سفیر پیشین ایران در مراکش با حضور در کافه خبر گفت: سفیر مراکش در شرایطی به ایران می‌آید که این کشور می‌خواهد محترمانه از عربستان فاصله بگیرد.

محمد اکبری: در اواخر اسفند 1387 کشور پادشاهی مغرب - مراکش - به طور ناگهانی، قطع روابط دیپلماتیک خود با ایران را اعلام کرد. در آن مقطع زمانی، مغرب با طرح اتهاماتی مبنی بر اینکه سیاست‌های تهران در قبال "رباط " غیر قابل قبول است، قطع کامل روابط دیپلماتیک مغرب با تهران را اعلام نمود. با روی کار آمدن دولت جدید در ایران و آغاز گفت و گو بین وزرای خارجه ایران و مغرب، توافق بر بازگشایی دوباره سفارت در دو کشور انجام شد و سفیر ایران از سال 93 ماموریتش را در آن کشور آغاز کرد. هم اکنون خبر تعیین سفیر جدید در ایران در این مقطع زمانی، تحلیل هایی را به دنبال داشت که موضوع بحث ما در کافه خبر با حضور محمد مسجد جامعی سفیر اسبق ایران در مغرب بود که مشروح آن را می بینید. ایشان در سال‌ های 85 - 1382 سفیر در مغرب بود و به دلیل فعالیت هایش در توسعه رابطه دو جانبه بالاترین نشان این کشور، نشان فرمانده، را از پادشاه به هنگام مراسم خداحافظی دریافت کرد.


خبر آمدن سفیر مراکش به ایران اعلام شد. تحلیل هایی مبنی بر گرمی روابط مراکش با ایران وجود دارد که در این مقطع زمانی به نظر می رسد سیاستهای آشتی جویانه ای دنبال می شود. تحلیل و ارزیابی شما از آینده روابط چیست؟

سفیر ایران در آنجا حضور دارد و نزدیک دوسال است که فعالیت خود را آغاز کرده است اما آنها متقابلا این کار را انجام نداده و کاردار موقت مغرب در ایران انجام وظیفه می کند. اینکه در این مقطع زمانی اقدام به اعزام سفیر می کنند، موضوع قابل تاملی است. در این باره می توان نکاتی را یاد آور شد. مغرب یکی از کشورهای ائتلاف عربی در جریان حمله به یمن است مضافاً که ملک عبدالله مدتی پس از آغاز انقلاب های عربی گفت که مایل است کشورهایی را که نظام پادشاهی دارند، وارد شورای همکاری خلیج فارس کند.

منظور عربستان از طرح این موضوع ورود اردن و مراکش بود. اردن از پیشنهاد استقبال کرد و شوق زده شد ولی مراکش با احتیاط با این موضوع برخورد کرد. اما در شرایط کنونی که عربستان با آن مواجه است و در حالت جنگی تمام عیار با یمن قرار دارد و از طرفی این جنگ را در مسیری ظالمانه و بلکه وحشیانه قرار داده که حتی متحدانش را به اعتراض واداشته، بعضی کشورها می خواهند به شکلی محترمانه از عربستان فاصله بگیرند. مصر با رای مثبتی که به وتوی روسیه در مورد سوریه داد، این جریان را ایجاد کرد. از طرفی فاصله گرفتن مصر از عربستان به تعارضی سیاسی و فراتر از آن تعارضی رسانه ای و تبلیغاتی منجر شده است.
مغرب ذاتا یک کشور احتیاط کار است. محافظه کاری در ادبیات سیاسی یک معنا دارد و احتیاط کاری معنای دیگر دارد. مغرب در فضای بین المللی کشور احتیاط کاری است و تنها در مورد صحرای غربی و جبهه پولیساریو است که چنین نیست. این موضوع هم صرفاً مربوط به شخص پادشاه نیست. مجموع نظامی که در مراکش مستقر است حالتی محتاطانه دارد و البته خود مردم مراکش هم این ویژگی و این اخلاق را دارا هستند.

