این روزها، تیتر بیشتر روزنامه ها بحران آب است. علاوه بر این مساله، آتش سوزی جنگل ها، آلودگی هوا و ریزگردها نیز کشور را با چالشی جدی روبه رو کرده است. در این زمینه، پرسش های مهمی می توان طرح کرد: راهکار حل این مشکلات چیست؟ دانشگاه ها و مراکز علمی چه مسوولیتی در برابر این بحران ها دارند؟ چرا متخصصان شاغل در این موسسات راه حل قطعی برای این مسایل ندارند؟ آیا در ایران به قدر کفایت در این رشته ها متخصص تربیت می شود؟ آیا این متخصصان به دولت مشاوره می دهند؟ آیا دولتمردان از این مشاوره ها استفاده می کنند؟ نقش و جایگاه دانشگاه در بحران آب موضوع یاداشتی است که تحت عنوان "استادان، گمشده در بحران آب" به عنوان حرف اول شرق منتشر شده است.


این روزها، تیتر بیشتر روزنامه ها بحران آب است. علاوه بر این مساله، آتش سوزی جنگل ها، آلودگی هوا و ریزگردها نیز کشور را با چالشی جدی روبه رو کرده است. در این زمینه، پرسش های مهمی می توان طرح کرد: راهکار حل این مشکلات چیست؟ دانشگاه ها و مراکز علمی چه مسوولیتی در برابر این بحران ها دارند؟ چرا متخصصان شاغل در این موسسات راه حل قطعی برای این مسایل ندارند؟ آیا در ایران به قدر کفایت در این رشته ها متخصص تربیت می شود؟ آیا این متخصصان به دولت مشاوره می دهند؟ آیا دولتمردان از این مشاوره ها استفاده می کنند؟

برای یافتن پاسخ برخی از این پرسش ها و به دست آوردن تخمینی از تعداد متخصصان ایرانی در حوزه های مرتبط با این بحران ها کافی است نگاهی به دفترچه های کنکور دانشگاه های دولتی بیندازیم. اگر تحصیل در دوره کارشناسی ارشد و بالاتر را معادلی برای متخصص شدن فرض کنیم، می توان کمیت متخصصان مرتبط با مساله آب را به ترتیب زیر تخمین زد: در سال93 دانشگاه های دولتی ما آمادگی خود را برای تربیت 935دکترا و پنج هزارو378کارشناس ارشد در 41رشته مرتبط با آب وهوا، محیط زیست، بیابان زدایی، آمایش سرزمین، بوم شناسی کشاورزی (آگرواکولوژی)، بررسی گیاهان و جانوران، مدیریت و مهندسی آب و مشابه اعلام کرده اند.
این ارقام در دانشگاه های غیردولتی بالاترند، ولی اگر فرض کنیم چیزی نزدیک به همین رقم در این دانشگاه ها مشغول به تحصیل باشند، به عددی در حدود 12هزار متخصص در سال می رسیم که به نحوی در ارتباط با مساله آب، اقلیم و محیط زیست تحقیق می کنند.

اگر فرض را بر این بگیریم که برای تربیت یک دانشجوی دکترا و دودانشجوی کارشناسی ارشد، یک عضو هیات علمی لازم است، می توان فرض کرد که دانشگاه های ما حدود سه تا چهارهزار هیات علمی متخصص در این زمینه دارند. اگر تعداد دانش آموختگان را در یک بازه زمانی 10ساله ضرب کنیم، 120هزارمتخصص محیط زیست، زیست شناسی و منابع آب تربیت خواهد شد. در رشته آب وهواشناسی در سال جاری 60 فرصت دکترا و 651فرصت کارشناسی ارشد به داوطلبان داده شده است. در حالی که کل ایستگاه های ثبت داده های سینوپتیک و اقلیم شناسی (کلیماتولوژی) کشور فقط 410 است.

فقط در رشته تخصصی من (علوم گیاهی) 64 صندلی دکترا و 586 صندلی کارشناسی ارشد در دانشگاه های دولتی وجود دارد و اگر این عدد (با احتساب دانشگاه های غیردولتی) دوبرابر فرض شود حدود هزارو300 داوطلب به دانشگاه های کشور مراجعه می کنند و هرکدام موضوعی پژوهشی را برای رساله خود برمی گزینند. توجه شود تعداد گونه های گیاهی شناخته شده در کل کشور حدود هفت هزارو300 است و با این روند تنها طی شش سال تعداد متخصصان ارشد و دکترای ما از تعداد گونه های گیاهی کشور بیشتر می شود! البته در این آمار فارغ التحصیلان سال های قبل و کسانی که ترجیح داده اند با مدرک کارشناسی به کار و زندگی بپردازند محاسبه نشده است.

