چه کسانی فاز دوم طرح هدفمندی را اجرا می کند؟/ ایده گرانی بنزین چگونه طرح شد

مسعود نیلی در حال حاضر ایده پرداز اجرای فاز دوم طرح هدفمندی یارانه ها به شمار می آید، مدافعی که شاید بعدها مورد انتقاد یا ستایش قرار گیرد.

احمد کشاورز: چه آنهایی که در دانشگاه علامه تهران نمایشگاه «اثرات اجرای برنامه تعدیل اقتصادی» را برگزار کردند و چه مدیران تازه کار دولت قبلی که او را به میزگردهای تخصصی دعوت می کردند، همگی تایید می کنند که مسعود نیلی در دسته صدیق ترین اقتصاددانان کشور به شمار می آید که احتمالا در حال حاضر تنها مدافع قطعی اجرای فاز دوم طرح هدفمندی یارانه در بدنه دولت است.

بیرون از نهاد دولت و در میان اقتصاددانانی که رابطه مستقیمی با قوه مجرییه ندارند، از سعید لیلاز تا موسی غنی نژاد همگی به اجرای فاز دوم طرح هدفمندی یارانه ها رای داده اند. البته اقتصاددانانی مانند محسن رنانی به دولت هشدار می دهند که فاز دوم این طرح را اجرا نکند چراکه «اثرات مخربی برای دولت» به همراه خواهد داشت. بیرون از مرزهای ایران نیز اقتصاددانان بین المللی همچون صالحی اصفهانی براساس اتکاء به آموخته های مدرنشان به دولت ایران هشدار می دهند که اجرای طرح هایی مانند هدفمندی یارانه ها به «مقدماتی» نیاز داشته که هیچگاه در ایران به آنها توجه نشده است.

با این حال تقریبا تمامی مدیران دولتی در اظهارنظرهای خود در مورد افزایش قیمت بنزین و قطع یارانه مردم با احتیاط پیش می روند، احتیاطی که گاهی منجر به قدمی رو به جلو و گاهی گام های متعددی رو به عقب می شود.

اما مسعود نیلی پس از تجربه حضور در سازمان برنامه دولت جنگ و سپس تدوین برنامه تعدیل اقتصادی که به تورم 49 درصدی منجر شد، دیگر قید فعالیت های اجرایی را برای همیشه زد. تقریبا تمامی نویسندگان این برنامه که بعدها در دسته اقتصاددانان صاحب نام ایران قرار گرفتند، پس از خروج اعتراضی و شاید هم اجباری از سازمان برنامه همگی سمت های اجرایی را رها کردند و حداکثر در دانشگاه های کشور صندلی برای تدریس و تحقیق یافتند.

از میان جمع «لیبرال های» معترض، تنها مسعود نیلی گاهی در نشست ها و گاهی در شوراهای تخصصی شرکت می کرد و حتی خود میزبان برگزاری جلسات اینگونه می شد. علینقی مشایخی، محمد طبیبیان و دیگران هرگز حاضر نشدند، با عنوان رسمی مدیر دولتی، پای میز مشترک با مسولان اجرایی کشور بنشینند و البته گاهی حتی از سوی منتقدانشان نیز به همین دلیل تقدیر می شدند که پس از یک شکست تاریخی در برنامه ریزی اقتصادی، دستگاه اجرا را به مقصد دانشگاه ترک کردند. حضور دانشگاهی آنها حتی گاهی چنان مورد تکریم قرار می گرفت که منتقدانشان نیز تایید می کردند:« سال های بازنشستگی دولتی و حضور در دانشگاه های ایرانی و خارجی منجر شد تا اساس تفکرات آنها تغییر کند.» و البته هیچگاه این «اساس» تغییر یافته تعریف و تفسیر نشد.

 گروه اقتصاددانان لیبرال اجرای نیمه کاره برنامه تعدیل ساختاری و سرخوردگی های پس از آن را دلیل قانع کننده ای برای خروج شان یافتند.

رقبا و منتقدان آنها نیز البته پس از مدتی کوتاه به همان سرنوشت دچار شدند. هدایتگران بعدی سازمان برنامه پس از نگارش برنامه چهارم توسعه، از متن تصمیم گیری به عمق گوشه نشینی رفتند و فاصله «عرش» تا «فرش» را در زمانی کوتاه طی کردند. محمدستاری فر به عنوان سرلیست این گروه تنها اتاقی کوچک در دانشگاه یافت.