مغرب در شرایطی سفیر خود در ایران را معرفی می کند که عربستان با مصر به تنش رسیده است و بمباران های غیر نظامیان در یمن انتقادهای فراوانی را موجب شده است و نتوانسته است موفقیت قابل قبولی بدست آورد و حتی با انتقادهایی از جانب بان کی مون مواجه شد. از طرفی این اعتراض ها متحدان عربستان را هم در برگرفته است. در این شرائط نامناسب و با توجه به محتاط بودن مغرب به نظر می آید آنها می خواهند بی سر و صدا و محترمانه خودشان را کنار بکشند. لذا معرفی سفیر در این مقطع زمانی که شرائط ویژه ای دارد تا اندازه ای اشاره ای به این موضوع است که این کشور می خواهد از عربستان فاصله بگیرد و به نوعی فاصله اش را با ائتلاف بیشتر کند.


 شرایط در داخل مراکش چگونه است؟ در سیاست خارجی مراکش اجماع وجود دارد یا با اینکه نظامی پادشاهی دارد، قطب های مخالفی هم وجود دارند؟

مغرب ذاتاً کشور پیچیده ای است و مراکز تصمیم گیری متعددی دارد و با کشورهای دیگر شمال آفریقا تفاوت های فراوانی دارد. حتی مانند تونس هم نیست. دو بخش و دو تفکر در سیاست خارجی و حتی در سیاست داخلی و به ویژه اقتصادی و تجاری و گمرکی و برنامه های مختلف آن وجود دارد. یک گروه، گروه فرانکوفونها هستند که تمایل و گرایش به سوی اروپا دارند و می گویند مغرب امتداد اروپا است و آینده آن در رابطه و همکاری با اروپا تامین می شود. این گروه اصولا مدل نزدیکی به اروپا را دنبال می کنند و دلایل زیادی برای سیاست های پیشهادی خود دارند و البته واقعیت هایی وجود دارد که نظر آنها را تایید می کند. یک موضوع کثرت مهاجران مغربی ساکن در اروپا است و موضوع دیگر نیمه نهادینه بودن رابط تجاری و اقتصادی مغرب با اروپا است. چه در زمینه کشاورزی و چه صنعتی و توریستی.

چه با جنوب اروپا و چه با کل اروپا. نکته دیگر استقرار اروپا است به عکس شرق عربی که پیوسته در ناآرامی و شکنندگی بوده و هست.
فرانکوفون ها همیشه به دنبال آن هستند که به سیاست داخلی و خارجی مغرب به گونه ای شکل دهند که ادامه اروپا باشد. در مقابل آنها گروهی هستند که به تعبیر مراکشی ها به شرق نگاه می کنند. منظور آنها از شرق همان مشرق عربی است، کشورهایی که از مصر به این سو را تشکیل میدهند. این گروه طرفدار رابطه وگسترش روابط با کشورهای مشرق عربی بویژه حوزه خلیج فارس هستند و به آنها امکانات و امتیازات بیشتری می دهند. به این معنی که آنها بیایند و خانه و قصر بخرند و سرمایه گذاری کنند و رابطه تجاری بیشتری با آنها داشته باشند. این دو جناح در مغرب وجود دارد و سیاست خارجی و سیاست اقتصادی و تجاری او نتیجه و برایند تعاملات این دو گروه است. از این رو وقتی روابط صمیمانه ای با کشورهای عربی مانند عربستان برقرار می شود فرانکوفونها این موضوع را مطرح می کنند که گسترش ارتباط با این کشورها چندان مثمر ثمر نیست و در تعارض با آینده آنها و موقعیت و منافع آنها است. چرا که که آینده و شکوفایی مغرب در گرو گسترش رابطه با اروپا تعریف می شود. این تفکر در بین نخبگان مغرب طرفداران فراوانی دارد. هنگامی که قطر در سال های 2004 و 2005 سرمایه گذاری کلانی در رباط کرد عموم مطبوعات فرانکوفون از توسعه بیش از حدّ رابطه با او انتقاد کردند و اینکه این جریان در تعارض با آینده کشورشان است.