بازمی گردیم به سوال اول: چرا تولیدات علمی این همه دانشجو و استاد دردی از دردهای کشور دوا نمی کند؟ آیا همه پایان نامه ها به درستی نوشته می شوند؟ آیا همه پایان نامه ها به درستی خوانده می شوند؟ آیا منابع علمی و مالی لازم برای اجرای این همه پایان نامه در کشور فراهم است؟ آیا برای این همه فارغ التحصیل در کشور جایگاهی هست؟ چرا در کشوری که حدود سه هزار استاد و عضو هیات علمی وجود دارد که قادرند متخصصانی در سطح کارشناسی ارشد و دکترا در رشته های محیط زیست، آب و رشته های مربوطه تربیت کنند، مدیران کشور، مشاوره کارآمدی از آنان نمی گیرند تا بازی با منابع آبی کشور و مصرف 85درصد آب های تجدیدشونده، کشور را در آستانه بحران قرار ندهد؟ چرا این همه دانشمند که بسیاری از آنها ید بیضایی در مشاوره های ارزیابی دارند، نتوانسته اند وزارت نیرو را از دخالت بیش از حد در نظام هیدرولوژیکی کشور بازدارند و وزارت کشاورزی را مجاب به کنترل مصرف آب در کشور کنند تا به یکباره منابع آب های زیرزمینی کشور خالی نشوند و تالاب ها و دریاچه های کشور به کویر تبدیل نشوند؟ به راستی حلقه گمشده کجاست؟

 

 