اقتصاددانان منتقدی همچون فرشاد مومنی نیز دو دهه پس از حضور در دولت میرحسین موسوی هیچگاه به دولت قدم نگذاشتند تا نشان دهند انتقاد از بیرون لذتی افزون تر از حضور در درون دولت دارد.

از میان این جمع تنها مسعود نیلی که در سرحد میان دولت و دانشگاه ایستاد. او همان زمانی که در دانشگاه شریف صندلی ریاست را در اختیار داشت، مطالعه در مورد طرح هدفمندی را آغاز کرد. اولین پژوهش در مورد «اثرات اجرای طرح هدفمندی یارانه ها» را به سفارش اتاق بازرگانی تهران و مدیریت او نشان داد که اصلی ترین ایده اقتصادی دولت نهم و دهم در نتیجه به بحران سخت مدیریتی رسیده است.

مسعود نیلی حداقل براساس اطلاعاتی که در سایت های خبری و محافل دولتی منتشر می شود، ایده پرداز اجرای فاز دوم طرح هدفمندی یارانه ها به شمار می آید. نیلی به اجبار یا اختیار پست اجرایی در دولت یازدهم بپذیرفت. حداقل خبرهای منتشر شده در وب سایت های خبری نشان می داد از ریاست بانک مرکزی تا حضور در وزارت اقتصاد به او پیشنهاد شده بود ولی در نهایت تمامی روسای رسمی نهادهای اصلی اقتصادی ایران از میان افرادی انتخاب شدند که حداقل در ظاهر نزدیکی و همسویی با او نداشتند.

با این حال در میان خبرهای پراکنده رسانه ها همچنان نام مسعود نیلی به عنوان ایده پرداز برنامه های اقتصادی دولت عنوان می شود. طی سه هفته اخیر بارها اظهارنظرهایی متفاوت در مورد آینده طرح هدفمندی یارانه ها عنوان شده است. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور با احتیاط در مورد گرانی بنزین صحبت کرده است و حتی گاهی احتیاط را تا مرز توقف اجرای طرح پیش برده است. نوبخت سخنگوی دولت و معاون رئیس جمهور نیز از او عبور کرد و بیان داشت در صورت بروز اثرات تورمی در گرانی بنزین، طرح متوقف می شود. وزیرامور اقتصادی و دارایی نیز در تلویزیون حاضر شد و به همه مردم اطمینان داد هیچ نیازمندی بدون یارانه ماهیانه 45 هزار تومانی باقی نمی ماند. رئیس کل بانک مرکزی تنها پای خود را از اظهار نظر بیرون کشید.

تنها مسعود نیلی طی روزهای گذشته و البته ماه های پیش به حمایت از اجرای فاز دوم طرح هدفمندی یارانه ها پرداخته است. او به تازگی نیز گفته است:« در حوزه انرژی تامین سوخت از سال 94 با مشکل مواجه خواهد شد، از مردم خواست که نگران افزایش یکباره قیمت حامل ها نباشند.» او در حال حاضر تنها مدافع تمام قد اجرای فاز دوم به شمار می آید. آنهایی که بیرون از حلقه دولت نشسته اند به نیلی هشدار می دهند که سرنوشت آکادمیک او نباید به آینده طرح هدفمندی گره بخورد.

مصلحان اقتصادی به دولت توصیه می​کنند، پیش از اجرای فاز دوم طرح هدفمندی یارانه​ها از مشاوره کارشناسان بین المللی بهره گیرند. همان کارشناسانی که طی سال های گذشته به دولت نهم و دهم هشدار می دادند که راه اجرای این طرح را به اشتباه رفته اند.

مسعود نیلی در حال حاضر ایده پرداز اجرای فاز دوم طرح هدفمندی یارانه ها به شمار می آید، مدافعی که احتمالا بعدها در سیبل انتقادات نیز قرار می گیرد. موفقیت فاز دوم طرخ هدفمندی یارانه ها می تواند او را قهرمان کند. حتی عده ای در حال حاضر نیز او را ستایش می کنند که سرنوشت کارنامه شخصی اش را به نتیجه طرحی چنین مهم و البته با نتیجه مبهم گره زده است. طرحی که خیلی از اقتصاددانان جسارت حمایت رسمی از آن را نیافتند و یا در بروز اعتقاداتشان محافظه کاری کردند.

