در ماجرای بازنشستگی، حق با زیباکلام است یا دانشگاه تهران؟

تصمیم‌گیران در دانشگاه‌های ایران بدون رعایت شان اساتید و پیش‌نیازهای مهم بازنشستگی‌ اساتید، اقدام به اجرای فرآیند بازنشستگی می‌کنند.

محمدحسین نجاتی: صادق زیباکلام استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران این هفته خبر از بازنشستگی اجباری خود در دانشگاه تهران داد.
در ماجرای بازنشستگی اساتید اما زیباکلام تنها نیست، در واقع او به همراه دیگر اساتید با سابقه دانشگاه‌های شهید بهشتی، علامه طباطبایی و دیگر دانشگاه‌ها نیز طبق آیین‌نامه جدید وزارت علوم در معرض بازنشستگی قرار دارند.
 در رابطه با بازنشستگی اساتید دانشگاه‌ها طی سال‌های اخیر بحث‌های متعددی صورت گرفته و بخش زیادی از این بحث‌ها ناظر بر این مساله است که بازنشستگی اساتید در ایران با رویکردهای سیاسی و بعضا جناحی صورت می‌گیرد و آیین‌نامه‌ها صرفا برای اساتیدی به کار می‌روند که دانشگاه یا نهادهای فرادانشگاهی تصمیم بر بازنشستگی آنها می‌گیرند و با استناد به آیین‌نامه‌ها، اقدام خود برای بازنشسته کردن اساتید را قانونی می‌خوانند.

اینکه نیاز است اساتید با سابقه و قدیمی، در یک فرآیند مشخص جای خود را به اساتید جوان بدهند، واقعیت درستی است. اما آیا وزارت علوم و دانشگاه‌ها این آیین‌نامه‌ را درباره همه اساتید لحاظ می‌کنند؟ پاسخ منفی است.

در دانشگاه‌های مطرح دنیا، چند معیار کلی درباره اساتید با سابقه لحاظ می‌شود؛
نخست؛ تمایل یا عدم تمایل اساتید باسابقه برای ادامه کار
دوم؛ ارزشیابی‌ها مستمر از وضعیت علمی اساتید با توجه به معیارهای علمی و ازشیابی‌ها از دانشجویان
سوم؛ اقبال دانشجویان به حضور یا عدم حضور در کلاس‌های اساتید

چهارم؛ توانایی و صلاحیت عمومی و فردی اساتید برای ادامه کار

حتی پس از این بررسی‌ها هم اگر استادی واجد شرایط بازنشستگی از کرسی تدریس بود، با کاهش ساعات تدریس او و افزودن ماموریت‌های جدیدی مانند همراهی اساتید با دانشجویان تحصیلات تکمیلی و مشارکت آنها در فعالیت‌های پژوهشی کلان در دانشگاه‌ها، سعی می‌کنند شان استادی که بیش از ۳۰ تا ۴۰ سال در آن دانشگاه فعالیت علمی داشته، حفظ شود و به کلی رابطه دانشگاه، دانشجویان و فعالیت‌های علمی را با استاد بازنشسته قطع نمی‌کنند. علاوه بر این در حوزه بازنشستگی اساتید، تقریبا همه دانشگاه‌های مطرح در دنیا، استقلال کامل دارند و بعضا مشاهده می‌شود در دانشگاهی مانند هاروارد در کشور آمریکا، قوانین متفاوتی در زمینه بازنشستگی اساتید در مقایسه با دانشگاه پرینستون در همان کشور آمریکا وجود دارد.

بر همین اساس، واقعیت موجود در ماجرای صادق زیباکلام و دیگر اساتیدی که علیرغم میل باطنی خود بازنشسته می‌شوند، این است که؛

نخست؛ پس از بازنشستگی دانشگاه و گروه‌های آموزشی اراده‌ای برای جلب مشارکت اساتید بازنشسته در زمینه‌های دیگر ندارند
دوم؛ شان اساتید دانشگاه در فرآیندهای بازنشستگی رعایت نمی‌شود

سوم؛ از اساتید دانشگاه برای انتقال تجربه به اساتید جوان استفاده نمی‌شود
چهارم؛ معمولا تجربه بازنشستگی‌های اخیر نشان داده که این بازنشستگی‌ها با اهداف غیر از مسايل علمی رخ می‌دهد.