 


 با این دوقطبی شکل گرفته در مراکش، نظر کدام گروه در نزدیکی به ایران است؟
رابطه با ایران و نزدیکی به ایران در راستای رابطه با کشورهای عربی و شرق عربی تعریف نمی شود. چون ایران کشوری عربی نیست و از طرفی با کشورهای عربی هم تنشهایی دارد. از این رو رابطه با ایران به عنوانی در حال حاضر در راستای تمایلات فرانکوفون ها است. و اینکه این رابطه به مثابه چکش تعادلی است در رابطه با کشورهای مشرق عربی و نیز اینکه رابطه با آنان از حدّ معینی جلوتر نرود. مضافاً که از آن به نوعی برای متعادل و متوازن کردن سیاست عربی خود، سود می جویند. ایران کشور خاصی است. کشورهای فراوانی هستند که از قبل نزدیکی به او یا دوری از او، امتیاز کسب می کنند.

49312

کد خبر 591160

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 10 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 17
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • الکس A1 ۰۴:۵۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    21
    این حرف ها توهم بیش نیست...کشورهای عربی نمیان به برادرشون خیانت کنن و به یه غریبه بچسبن
    • بی نام IR ۱۴:۳۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
      12
      خلاصه هر کشوری هر چند از عربی یا غیر عربی منفع خودش رو بیشتر از هر چیزی اولویت میده و نمیاد به هرحال بخاطر یک کشور دیگه منافع واقعی و ملموس رو به خطر بندازه.
  • بی نام IR ۰۷:۴۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    9
    دوستان رسانه ای نام این کشور مراکش استهمانگونه که در چند جا یادکرده اید و ما در زبانمان کشوری بنام مغرب نداریم عربها به این نامش میخوانندالمغرب العربی.
  • سحر IR ۱۴:۱۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    5
    كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس هم‌ مثل ساير كشورهاي عربي از تحولات تونس و مصر اثر پذيرفتند و تحركات مردمي گسترده بحرين كويت و عربستان به خود ديدنده اند. اين كشورها شاهد تجمعاتي بودند كه خواستار اصلاحات اقتصادي، سياسي و اعطاي آزادي‌هاي مدني و حتي سرنگوني رژيم‌ها در بحرين بودند، بحرين به ظاهر بيشترين تأثير رو از اين دگرگوني‌ها دید اما در نگاه به موازنه نيروها و ائتلاف‌هاي منطقه‌اي،‌ به نظر مي‌رسه تو اين دوره عربستان سعودي با چالش‌هاي گسترده‌تر و مؤثرتري روبرو بشده باشد.
  • بی نام IR ۱۴:۱۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    1
    به هر حال شرایط به گونه ای هست که عربستان باید با شرایط جدید خودش رو بروز کنه. اگه به این سمت نرود مجبور خواهد بود هزینه های سنگینی بده. شرایط عربستان به نظر می رسه بغرنج هست و با این نیروهای جدیدش احتمال اشتباهاتش زیاد هست
  • سیاست IR ۱۴:۱۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    5
    البته زوده در این مورد حکم صادر شود ولی به هر حال کشورهای عربی هم دوست دارند در طولانی مدت به ثبات برسند. و توسعه نیم نگاهی داشته باشند
  • بی نام IR ۱۴:۱۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    7
    شرایط خاورمیانه نسبت به یک دهه قبل بسیار متفاوت شده و ایران از ضریب نفوذ بیشتری در منطقه برخوردار شده و این افزایش نقش آفرینی با کاهش حضور عربستان همراه شده است. در نتیجه حتما سعودی نمی خواهد نظم جدید را بپذیرد.
  • بی نام IR ۱۴:۱۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    3
    تحلیل خوبی بود. نقش مراکش هم به هر حال از اونجایی که تو ائتلاف هست مهمه
  • بی نام IR ۱۴:۲۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    1