3535

کد خبر 348146

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 0 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 18
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام A1 ۱۰:۲۲ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    130 2
    میگن قیمت بنزین نسبت به کشورهای همسایه کمه و باید یکنواخت بشه. اینو اون موقع که دلار 1000 تومن بودم میگفتن الانم که 3000 تومنه میگن!!!! فردای روزگارم که معلوم نیس دلار چنده چی میخوان بگن؟؟!!!!!
  • حسین IR ۱۰:۵۲ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    0 0
    قسم میخورم ایشان بعد از آسیب هایی که اجرای فاز دوم به مردم وارد خواهد کرد زود تغییر موضع میدهد و رنگ عوض میکند،در طرح تعدیل اقتصادی در دوره اقای هاشمی هم ایشان در سازمان برنامه بود و همین ایده ها را میداد اما بعد از اینکه آبروی دولت رو با تورم 49.5 درصدی برد ، زود موضعشان عوض شد.
  • بی نام A1 ۱۱:۲۷ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    0 0
    تمامي كارشناسها اعم از خارجي و داخلي ميگويند زيرساختهاي كشور براي اجراي هدفمندي آماده نيست يك نفر يك تزي داده كه كشور و مردم را ورشكست كرده باز هم اصرار بر جهالت ميكنند خدايا خودت نجاتمان بده
  • بی نام IR ۱۱:۴۷ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    0 0
    ايشان از درد كشيده جامعه نيست واز صحبت هايش در اخبار شبكه 2 كاملا معلوم بود فقط مهم برايش پركردن خزانه دولت از جيب مردم بدبخت وبيچاره است!
  • حبيب IR ۱۲:۴۴ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    0 0
    سلام ، باتوجه به مصوبه مجلس جهت اجراي مرحله دوم هدفمندي در سال 93 ،مشكلات دولت تدبير و اميد بيشتر ميشود و يك مقداري اجراي مرحله دوم هدفمندي جنبه سياسي پيدا كرده و بايد در اجراي مرحله دوم دقت بيشتري بخرج دهد و از شتاب زدگي پرهيز كند و كليه عوارض طرح با دقت بررسي شود ، در مورد افزايش قيمت حامل هاي انرژي بخصوص بنزين به نظر من بايد قيمت بنزين سهميه اي همان قيمت 4000 ريال با سهميه 60 ليتر ماهانه نگهداري شود تا طبقه متوسط به پائين دچار مشكل نشوند و براي كسانيكه مقدار بيشتري نياز دارند قيمت منطقه خليج فارس باشد ،با اين كار هم دولت فرصت توليد بنزين مناسب را پيدا ميكند و هم ميتواند صادرات بنزين انجام دهد و درآمد حاصل هم صرف بهداشت و سلامت و توليد و.... گردد . به اميد سربلندي ايران عزيز
  • آرش IR ۱۲:۵۵ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    0 0
    پايه حقوق كف جامعه الان 700000 تومن شده با سه برابر شدن نرخ دلار قدرت خريد به يك سوم رسيده عزيزان مسئول لطف كنن پايه حقوق رو مثل دلار افزايش بدن كه بشه 2100000 بعش بنزين رو به قيمت فوب خليج فارس برسونن البته بايد خودروهاي كم مصرف هم مثل اون كشورها توليد و عرضه كنن،عدالت رو در بيمه ها براي همه فراهم كنن،و غيره.....
  • بی نام A1 ۱۳:۱۰ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    0 0
    ولی از چگونگی نظرات اقتصاد دانان مخالف طرح در میان مردم صحبتی نیست چون اطلاعی در دست نیست.میرویم...شد شد،نشد ؟برمیگردیم از اول
  • بی نام IR ۱۳:۲۰ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    0 0
    راه درست بازسازی اقتصادی گران کردن نیست. ما دقیقا در جهت خلاف حرکت می کنیم. راه بازسازی و بهبود اقتصاد کشور بالابردن ارزش پول ملی با پشتوانه تولید داخلی ، کشاورزی و صنعت توریسم است. در اینصورت معضلات بیکاری ، تورم و رکود توامان حل خواهد شد. شک نکنید با افزایش قیمت ها ارزش پول ملی دوباره افت کرده و مجددا قیمتها از نرخ های تمام شده عقب خواهد افتاد و لاجرم در چرخه باطل افزایش قیمت ها خواهیم افتاد...
