۰ نفر
۱۵ فروردین ۱۳۸۸ - ۰۷:۵۵

در بعضی مدارس انگلستان برنامه‌هایی برای آشنایی کودکان با محیط‌زیست درنظر گرفته‌اند تا آنها خط‌مشی خانواده را تغییر دهند

روزی رزا دختر 5 ساله‌ام به پاسپورت من نگاه می‌کرد. بعد از مدتی اخمهای او در هم رفت و از من که دائم به دلایل شغلی در مسافرت بودم پرسید: تا حالا  چندبار با هواپیما به آمریکا رفته ای؟ گفتم حدود 40 بار. بلافاصله پرسید: تا حالا چند تا درخت کاشته‌ای؟ تعجب کردم و گفتم: هیچ! گفت: فردا به خانم وایت خواهم گفت!

من و سه فرزندم از سال گذشته در یک منطقه سرسبز در بریستول انگلیس زندگی می‌کنیم. در یک نظر سنجی که سال 2008 توسط یک شرکت تجاری انجام شد این منطقه را سبزترین منطقه در انگلستان شناختند. این بدان معنی است که از هر 10 نفر ساکنین آن 8 نفر طرفدار سرسبزی محیط زیست هستند. وقتی از لندن به این منطقه آمدیم من از فرهنگ فوق‌العاده طرفدار محیط زیست آنها شوکه شدم. همه چیز بازیافت می‌شد و قوانین حفظ محیط زیست بسیار سفت و سخت بود و من که به این سیستم عادت نداشتم تنها چاره کار را وفق دادن خود و خانواده با محیط می‌دانستم.

در این شهر مدرسه‌ای بود که رزا به آنجا می رفت وخانم وایت  معلم آن مدرسه بود. به زودی متوجه شدم رزا به شدت به اصول حفظ انرژی و بازیافت علاقمند شده و با هیجان و تعصب خاصی به سیاستهای دوستدار محیط زیست و اکو سیستم پایبند است. در شش ماه گذشته من با برخوردها و گفته های جالبی از رزا مواجه شده بودم و او همانند یک شهردار جدی یک شهر طرفدار محیط زیست از این مسائل صحبت می‌کرد: لامپهای کم مصرف (که من در راهروها از آن استفاده می‌کردم ولی بدلیل نور کم آنها در اتاقها از آنها استفاده نمی‌کردم) بازیافت کاغذ، بستن شیر آب حین مسواک زدن، کیسه های قابل بازیافت و مسافرتهای هوایی.

خانم وایت معلم خوبی بود و در امور درسی بسیار خوب عمل کرده بود اما این آموزشها که تاثیر عمیقی بر روی رزا داشت کم‌کم مرا تحت فشار می‌گذاشت. چون نسل ما چندان پایبند به امور محیط زیست نیست و مسلما برای من کمی گران تمام می شود که او دائما زیر و بم رفتارها و وسایلم را از نظر حفاظت از محیط زیست زیر سئوال ببرد.

بعضی از ایده های رزا در مورد محیط زیست ناشی از یکی از برنامه های بی.بی.سی است که برای بچه ها در مورد بازیافت پخش می‌شود. ضمناً او به کمک من و مادرش با مطالعه کتابی در این مورد اطلاعات بسیار خوبی بدست آورده است .در این کتاب 30 روش بهبود زندگی و محیط به کودکان آموزش داده شده است. رزا مقاله‌ای تحت عنوان «والدینتان را هم سبز کنید» را مطالعه کرده وکپی آنرا نگهداشته است. در این مقاله خطاب به کودکان آمده است: تنها شما می‌توانید رفتار بزرگسالان را بسازید همانطور که فقط شما می توانید آنها را به فلاکت برسانید.

در این کتاب برای رفتارهای ضد محیط زیست جریمه های نقدی تعیین شده است، مثلا بر گرم بودن زیاد از حد آب در منزل 20 پوند و برای هر لامپ پر مصرفی که در منزل روشن می‌ماند 10 پوند.

موضوع دیگر، برنامه مدارس اکو است که مدرسه رزا نیز به آن پایبند است. در این برنامه که بعد از 1994 پایه‌ریزی شد و در حال حاضر 50 درصد مدارس انگلیس به آن پایبند هستند، دانش آموزان موضوع هدر رفتن انرژی و آب را بازرسی کرده و حتی در بعضی موارد خودشان محصولات غذایی کاشته و به بازار می‌فروشند، سپس بر اساس تلاششان مدال و پرچم دریافت می‌کنند.

سال گذشته مدرسه رزا جایزه ویژه این برنامه را دریافت کرد. در این مدرسه به کلاسی که بیشترین تعداد دانش‌آموزانی را داشته باشد که پیاده به مدرسه می آیند هر هفته جایزه «چکمه طلایی» داده می‌شود. همچنین در این مدرسه از پلاستیک استفاده نمی شود و خودشان از کیسه‌های مخصوص استفاده می کنند.

اما آنچه برای من جالب توجه است این است  که این کودکان طوری آموزش دیده‌اند که با مهارت زیاد قدرت بحث و گفتگو در مورد مسائل محیط زیست را دارند و با اعتماد به نفس کافی این پیامها را به منزل منتقل می‌کنند. مثلاً لایلا 11 ساله با جدیت کامل خانواده را متقاعد کرده است که بجای 4 بار پخت غذا در روز تنها یک وعده غذا بپزند تا در مصرف انرژی صرفه جویی شود.

البته با وجود پایبند بودن مدرسه نسبت به قوانین مورد نظر، شرایط افراد هم در نظر گرفته می‌شود تا بچه ها احساس گناه نکنند. مثلا جایزه «چکمه نقره‌ای» هم برای افرادی که سعی کرده اند تا در حد امکان پیاده به مدرسه بیایند در نظر گرفته شده است. دراین مدارس، تفاوت فرقه ها و مذاهب هیچ تأثیری ندارد، چون مسئولان مدارس معتقدند از دنیا محافظت می‌کنند، چون خدا آن‌را خلق کرده است و مختل کردن روند طبیعی آن و تخریب منابع موجود در آن گستاخی  و کمال ناشکری و بی احترامی است.

مسئولان محیط زیست انگلیس معتقدند کودکان کلید تغییر طولانی مدت طرز فکر جامعه در مورد محیط زیست هستند. بر خلاف تصور تأثیر کودکان در سیاست‌گذاری‌ها و حتی رسانه‌ها بسیار قدرتمند و عمیق است. به همین دلیل این روش به «اجتماعی کردن معکوس» مشهور است چون این کودکان هستند که نقش اصلی را ایفا می‌کنند و بزرگترها را مطلع و وادار به رعایت اصول مربوطه می‌کنند.

اگرچه در این مورد هم مخالفانی وجود دارند اما این سیاست فعلا خوب جواب داده است. در سال 2008 دیوان سرمایه‌گذاری اجتماعی انگلیس در یک رأی گیری از 1500 نفر از والدین اعلام کرد 24 درصد والدین کودکانشان را یک برانگیزاننده کلیدی می دانند.

 گاردین - 28 مارس 2009- ترجمه: فرشته آل علی

                    

 

کد خبر 5882

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 7 =