ظهور نسل جدیدی از مداحی‌ها چند سالی است که فضاهای سوگواری‌ها مناسبت‌های دینی را با حاشیه‌هایی همراه کرده است.

زینب صفری: گذشته از سیاسی شدن برخی از نوحه‌ها و حتی توهین به برخی شخصیت‌های سیاسی از منابر روضه‌خوانی، محتوای اشعار نوحه‌ها نیز در چند سال اخیر چالش برانگیز شده است. در حالی که لحن موسیقایی نوحه‌های قدیمی در سال‌های گذشته سنگین و اشعار هم به مناقب اهل بیت(ع) اشاره داشتند و با وجود برخی انتقادها، اما اغلب به دانش مذهبی عزاداران اضافه می‌کردند، اما در چند سال گذشته ورود سبک جدیدی از مداحی‌ها موجب تحول در وزن و محتوای اشعار این نوحه‌ها شده است.

این سبک جدید موسیقایی در نوحه‌ها از اواخر دهه 70 و با ورود سبک شور به مداحی‌ها باب شد. سیدمحمدجواد ذاکر مبدع این سبک نوحه‌خوانی بود که به رغم مخالفت برخی از روحانیون و شخصیت‌های مذهبی اما استقبال جوانان از این مداح جوان و نوحه‌خوانی‌اش، سبب تداوم این سبک مداحی شد. ذاکر البته اشعار خاصی را در مداحی خود به کار می‌برد. بیراهه نیست اگر بگوییم او نحستین مداحی بود که واژه «سگ» را در مداحی‌هایش وارد کرد؛ آنجا که او در یکی از مداحی هایش خواند: «منم سگ کوی حسین / دیوانه روی حسین/کشته مرا کشته مرا/ تیغ دو ابروی حسین ...».

ذاکر اگرچه در سال 85 درگذشت اما شمار زیادی از مداحان سبک و سیاق او را در مداحی ادامه دادند. حالا شاهد ظهور نسل مداحانی هستیم که به جای خواندن از ظلم‌های روا داشته شده به اهل بیت (ع) آن هم با لحن و آهنگی سنگین و با اتکا به منابع موثق، شعرهایی تامل برانگیز با سبک «شور» می‌خوانند. در حال حاضر نمونه‌های مختلفی از این سبک مداحی‌ها در شبکه‌های اجتماعی از مداحان معروف دست به دست می‌شود. از جمله سال گذشته یکی از این مداحان معروف اینطور خوانده بود:
نوار مغز سرم در محضردکترا خطخطی و قاطی بود
طبیب توی مطب متحیر صدا زد این چه نوار مغزی بود

میدونی چی دادم جواب دکتر علت عیبش اینه آقای دکتر
من روانی ام روانی حسین خط خطی شده از عشق حسین

و یا مداح دیگری که خوانده است:

شیعه بگو با احساس، به وهابی خناث
ورود به جنت ممنوع، اینجی کلش واس ماس

همچنین در فایلی که از مداحان احمد واعظی و سیدمجید بنی‌فاطمه منتشر شد، آنها در سال‌ روز ولادت امام رضا شعری انگلیسی-فارسی خواندند: «آی لاو یو امام رضا یا مولا / وری کورنر آو مای هارت سیز یا امام رضا / مای لاو مای مستر سیز یا امام رضا...».

هر چه هست ادامه‌ی این سبک مداحی‌ها و رواج اشعار نامناسب و یا حتی به لحاظ تاریخی غلط با سبک موسیقایی تند و آهنگین، سبب هشدارهای مراجع و شخصیت‌های مذهبی نسبت به عاری از محتوا شدن مداحی‌ها شده است. از جمله مقام معظم رهبری در سخنرانی  20 آبان سال 92 در این‌باره گفتند: «چقدر خوب است در محافل هیئت‌ها به قرآن و قرآن‌خوانی و معارف قرآنی اهتمام ورزیده شد. چقدر خوب است که در این نوحه‌خوانی‌ها مضامین اسلامی و انقلابی و قرآنی گنجانده شود. یک وقتی هست که سینه می‌زنند و صدبار با تعبیرات مختلف می‌گویند «حسین وای». این هیچ فایده ای ندارد. انسان هیچی چیزی از «حسین وای» یاد نمی‌گیرد». توصیه‌ی ایشان در آن سخنرانی به مداحان این بود که مضامین مفید برای عزادارن در اشعار مداحی گنجانده شود.