  • amir IR ۱۳:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    0 0
    سلام؛آقااين رشته سردرازداردماكه نفهميديم مسابقه قيمت هاكي به پايان خواهدرسيدولي امان ازدل ماحقوق بگيرهاكه باهرتصميم چه غلط چه درست مثل گوسفندقربوني بايدكشته بشيم.تورابه خدابه فكرقشركارمند وكارگرهم باشيد.
  • محمد IR ۱۳:۳۸ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    5 0
    "هرکس بگوید یارانه می خواهم مشخص می شود پیام انتخابات 24 خرداد را درک نکرده است و همدست اسرائیل می باشد و از جایی مشخص تغذیه می شود." شیخ حسن سختگیر!
  • مظلومی نژاد A1 ۱۴:۰۲ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    4 0
    آقای نیلی چرا درآمدهای کارمندان را مانند قیمت حاملهای انرژی افزایش نمی دهید؟
  • بی نام A1 ۱۴:۱۹ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    2 0
    من یادمه 8 سال گذشته شما و دوستانتون روزی نبود علیه تیم قبلی مقاله ندید الان هم فقط به کوب دارین حمایت می کنید و اصلا ضعف ها و دروغ ها رو نمی بینید .همین مساله افزایش قیمت برق دولت میگه 24 % در عمل میشه 34%این کارا بی اعتمادی میاره همین حرف های غیر منطقی شما آقایون واقعی سازی قیمت هاست که بی اعتمادی میاره چرا هیچ کس از واقعی کردن دستمزد ها حرف نمی زنه چرا هیچ کس شهامت نداره بگه اگر تورم امسال از 25%بیشتر بشه دولت چی میخواد چواب بده
  • محمد IR ۱۷:۱۶ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    4 0
    طبق گزارش چند هفته پیش خبر آنلاین قیمت بنزین در ایران نسبت به درآمد سرانه گران هم هست.حتما بخونید مقایسه درآمد سرانه و قیمت بنزین کشورها/ایران در میان ارزان ترین یا گران ترین ها؟
  • بی نام A1 ۱۷:۴۵ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    1 0
    مسئله اینجاست که اقتصاددانهای نئوکلاسیک بیشتر به تخصیص بهینه توجه دارند و اثرات نابرابری و توزیعی براشون اهمیت چندانی نداره.و اکثرا اقتصددانهای ایرانی هم پیرو این مکتب هستن.درحالی که چیزی که زندگی ما رو تحت تاثیر قرار میده نه تخصیص که توزیعه.برای اونا اگر یه نسل یا چند نسل نابود هم بشه اهمیت چندانی نداره
  • بهلول EU ۱۷:۵۰ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    2 0
    قیمت بنزین در داخل به قیمت دلار ربط داره و اگر قیمت دلار داخل بالا رودهیچوقت با درصد رشد کم قیمت بنزین داخلی به ان نمیتوان رسید . در مورد طرح هدفمندی هم بیشتر از میزان درامد طرح باید به نحوه تخصیص به نیازمندان مورد نظر و هدف طرح توجه کرد چرا که در شرایط سیاسی و اقتصادی فعلی و با توجه به نحوه اجرای طرح قشر نیازمنددر مجموع در اثر تورم ناشی از اجرای طرح زیان دیده است .
  • بی نام IR ۱۹:۵۱ - ۱۳۹۳/۰۱/۱۹
    5 0
    چرا این عزیران تا حال یکبار هم نگفتند که درآمد خانوارها در کشورهای همسایه چند برابر ایران است.مدیر محترم سایت شماکه هیچ وقت نظر های مارا تایید نکردن ،نکنه نظر ها را خودتون می نویسید.
  • بی نام A1 ۱۷:۴۰ - ۱۳۹۳/۰۱/۲۰
    6 0
    متاسفم که نظرات واقعی را نمی گذارین.دیگه یه سایتتون نگاه نمیکنم.حیف از وقت
  • سیدحسام سیدحسینی قهه A1 ۱۸:۵۹ - ۱۳۹۳/۰۱/۲۱
    1 0
    اختلاف نظر اینجانب را نیزدر خصوص هدفمند سازی یارانه ها از قلم نیفتد؛ آنچه تا کنون در خصوص هدفمند سازی یارانه ها انجام شده صحیح و کامل نبوده؛ هدفمند سازی یارنه ها با پیروی از یک نظریه کلی و یک طرح جامع و هماهنگ و منسجمنظام هدفمند به سعی و اهتمام سیدحسام سیدحسینی قهه؛یک نظریه کلی و یک طرح جامع و هماهنگ و منسجم است به درستی انجام می شود؛ به عبارتی در نظام هدفمند به سعی و اهتمام سیدحسام سیدحسینی قهه بهترین و شایسته ترین راه و راهکار ها را برای اجرای هدفمند سازی یارانه ها ارایه شده است. http://nezamehadafmand.ir