل تاریخ رو زیرو رو کن ببینی کی قیمت یک کالا دوباره به حالت اولش برگشته آخه.
  • بی نام A1 ۱۰:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    34 3
    اگه راست میگین فقط لیست پر درامدها رو اعلام کنید نمیخواد زحمت بکشید و یارانشونو قطع کنید. این قشر همه جا پارتی دارن و مالیات اموالشونم کامل نمیدن پس تمام بلایا سر قشر متوسط به پایین میاد.لطف بفرمایید قشر محترم پولدارو عصبانی نکنید چون عواقبش گریبانگیر قشر آسیب پذیر جامعه میشه چون اقتصاد کشور دست همیناس.با تشکر از مسئولین بی وقفه زحمت کش .
  • حمید IR ۱۱:۰۵ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    87 1
    لطفا سانسور نکنید چاپ کنید. من متولد ۶۰ هستم مثل خیلی ها هیچی از روزایی که تو این ۳۲ سال گذشت از زندگیمون نفهمیدم. صبح ساعت ۶ میرم سر کار تا ۵ . واسه ماهی ۷۰۰ . نه تفریح نه دل خوشی . جمعه ها هم با پرداخت فیلم های تکراری تلوزیون . ازدواج که نمیشه کرد ، هروز که از خواب بلند میشم با استرس . مدام حرف از گرونی . قطع یارانه کمبود بودجه . الودگی هوا محیطً زیست ، مقایسه قیمت بنزین با کشور های همسایه و ..... مسولین شما ها به ما بدهکارید نه ما خسته شدیم چرا باید با این همه ثروت ما سختی بکشیم . قرار بود یارانه هارو به همه بدید قبل یارانه ها به خدا دخل و خرجمون نمیرسید الان که اصلا نمیرسه. تازه با این همه گرونی میگید کم اوردیم؟ من که حلال نمیکنم
  • یغما IR ۱۱:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    74 3
    تامین یارانه برای خودمون یا سوریه یا سومالی یا ... )خبر بذار لطفآ(
    • بی نام FI ۲۱:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
      0 21
      شما هم كه فقط همين جمله رو ياد گرفتي.آخه يه ذره فكر كن بعد كامنت بزار.يارو خلاف ميكنه جريمش ميكنن ميگه براي سوريه دارن پول جمع ميكنن!!!!
  • حیدر A1 ۱۱:۵۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    9 0
    لطفا نظرو بزارین . من حلال نمی کنم بعد از پر کردن فرم یارانه ها خدا بچه دوقلو به ما داد دولت که هیچ کمکی به ما نمی کنه با بدبختی یارانشون رو وصل کردیم حالا می خوان قطع کنن . تجربه ثابت کرده حذف و بدبختی مال قشر ماس اون دهک های ثروتمند بلدن چطوری پولشونو از دولت بگیرن
  • معراج A1 ۱۲:۳۶ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    12 1
    اگر قرار است یارانه ای پرداخت شود بهتر است که به صورت یکسان با همه مردم برخورد شود زیرا 1-چون زمانی که خدمات گرانتر می شوند برای همه به یک صورت است 2- معیار تشخیص و تفکیک واقعی بسیار دشوار می باشد 3- دلیل نمی شود اگر کسی به خاطر سعی و تلاش بیشتر درآمد نسبتا زیادتری دارد از حق ملی اش محروم شود 4- تفاوت قائل شدن بین مردم و تفکیک کردن آن ها به گروه های یارانه بگیر و یارانه نگیر باعث بروز نارضایتی و قیاس های فراوان در بین مردم خواهد شد. ........ بهتر است که یا پرداخت نشود یا اگر می شود برای همه یکسان باشد.
  • بی نام IR ۱۶:۴۴ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    7 0
    توسل به نتيجه خوشه بندي جهت قطع يارانه ها اساسا اشتباه است چون بسياري ازسرمايه داران وپردرآمدهادرخوشه يك ودو قرارگرفته اند وبرعكس بعضي كم درآمدهاخوشه سه هستندوپيشنهادميشه اگرواقعامي خوان ازبعضي قطع كنندبهتراينه كه ازهمه كاهش بدند مثلا به همه 30هزارتومان بدندكه نارضايتي ايجادنشه وخانواده هاي محروم رابشكل غيرنقدي حمايت كنند
  • بی نام IR ۱۷:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    14 0
    هزار سال این ممکلت بدون هدفمندی ( یارانه ها) سپری شد اینفدر فاصله طبقاتی ایجاد نشد اما دراین چندسال اخیر فاجعه ای اقتصادی اتفاق افتاد (یارانه هاوتحریمها ) فقط عده ای میلیاردر شده اند و اکثرا فقیر آخه این چه وضعی هست قیمتها هر روز افزایش پیدا می کند ؟؟؟!!!
  • بی نام IR ۱۸:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    6 1
    حذف كردن يارانه ها به هيچ وج قانوني نيست مگه اينها اول نگفتن به همه مساوي يارانه بدهيم تا مثلا اون پولداري كه 10 تا ماشين داره نتونه بيشتر از يارانه بنزين استفاده كنه و اونم كه هيچ ماشين نداره به اندازه خودش از يارانه بنزين استفاده كنه پس با اين كار تقريبا عدالت اجرا شده و از اولم اسمش هدفمند كردن يارانه ها بود نه حذف يارانه
  • علیرضا A1 ۱۹:۲۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۵
    8 0
    یادمه موقع تصویب این طرح آقایون میگفتند که این طرح مفیده و برای افراد و خانواده ها رفاه بیشتر میاره فکر کنم معنی کلمه رفاه در ادبیات ما جاشو با معنی فلاکت و بدبختی عوض کرده یا شاید آقایون اصلا نمیدونن فقر و نیاز چی هست؟ افسوس افسوس از این همه بی لیاقتی و بی مسئولیتی و شکم هایی که خبر از شکم گشنه ندارند
  • داود A1 ۰۴:۳۸ - ۱۳۹۲/۰۷/۲۶
    6 4
    حالاکه نمیزارید دلار بیاد پایین که پول رایانه ها جور بشه و خزانه پر - حداقل درست و درمون یارانه بدید - برای مثال من که دانشجو کامپیوترم سالهاست از فوت پدرم میگذره دارم ماهی 50 تومان فقط پول اینترنت میدم - از کجا بیارم درس بخونم و زندگی کنم - آیا حق ندارم برم و پشت سرم و نگاه نکنم؟