آیت الله مکارم شیرازی از مراجع تقلید در توصیه‌هایی خطاب به مداحان گفت: «توصیه می‌کنم اولا اشعار و آهنگ شما حماسی باشد و روح حماسه را در همه به‌ویژه جوانان زنده نگاه دارد که امروز به‌وجود این روحیه نیازمندیم. آیت الله مکارم بر استفاده از منابع معتبر و مستند برای سرودن هم تاکید کرده و از مداحان خواست تا از بیان مسائل ضعیف و آهنگ‌های مبتذل بپرهیزند. آنجا که گفت: «در برخی مجالس دیده شده نحوه خوانندگی مداحان شبیه خواننده‌های مبتذل است که باید بپرهیزید».

همچنین محسن طاهری رییس خانه‌ی مداحان هم دراین‌باره به خبرآنلاین گفته بود: «در بحث مداحی، انتخاب وزن‌ها باید سنگین باشد تا وارد حوزه گناه و موسیقی لهوی و به تعبیر حضرات مراجع و مقام معظم رهبری موسیقی غربی وارد نشویم. آنچه یک خواننده استفاده می‌کند ما مجوزش را نداریم. ما به‌خاطر خشنودی یک عده نمی‌توانیم هر کاری را مجوز دهیم».

او همچنین با انتقاد از صداوسیما برای مجال دادن به مداحان با سبک جدید گفت:  «آقای ضیا در صداوسیما، اول سراغ آقای هلالی می‌رود. آقای هلالی چه حرفی برای گفتن دارد؟ غیر از این که می‌خواهد شور بخواند. شور که مداحی نیست. مداحی سبکی و سنت و قواعدی دارد، چارچوبی دارد. اصلا فرق رباعی و دو بیتی را این آقایان بلد نیستند».

با وجود این هشدارها اما این سبک مداحی‌ها همچنان ادامه دارد. ظاهرا دیگر باید با نسل مداحانی چون حاج سلیم موذن‌زاده و یا مرحوم کوثری مداح معروف بیت امام خمینی خداحافظی کرد. مداحان جوان حالا دیگر با تکیه بر برخی محافل سیاسی و با استفاده از سبک‌های موسیقایی جذاب برای نسل جوان در حال فتح منابر روضه خوانی هستند.

57214

 

