کاهش ‌٤٤ درصدی ارزش افزوده معادن بخش عمومی

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، مرکز آمار ایران همه ساله طرح آمارگیری از معادن در حال بهره‌برداری کشور را با هدف آمار و اطلاعات مربوط به عملکرد این بخش و محاسبه سهم آن در تولید ناخالص داخلی کشور، مقدار و ارزش تولیدات و فروش مواد معدنی، مقدار و ارزش صادرات مستقیم ارزش افزوده، ترکیب نیروی انسانی، مقدار استخراج مواد معدنی، ارزش سرمایه‌گذاری و ... اجرا می‌کند.

در اجرای طرح آمارگیری از معادن سال جاری، 143 نفر از ماموران آمارگیر با مراجعه به 4081 معدن در سراسر کشور جمع‌آوری اطلاعات این طرح را به انجام رسانیده‌اند. همچنین در این طرح 156 نفر در بازبینی، داده‌آمایی و کارشناسی طرح مشارکت داشته‌اند. بدیهی است جمع‌آوری اطلاعات هر سال بعد از نهایی شدن حساب‌های مالی امکان‌پذیر خواهد بود، لذا در طرح آمارگیری از معادن سال 1388 اطلاعات و آمار مربوط به یک سال قبل (سال 1387) جمع‌آوری شده است.

بررسی عملکرد معادن در حال بهره‌برداری سال 1387 در مقایسه با سال 1386 نشان می‌دهد که تعداد معادن در حال بهره‌برداری کشور در سال 1387 با 317 مورد افزایش از رشدی معادل 8.3 درصد برخوردار بوده است. به علاوه تعداد شاغلان با 9208 نفر افزایش 13.9 درصد و جبران خدمات شاغلان با 1022 میلیارد ریال افزایش 30.7 رشد داشته‌اند.

نتایج طرح نشان می‌دهد ارزش افزوده و ارزش سرمایه‌گذاری معادن در حال بهره‌برداری در سال 1387 نسبت به سال 1386 به ترتیب 16.9 درصد و 27.8درصد رشد داشته‌اند، درصورتی که ارزش صادرات مستقیم کاهشی معادل 11.3درصد داشته است.

بهره‌وری نیروی کار در سال 1387 معادل 368 میلیون ریال و در سال 1386 معادل 358 میلیون ریال بوده است و به این ترتیب 2.8درصد رشد داشته است.

در سال 1387 استان‌های یزد، کرمان و اصفهان به ترتیب 11167 ، 10348 و 6333 نفر بالاترین تعداد شاغلان را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین استان‌های مذکور به ترتیب با 6295 ، 10977 و 1121 میلیارد ریال بیش تر ارزش افزوده را داشته‌اند.

نتایج این آمارگیری نشان می‌دهد از نظر تعداد در سال گذشته 6درصد معادن کشور در اختیار بخش عمومی و مابقی در اختیار بخش خصوصی بوده‌اند. در سال قبل آن 6.5 درصد معادن کشور در اختیار بخش عمومی و بقیه در اختیار بخش خصوصی بوده‌اند.

ارزش افزوده معادن بخش عمومی در سال 1387 نسبت به سال 1386 کاهشی معادل 44 درصد داشته و این در حالی است که بخش خصوصی 60.4درصد رشد داشته است.

جبران خدمات شاغلان معادن بخش عمومی در سال 1386، حدود 1397 میلیارد ریال و در سال 1387 حدود 989 میلیارد ریال بوده است که به این ترتیب کاهشی معادل 29.2درصد داشته است. جبران خدمات شاغلان بخش خصوصی در سال 1386 حدود 1929 میلیارد ریال و در سال 1387 حدود 3359 میلیارد ریال بوده است که 74.1درصد رشد داشته است.

در سال 1387، بهره‌وری نیروی کار در بخش عمومی نسبت به سال 1386، 45.7درصد کاهش داشته است در صورتی که در بخش خصوصی 36.9درصد رشد داشته است.

در سال 1387 بهره‌وری نیروی کار در بخش عمومی 340میلیون ریال و بهره‌وری نیروی کار در بخش خصوصی 375 میلیون ریال بوده است در سال 1386 بهره‌وری نیروی کاردر بخش عمومی 626میلیون ریال و بهره‌وری نیروی کاردر بخش خصوصی 274میلیون ریال بوده است.

