۰ نفر
۲۱ فروردین ۱۳۹۶ - ۱۹:۳۲
۲ مساله فنی و مهندسی‌ها در سال جدید

محمدرضا انصاری *

صادرات خدمات فنی و مهندسی در سال 95، دوران سختی را پشت سر گذاشته است اما هم چنان باید به بهبود اوضاع امیدوار بود. هرچند علائمی به‌طور آشکار دیده نمی‌شود که مسائل این بخش مهم از اقتصاد حل شود.

صادرات خدمات فنی و مهندسی دو مسئله عمده در سال‌های گذشته داشت که هم چنان پابرجاست و امیدواریم در سال 96 این مشکلات حل شود. مسئله اول تقویت بنیه رقابت شرکت‌های فعال درزمینهٔ صادرات خدمات فنی و مهندسی است.

شرکت‌های داخلی برای حضور در بازارهای جهانی و رقابت با حریفان چینی، ترک و کره‌ای نیاز به مشوق‌های صادراتی دارند. مشوق‌هایی که هزینه چندانی هم برای دولت ندارد اما می‌تواند کمک شایانی برای این شرکت‌ها باشد. شرکت‌های صادرکننده خدمات فنی و مهندسی در دنیا با اتکای به مشوق دولت‌هایشان با یکدیگر رقابت می‌کنند.

شرکت‌های ایرانی به دلیل تحریم‌ها دچار هزار و یک مشکل در سطح بازار جهانی هستند و به‌شدت به مشوق‌های دولتی برای قدرت رقابت یافتن نیاز دارند. اگر مشوق‌های صادراتی برای این شرکت‌ها برقرار شود، با توجه به عملکرد موفق آن‌ها طی بیست سال فعالیت در بازارهای جهانی می‌توان به پیروزی‌ در مناقصه‌های بیشتری در رقابت‌های بین‌المللی امیدوار بود.

مسئله دیگری که شرکت‌های خدمات فنی و مهندسی با آن دست به گریبان‌اند، مسئله ضمانت‌نامه‌هاست. مناسبات بانکی ما هم چنان با بانک‌های جهانی دچار مشکل است. محدودیت‌های بانکی هم چنان اعمال می‌شود. شرکت‌هایی که به دلیل تحریم‌ها اعتباراتشان در خارج از کشور شکل نگرفته ناچارند از بانک‌های ایرانی ضمانت‌نامه بگیرند. حل مسئله ضمانت‌نامه بدون پشتیبانی مستمر دولت برای حل این قضیه ممکن نیست. مسئله ضمانت‌نامه‌ها امروز به اصلی‌ترین مشکل صادرات خدمات فنی و مهندسی کشور تبدیل‌شده است.

خدمات فنی و مهندسی ایران ظرفیت صادرات سالانه 25 میلیارد دلار را دارد. تأثیر کیفی این بخش از اقتصاد در توسعه اقتصادی، فناوری و مهندسی کشور و البته توسعه مناسبات خوب سیاسی با سایر کشورهای دنیا مشهود است. شاید باید ظرفیت 25 میلیارد دلاری را با ضریب چند برابری محسوب کنیم. طبیعی است که اشتغال 400 واحد تولیدی در کشور به رونق خدمات فنی و مهندسی ایران در بازارهای صادراتی وابسته است و باید این فرصت را مغتنم دانست.

از سوی دیگر صادرات خدمات فنی و مهندسی یعنی استفاده از تقاضای رایگان بیرون از کشور. این به این معناست که ما برای تحریک تقاضا و ایجاد بازار هزینه‌ای نمی‌کنیم. تنها هزینه دولت در این زمینه مشوق‌های صادراتی است.

حل مسئله مشوق‌ها و ضمانت‌نامه‌ها دو هدفی است که امیدواریم در سال جاری به آن پرداخته شود. اگر این دو معضل در توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی حل شود، می‌توانیم ظرف چهار سال، از ظرفیت 25 میلیارد دلاری صادرات خدمات فنی و مهندسی استفاده کنیم و اقتصاد کشور از آثار خوب آن بهره‌مند شود.

یکی از بازارهای مهم در صادرات خدمات فنی و مهندسی کشورمان، بازار عراق است. عراق در سال گذشته با مشکل ناامنی به دلیل حضور نیروهای داعش در این کشور، کاهش قیمت نفت و نداشتن بودجه دولتی مواجه بوده است و این مسائل حضور شرکت‌های ایرانی در این کشور را به‌شدت دچار مشکل کرده است. کارفرما در این کشور به‌طور مطلق دولت است و دولت پولش را صرف هزینه‌های جنگ در عراق می‌کند و پولی برای توسعه عمرانی این کشور باقی نمی‌ماند. ایران 47 شرکت در عراق دارد که سال گذشته به دلیل کمک 200 میلیون دلاری دولت که به‌طور وام در اختیار شرکت‌ها قرار گرفت غرق در گِل نشدند اما هم چنان پایشان در گِل است و گرفتار مشکلات این کشور هستند. برخی از مسائل صادرات خدمات فنی و مهندسی به عراق را می‌توان در فضای سیاسی و در مذاکره دو دولت حل کرد و بعضی دیگر از مشکلات را می‌توان در قالب کمک‌های مالی جدید به شرکت‌ها فروکاست. با کمک‌های جدید می‌توان به کمک شرکت‌ها آمد و به دوام آوری آن‌ها تا زمانی که صحنه جهانی برای آن‌ها باز شود کمک کرد.

توضیح: صادرات خدمات فنی و مهندسی یکی از مهم‌ترین بخش‌های صادرات غیرنفتی است. شرکت‌های ایرانی حتی در سال‌های تحریم توانستند با توسعه عملکردشان در بازارهایی مثل عراق و افغانستان به سهم قابل‌توجهی در صادرات برسند. با توجه به لغو تحریم‌ها و آغاز سال جدید، شرکت‌های فعال در صادرات خدمات فنی و مهندسی چه مسائلی دارند؟

نائب رییس اتاق ایران

35225

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 653288

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 7 =