کد خبر 469212

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 10 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 21
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام IR ۲۰:۲۴ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۶
    64 4
    توی یکی از هیئت ها شنیدم مداح گفت به عشق حسین سکسکه کن
    • محمد RO ۱۸:۳۸ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۸
      10 15
      باور نمی کنم
  • سعید GB ۲۰:۴۲ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۶
    71 2
    واقعا متاسفم که برای معروف شدن هر چیزی که میتونن میگن... بعضیاش آهنگ مجید خراطهاس
  • بی نام IR ۲۲:۱۹ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۶
    26 84
    بدون شک سید محمد جواد ذاکر بهترین بوده در این یک دهه
    • بی نام IR ۰۵:۵۸ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۷
      10 18
      واقعا عاشق امام حسین بود،خدا رحمتش کنه
    • امیرعلی IR ۰۷:۰۰ - ۱۳۹۴/۰۷/۳۰
      2 3
      سید جواد ذاکر در قلب ما جای داره.اون عاشق به معنای واقعی بود.
  • خلیل A1 ۰۳:۱۸ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۷
    78 2
    منم اون شعر انگلیسی فارسی رو شنیدم،خیلی بدم اومد.ضمنا باید بگه "اوری کورنر او مای هارت سیز....." ،این دوستمون غلط خونده.ضمن اینکه یه کلیپ دیدم یارو به گردن خودش زنجیر بسته و صدای سگ در میاره و میگه من سگ امام حسینم.واقعا تو این جور کارا هیچ احترام و بزرگداشتی نمیبینم.
  • بی نام A1 ۰۳:۳۷ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۷
    53 3
    به نظر این هم نوعی جنگ نرم برای بی محتوا جلوه دادن موضوع است چرا مراجع ورود جدی به موضوع نمی کنند
  • بی نام GB ۰۴:۰۵ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۷
    91 2
    اشکال از مردمیه که میرن پا منبر این آقایون،بیخود نیست که وهابیون بهمون متلک میزنن،
  • محسن GB ۰۴:۴۵ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۷
    10 67
    شک نکنید که اگر مساله به دقت ریشه یابی شود شاید بتوان رد پایی از انگلیس و آمریکا در این قضیه پیدا کرد.
  • یا حسین ع A1 ۰۶:۲۸ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۷
    41 2
    اگر مردم اولا" پای اراجیف افرادی که به نام مداح توهین وفحاشی میکنند و اعمال ناشایست اجتماعی انجام داده اند که همه از آن خبر دارند نروند و در مجلسی هم اگر مداح از چهارچوبهای شرعی خارج شد بلافاصله مردم مجلس را ترک کنند این آفت دین کم کم تعدیل خواهد شد.بیشترین ترویج این انحراف هم توسط صدا و سیمای میلی انجام میشود.
  • بی نام RO ۰۶:۴۳ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۷
    25 2
    خدایا. به کجا می رویم؟ شاخ درآوردم.
  • بی نام A1 ۰۶:۵۳ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۷
    26 1
    اراده ای وجود نداره دکان این مسخره بازی ها را ببندند عزاداری امام حسین همان جور که امام راحل میفرمودند باید به سبک سنتی و سنگین برگزار شود و این ایراد عمدتا" بر میگردد به مادحینی که در رسانه ها هم پخش مجلس دارند و همواره دنبال این هستند که هر سال سبکی نو در اجرا و مداحی داشته باشد ما ضربه را از این آقایان میخوریم
  • بی نام A1 ۰۰:۴۴ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۸
    22 0
    قبلنا نوحه ها شرح واقعه بود... مثلاً "در خاک و خون دلم ازین غمین است که از عطش لب تو آتشین است" که از قول حضرت عباس خونده میشد و ریتمش سه ضرب بود... الان تکنو میرن جای اینسترومنت هم سین سین میکنن
  • بی نام A1 ۰۸:۵۲ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۸
    9 0
    وقتی یک مذهب و آئین را به هر طریقی نمی توانند کمرنگ کنند. از خود این آیین و اصول جهت از بین بردن آن استفاده می کنند. در جامعه ای که این اصل سیدالشهدا اگر دین ندارید لاقال آزاده باشید اصل و پایه باشد.شرایط خیلی چیزها تغییر می کند. این موضوع به تفسیر کامل در کتاب مذهب علیه مذهب دکتر شریعتی آمده است.
  • محسن RO ۱۱:۵۴ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۸
    1 19
    حاج میثم مطیعی مداح انقلابی با اشعار عالی و سنگین هستند . این جور مداح ها سیاسی هستند وخیلی هم عالی هستند البته جبهه ی سیاسی ندارند ایشون. کی گفته مداح نباید سیاسی باشه دین ما دین سیاست است . البته حزبی عمل کردن در هیئت را بنده هم قبول ندارم حالا هر حزبی هم که میخواهد باشد.
  • بی نام IR ۱۹:۳۵ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۸
    17 12
    نوحه فقط نوحه هاي تركي آذربايجاني اردبيل تبريز زنجان اروميه
    • بی نام RO ۰۷:۳۰ - ۱۳۹۴/۰۷/۳۰
      8 0
      وقتی این زبون رو بلد نیستید و نوحه هاشو متوجه نمیشید چرا منفی میدین؟خوشبختانه مداح های ترک هنوز همون اشعار چندین دهه قبل و با همون سبک و سیاق رو میخونن.و تو همون مداحی ها خیلی کم ب خط و خال و چشم و ابروی اهل بیت پرداخته شده.بیشتر شرح واقعه یا خصایل نیک ایشونه.ب بنظر من مداحم مداحهای قدیم.چ ترکش چ فارسش
  • مصطفی A1 ۰۶:۱۹ - ۱۳۹۴/۰۷/۳۰
    4 0
    وقتی پای پول میاد وسط از هر چیزو هر کاری برای افزایش شنونده و در نتیجه گرفتن پولای بیشتر برای مداحی استفاده میشه . من نمیدونم دوستان چطور عاشق اهل بیتن که اینقدر پول میگیرن شاید بخاطر پول عاشق شدن . نمیشه این افراد شغل داشته باشن و برای اهل بیت مجانی مداحی کنن . پول گرفتن مداح ممنوع بشه ببینم چند نفرن باقی میمونن
  • بی نام A1 ۰۷:۰۷ - ۱۳۹۴/۰۷/۳۰
    3 0
    من بخاطر همین مداحی هاست ک خیلی وقته هیئت و مراسم عزاداری نرفتم
  • شایان A1 ۰۷:۳۵ - ۱۳۹۴/۰۷/۳۰
    5 0
    همه هم انتقاد میکنن ولی باز میبینیم کلی آدم میرن میشینن پای مداحی این آدما