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 377699

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 15
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام A1 ۰۴:۱۰ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
    3 1
    اول آنكه حرف كارشناسان خريدار ندارد و ديگر آنكه همه اقشار درباره محيط زيست و مسائل آن كارشناس هستند و نيازي به ديدگاههاي كارشناسان محيط زيست نيست.
    • بی نام A1 ۱۵:۰۴ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
      1 0
      ذرت نکارین سیب زمینی نکارین ککشت محصولات پر آب رو متوقف کنین
    • بی نام US ۱۶:۳۱ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
      1 0
      تو ایران تجربه محض تو کار حاکم است مسایل روز و تئوریک پیشرفته دانشگاه نه تنها کاربردی نداره بلکه هم از طرف خود مردم و هم مسئولین، مورد تمسخر هم قرار می گیرد
  • بی نام A1 ۰۴:۲۲ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
    12 1
    دانشگاه در ایران تقریبا برای هیچ مشکلی راه حل ندارد. بهتر بگویم خود دانشگاه نیز بخشی از مشکل است. ما صرفا به عناوین نگاه می کنیم:دانشگاه، استاد، مقاله، علم و ...... از نظر ما داشتن عنوان و مدرک پایان کار است لذا این عناوین صرفا صورتکهایی بی محتوا هستند که با افزایش تعداد و آمار آنها بر کارآیی شان افزوده نخواهد شد. ما همه شیران ولی شیر علم حمله مان باشد از باد دم به دم مولوی
    • مرشد A1 ۱۰:۳۰ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
      1 0
      دانشگاهی حرف بزنه خفه ش می کنن، خب معلومه حرف نمی زنه
  • آزاد A1 ۰۴:۳۰ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
    1 3
    دانشگاه واسه چی برنامه داره که واسه بحران آب برنامه داشته باشه. این همه بودجه پژوهشی فقط میره تو جیب هیات علمی بدون کوچکترین بازدهی
  • بی نام A1 ۰۴:۴۹ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
    4 0
    کی گفته دانشگاه راه حلی ندارد ؟ کسی گوش نمیدهد به دریاچه چیتگر نگاه کنید 40 سال پیش این طرح به سبب پیش بینی کمبود آب کنار گذاشته شد حالا راه اندازی میشود. به طرح نفصیلی تهران در 40 سال پیش نگاه کنید و حالا گسترش تهران و بقیه شهرها ماشاا.. گسترش اصفهان از تهران هم سریعتر بوده ببینید اینها نشان میدهد طرح هست ولی گوش شنوا نیست. وای بر مردمی که قدر داشته های خود را ندانند. ما در دانشگاهها کسانی را داریم که طرف مشاوره بزرگترین شرکتهای غربی هستند ولی در ایران قدر آنها را نمیدانیم وزیر و شهرداری که مشاورانشان یک مشت بیسواد باشند مملکت را به این روز میاندازند
  • بی نام A1 ۰۴:۵۶ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
    2 3
    کدام بحران اگر برنامه داشتید بحرانی نبود الان بهترین راه حل این است که اب را از خلیج فارس به فلب کشور پمپاژ کند چند تسویه خانه در بندرعباس احداث کنند یا بوشهر بعد اب را به قلب کشور بفرستند از انجا برای هر شهری تقسیم ودوباره در ورودی شهرها تسویه خانه بزنند واب را به داخل شبکه تزریق کنند .برنامه ریزی نیست اب را از استان اصفهان یک استان کم اب است به یزد خشک انتقال میدهند بعد در انجا از اب برای کشاورزی استفاده میکنند با اب صنایع فولاد احداث میکنند الان سراسر ایارن کارخانه فولاد ایجاد شده کارخانه فولاد ومیلگرد وذوب اهن اب بر است جایش در جنوب کشور است یعنی جایی که اب زیاد است برای صادرات به دریا واسکله نزدیک است جایی است که خط اهن سراسری تا شمال میاید ول یبرنامه ریزی نیست کسی بفکر نیست
  • بی نام IR ۰۵:۱۶ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
    6 0
    8 سال مملکت رو چپاول کردند و می خواید برای مشکلاتش راه حل پیدا بشه؟ هشتاد سال باید مورچه وار بریم تا اینها را بتونیم حل کنیم. توی اصفهان برنج کاشته اند. با کدام آب؟
  • بی نام A1 ۰۵:۳۲ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
    4 0
    کلا خروجی علمی و کاربردی دانشگاه های ما برای مسائل و مشکلات حاد کشور زیر صفر است
  • عباس محمدی A1 ۰۶:۵۲ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
    5 0
    "حلقه ی گم شده" این جا است که در دانشگاه های ما، نگاه انتقادی اجتماعی به مشکلات محیط زیست وجود ندارد یا امکان مطرح شدن را نمی یابد. درد اصلی محیط زیست ما، یک درد اجتماعی است که ریشه در ضعف قانون، همه شمول نبودن قانون، فساد اداری، سودجویی های دریده چشم، و استیلای رویکرد "بزن و در رو" دارد... . اگر دانشگاه بتواند وارد تحلیل این مسایل شود، خواهد توانست راه حل های مفید و موثر هم ارایه دهد.
  • بی نام A1 ۱۰:۲۴ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
    3 0
    اصلا کجای کشور کار تو دست دانشگاهی هاست که توقع طرح و برنامه دارند تمام این مسئولین در ارگان های مختلف معلوم نیست چطوری وارد کار شده اند و مسئولیت گرفته اند کار باید دست کاردان باشد بعد انتظار نتیجه داشت.
  • بی نام A1 ۱۱:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۷/۰۶
    3 0
    من فارغ التحصیل دانشگاه مثلن معتبر دولتی بودم که با توجه به مرتبط بودن مدرک ارشد و علاقه ام به موضوع آب به جاهایی مثه وزارت نیرو یا مدیریت منابع آب و غیره رفتم ولی حتا نخواستن رودرو با من دو کلمه حرف بزنن و نهایت کارشان این بود یک شخص غیر متخصص در امور اداری رزومه ی من را می گرفت و میگفت خبرت میکنیم. چرا؟ چون وقتی می پرسیدن اینجا کسی رو داری؟ میگفتم کسی رو ندارم خودم به این زمینه ی کاری علاقه دارم
  • نگار RO ۱۲:۵۱ - ۱۳۹۳/۰۷/۲۶
    0 0
    سلام.من یادم هست اون دوهفته ای که در هر هفته یک روز به مدت 4/5ساعت آب قطع شد در محل ما و همه ی مردم صرفه جویی میکردند اما باز به منوال سابق که برگشت همه فراموش کردند معضل کم ابی رو وبه منوال سابق برگشتن وخبری از قعطی اب نشد...به نظرم راه خوبیه که هر محل هفته ای یکبار و3/4ساعت اب قطع بشه تا معضل کم ابی یاداوری بشه.حتی خود من در اون دوهفته بهتر صرفه جویی میکردم از ترسم باور نمیکنید که این راه حل چه معجزه ای میکنه
  • مرتضی قلیزاده US ۱۹:۵۰ - ۱۳۹۳/۰۸/۰۳
    0 0
    با سلام متخصصین دنبال منافع شخصی هستند مگر طراح و مطالعه کنندگان سدها و شبکه ها غیر از این متخصصین بودند مگر اکثریت مدیران ارشد وزارت های نیرو و جهادکشاورزی غیر متخصص هستند امروز بغیر از دست به دست شدن اطلاعات و علم چیزی دیگر در دانشگاه ها اتفاق نمی افتد چرا نباید واقعیت ها را قبول کنیم دانشگاه ها و متخصصین دنبال عدد سازی بوده و تحقیقات معنا ندارد تا تحقیفات واقعی نشود ......