قانون جدید درباره بازنشستگی اساتید چه می‌گوید؟
تا پیش از این، اساتید دانشگاه در صورت رسیدن به ۶۷ سال سن و ۳۰ سال سابقه خدمت، وارد فرآیند بازنشستگی می‌شدند. حالا براساس قانون جدید، سن بازنشستگی به ۷۰ سال رسیده است. به طوریکه براساس اعلام معاون آموزشی دانشگاه تهران سن بازنشستگی برای اعضای هیات علمی با مرتبه استادیاری ۷۰ سال، با مرتبه دانشیاری ۶۷ سال، اعضای هیات علمی با مرتبه استادیاری ۶۵ سال یا ۳۰ سال سابقه خدمت تعیین شده است.

حسینی همچنین می‌گوید: در گذشته در ذیل شرایط سنی که برای بازنشستگی اساتید تعیین شده بود، تبصره‌هایی وجود داشت که در صورت تایید هیات امنا دانشگاه‌ها می‌توانست بازنشستگی اعضای هیات علمی هر ساله به تعویق بیافتد که در آیین‌نامه جدید این تبصره‌ها حذف شده است.

او خاطرنشان کرد: بر اساس آیین‌نامه جدید تنها استثنایی برای اعضای هیات علمی نمونه یا ممتاز وجود دارد که بر اساس مصوبه هیات امنا بازنشستگی این استادان تا سه سال می‌تواند به تعویق بیافتد. بازنشستگی اعضای هیات علمی در مرتبه استادی و دانشیاری به معنای قطع ارتباط این افراد با دانشگاه نیست بلکه این افراد می‌توانند در تدریس، راهنمایی پایان‌نامه و رساله مشارکت داشته باشند.

حق با دانشگاه تهران است یا زیباکلام‌ها؟
در سال‌های اخیر، تعداد زیادی از اساتید دانشگاه خصوصا در حوزه علوم انسانی، به همین شکل بازنشسته شدند. اساتیدی همچون محمد ستاری فر، شهلااعزازی، مرحوم رحمت الله صدیق سروستانی، مرتضی مردیها، محمدرضا شفیعی کدکنی، پرویز پیران، فرامرز رفیع پور، غلامعباس توسلی، رضا داوری اردکانی، امیرناصر کاتوزیان، حسین بشیریه، محمدرضا ضیایی بیگدلی، سیدعلی آزمایش و ایرج گلدوزیان در دولت های نهم و دهم با دانشگاه های ایران خداحافظی کردند. کسانی که سال ها باید بگذرد تا جای خالی آنها در مراکز دانشگاهی پر شود. در بین آنها اما آنچه که مشترک بود این است که بازنشستگی آنها بدون اعلام قبلی، با قطع رابطه با دانشگاه و بدون رعایت شان اساتید رخ داد. اینکه هر دانشگاهی نیاز به تزریق نیروهای جوان دارد، واقعیتی غیر قابل کتمان است.

اما تصمیم‌گیران در دانشگاه‌های ایران بدون رعایت شان اساتید و پیش‌نیازهای مهم بازنشستگی‌ اساتید، اقدام به اجرای فرآیند بازنشستگی می‌کنند. همین مساله یعنی عدم رعایت پیش‌نیازهای بازشستگی، عدم رعایت شان اساتید و قطع رابطه با دانشگاه باعث می‌شود در بیشتر موارد، بیش از آنکه حق با دانشگاه تصمیم گیر باشد، حق با اساتید است، خصوصا اساتیدی که می‌توانند برای هر دانشگاهی برندی برای جذب دانشجو باشند و اقبال دانشجویان را جذب می‌کنند، اما بنابر فاکتورهای غیرعلمی و بعضا سیاسی از دانشگاه خارج می‌شوند.