    دولت یازدهم از روز نخست بنای تنش زدایی با جهان و به ویژه با همسایگان خاورمیانه ای خود را پی گرفته. رابطه با عربستان و رسیدن به این نکته موضوعی هست که ب در جای خود نیازمند واکاوی و کشف رمز است
  • رابط IR ۱۴:۲۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    7
    به هر روی ایران باید از رفتارهای احساسی پرهیز کنه و به سمت روابط پخته تر و عقلایی تر بره و تو این مسیر باید دیپلماسی هوشمندانه ای در پی گرفت. ایران تو این وضعیت از شرایط خیلی خوبی نسبت به گذشته برخوردار هستش و میتونه از موقعیت خودش استفاده کنه.
  • بی نام IR ۱۴:۲۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    2
    به نظر میرسه رفتارهای دیوانه وار عربستان تو یمن و بمبارانهای بدون هدف و الکی تو این مسیر و جدایی مصر و عربستان خیلی موثر بود و خلاصه این کشورها هم نمیخوان تو سازمان ملل محکوم بشن بخاطر همدستی با عربستان
  • علی IR ۱۴:۲۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    2
    معادلات در سالهای اخیر پیچیده تر شده و جالبه که سرعت تحولات هم بیشتر و عمیق تر شده. تو این سرعت تحولات نیاز هست که کشورها با دقت بیشتر و تحلیل قوی تری تصمیم بگیرن و این مهم هم نیازمند وجود تصمیم گیران عاقل تر در قدرت هست. تیم قبلی عربستان از این شرایط تا حدودی بهره مند بود ولی این تیم جدید واقعا معضلی برای خود عربستان و منطقه خواهد بود. دیپلماسی واقعا یک هنره. هر کی پول داشته باشه اینطور نیست که بتونه تصمیم های خوبی بگیره
  • بی نام IR ۱۵:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    1
    ترکیب جمعیتی منطقه در حال عوض شدن به نفع ایران هست. شیعه در حال جایگزینی وهابیت است. یعنی بخش افراطی اهل سنت که وهابی گری است باید از بین بره
  • بی نام IR ۰۶:۲۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    3
    ایران اگه مسیر تعادل رو پیش بگیره ظرفیت بالایی در تاثیر گذاری بر کشورهای عربی داره. عمان و مصر و مراکش و لیبی و تونس تو این منطقه میتونن تو تیم ایران قرار بگیرند. به شرطی که کارهای موازی انجام نگیره و هوشمندانه عمل بشه
  • دوستی IR ۰۶:۲۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    1
    عربستان تلاش عجیب و غریبی کرد تا برجام شکل نگیره پولهای زیادی هم خرج کرد. ولی ایران تونست به برجام برسه . این نشون میده که عربستان تاثیرگذاریش در محیط بین المللی کمتر شده. ولی نکته مهم اینه که این موضوع خیلی هم خوب نیست. کسی که خودش رو در معرض سقوط ببینه خطرناکتر از دیگران میشه. به همین خاطر بهترین راه حل و کم هزینه ترین راه رسیدن به تعامل و پیش بردن مسیر از راه مذاکرات مسالمت آمیز هست. ایران و عربستان باید بتونند دیالوگهایی رو برقرار کنند تا به توافقاتی در از بین بردن تنشها بکنند. تو این مسیر باید افراطی های ایران هم کنترل بشه.
  • بی نام A1 ۰۶:۳۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    1
    خلاصه باید از حضور سفیر استقبال بشه و هر کشوری که به چرخه تعامل بر میگرده فرصت مناسبی ست برای رسیدن به اهداف
  • بی نام A1 ۰۶:۵۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    0
    اصولاً تو جامعه ای با ساختار اجتماعی و تاریخی سعودی و با توجه به قدرت نهاد دین و سنت های دینی و توان شان در قانع سازی اعتقادی و عاطفی توده مردم، اندیشه چپ و راست نمی توانند در آن نفوذی قابل قبول و پایا داشته باشند. تفکر وهابی در عمق جان نجدی ها و نیز در بخش های وسیعی از قلمرو غیرنجدی نفوذ کرده و حتی نوعی هویت و غرور دینی و ملی را موجب شده است. جهت درک درست و بی طرفانه مسئله می باید به سیر تحولی وهابیت پرداخته شود.