لازم به ذکر است در سال 1387 کاهش ارزش افزوده جبران خدمات، بهره‌وری نیروی کار و ... بخش عمومی و به دنبال آن افزایش موارد فوق در بخش خصوصی عمدتا متاثر از واگذاری معدن مس سرچشمه به بخش خصوصی است در راستای سیاست‌های کلی اصل 44قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شرکت ملی صنایع مس ایارن در سال 1385 مورد پذیرش سازمان بورس و اوراق بهادار قرار گرفت و تا تاریخ30/12/87 معادل 52.52درصد سهام از طریق بورس واگذار شد.

در سال 1386 از کل مبلغ 2583 میلیارد ریال سرمایه‌گذاری در بخش معدن، حدود 15.6درصد آن توسط بخش عمومی و مابقی توسط بخش خصوصی انجام شده است، در صورتی که در سال 1387 حدود 12.5درصد سرمایه‌گذاری توسط بخش عمومی و 87.5درصد توسط بخش خصوصی انجام شده است. سرمایه‌گذاری سال 1387 نسبت به سال 1386 در بخش عمومی 2.7درصد و در بخش خصوصی 32.5درصد افزایش را نشان می‌دهد.

بررسی نتایج طرح آمارگیری از معادن در حال بهره‌برداری سال 1387 در خصوص توزیع استانی ارزش تولیدات نشان می‌دهد که استان‌های کرمان، یزد و فارس به ترتیب 13668 ، 8751 و 1940 میلیارد ریال بالاترین ارزش توید سالانه را به خود اختصاص داده‌اند.

ارزش کل تولیدات معادن در حال بهره برداری کشور در سال 1387 بالغ بر 35568 میلیارد ریال بوده است و در بین فعالیت‌های مختلف، معادن سنگ مس و سنگ تزیینی به ترتیب 12942 ، 8639 و 3848 میلیارد ریال بالاترین ارزش تولید سالانه را داشته‌اند.

نتایج به دست آمده از آمارگیری نشان می‌دهد که مجموعا 75458 نفر در معادن در حال بهره‌برداری کشور به کار اشتغال داشته‌اند که از این تعداد 21146 نفر کارگران ساده، 22744 نفر کارگران ماهر، 2623 نفر تکنسین‌ها، 3413 نفر مهندسین، 11251 نفر شاغلان امور حمل ونقل و 14281 نفر شاغلان امور اداری و مالی بوده اند.

در بین فعالیت‌های مختلف، شن و ماسه، زغال سنگ، سنگ تزیینی به ترتیب با 15737 ، 13136 و 12102 نفر بیشترین تعداد شاغلان را دارا بوده‌اند. لازم به ذکر است که تعداد شاغلان زن در سال 87 با 366 نفر افزایش نسبت به سال 1386 از 697 نفر به 1063 نفر رسیده است.

نتایج طرح نشان می‌دهد که ارزش افزوده حاصل از معادن در حال بهره‌برداری کشور در سال 1387 بالغ بر 27754 میلیارد ریال بوده است و در بین فعالیتهای مختلف، معادن سنگ‌آهن، سنگ مس و سنگ تزیینی به ترتیب با 9188 ، 7659 و 3338 میلیارد ریال بالاترین ارزش افزوده را داشته‌اند.

نتایج طرح نشان می‌دهد که در سال 1387 ارزش سرمایه‌گذاری در معادن در حال بهره‌برداری کشور 3302 میلیارد ریال بوده است در بین فعالیت‌های مختلف، شن و ماسه، سنگ تزیینی و سنگ‌ آهن به ترتیب با 829، 640 و 536 میلیارد ریال بیشترین سرمایه‌گذاری را داشته‌اند در بین استان‌ها یزد، کرمان و اصفهان به ترتیب با 545 ، 436 و 402 میلیارد ریال بیشترین سرمایه‌گذاری سالانه را دارا بوده‌اند.

از کل 3302 میلیارد ریال سرمایه‌گذاری در سال 1387 مبلغ 2257 میلیارد ریال مربوط به ماشین آلات ، ابزار و وسایل کار با دوام 274 میلیارد ریال مربوط به وسایل نقلیه ، 40 میلیارد ریال مربوط به لوازم وتجهیزات اداری ، 393 میلیارد ریال مربوط به ساختمان بدون زمین، 72 میلیارد ریال مربوط به راه اختصاصی 251میلیارد ریال مربوط به توسعه و اکتشاف ، 4 میلیارد مربوط به نرم‌افزارهای رایانه‌ای و بالاخره 11 میلیارد مربوط به سایر موارد سرمایه‌گذاری بوده است.