۴۲۴۲

کد خبر 778753

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 4 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 15
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 2
  • بی نام IR ۰۸:۱۹ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    16 5
    حداقل به ما كه مربوط نيست.
  • بی نام RO ۰۸:۵۰ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    32 4
    به نظر من باید کلیه افراد باسی سال سابقه بازنشست شوند بدون استثناتا هیچکس بعد از باز نشستگی ناراحت نشود وجوانان بتوانند به سر کار ایند اما واگر وتبصره را بردارید مسلما جوانان هم می توانند خوب کار کنند وقتی یک قانون برای همه یکسان باشد هیچکس بعد از سالها خدمت ناراحت نخواهد شد ولی بعید می دانم چون اکثر مسئولین مخصوصا خود نمایندگان سی سال سابقه را دارند
  • بی نام A1 ۱۰:۲۹ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    17 4
    اسم پروفسور حسین سیف زاده استاد برجسته دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران که با انواع توهین و افترا، ایشون رو هم مجبور به بازنشستگی کردند و با چشم اشکبار از ایران رفت رو هم به لیست اضافه کنید
  • بی نام IR ۱۰:۴۰ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    12 1
    این حرفها همه باد هواست
  • بی نام A1 ۱۰:۴۷ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    3 3
    بهتر است نگاه ما به همه مسائل یک گونه باشد. از عدم تحویل پستهای مدیریتی به جونان گلایه میکنیم، آنگاه در حالیکه بیشمار جوان و حتی دیگر میانسال تحصیل کرده با مدرک دکترا و سوابق درخشان علمی و شوربختانه بیکار داریم، چه اصراری بر حفظ جایگاهها در دستان پیرمردان ولو با صلاحیت و کارآزموده داریم؟ پس کی باید این جایگاهها به جوانان برسد؟ خسته نباشید.
  • بی نام IR ۱۰:۵۵ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    18 2
    پر واضح است که دانشگاه آزاد به دکتر زیبا کلام ونسل جوان و دیگر اساتیدی که به زور بازنشسته نمود. ظلم کرد.وعمل این دانشگاه قطعا جناحی است.اما نتیجه اش راسالها بعد خواهند فهمید که شاید دیگر دیر باشد
  • بی نام A1 ۱۱:۰۹ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    20 2
    مردم احمق و كودن نيستند لطفا شعور مردم رو به مسخره نگيريد
  • بی نام A1 ۱۱:۱۱ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    41 2
    چطور یک مجتهد دینی باز نشست نمی شود ولی یک مجتهد در علوم دیگر با بی اعتنایی باز نشست می شود
    • بی نام DE ۲۰:۳۶ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۲
      0 0
      این قیاس شما درست نیست ، چون مجتهد بودن شغل نیست بلکه رتبه علمی است .بازنشستگی برای شغل هایی است که شما از آن حقوق می گیرید. با بازنشستگی آقای زیبا کلام و امثالهم هیچ قضاوتی درباره رتبه علمی آنها نمی شود . و جالب است بدانید ، در یک فرایند دموکراتیک و مردم مدارانه اگر کسی به این نتیجه رسید که مجتهدی صلاحیت ندارد می تواند از وی عدول کند
  • بی نام US ۱۱:۳۲ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    7 12
    با توجه به استقرا زیبا کلام حرف بی پایه و اساس زیاد می زنه
  • بی نام EU ۱۴:۳۷ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    0 9
    دانشگاه تهران گفت این آقا بازنشست نشدن و این خبر دروغه.........
  • بی نام A1 ۱۵:۰۳ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    5 4
    و تاسفبار اینکه کسانی که با ذخایر علمی و فرهنگی این کشور سیاست گذاری و برخورد کردند و میکنند لیاقت جفت کردن کفش آنها را ندارند ٬افرادی از قبیل استاد باستانی پاریزی ٬کاتوزیان ٬شفیعی کدکنی و...وجودشان وحتی نامشان به جز برند بودن برای دانشجویان انگیزه فراوان ایجاد میکند برای سیاست گذاران فهم این امر بسیار مشکل و بلکه محال است بفهمند که تنفس دانشجویان در فضایی که پر از نفس این بزرگان است ایجاد انگیزه میکند
  • بی نام A1 ۱۵:۴۶ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    11 0
    حق کلمه عجیبه تو ابن زمانه
  • احمد IR ۲۱:۰۲ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۱
    6 5
    با سلام به عنوان یک هیات علمی میانسال که اختلاف سیاسی خاصی با دکتر زیبا کلام ندارم: در متن بر روی دو نکته خیلی تاکید کردین که هر دو غلط هستند. بازنشستگی اساتید بدون رعایت احترام انجام میشه که صحیح نیست و یک پروسه اداری و اتفاقا با رعایت کلی مسایل است. از جمله اینکه هر موقع هیات علمی بازنشسته بشه حکم تا پایان ترم و یا سال تحصیلی به تاخیر میوفته و دانشجو یان تحت اهنمایی تا فارغ التحصیلی حفظ میشن. ۲ موضوع سیاسی است و برای همه یکسان نیست که این هم صحیح نیست و مطابق آیین نامه همه اساتید سر وقتش بازنشسته میشن مگر اینکه دستاورد خاص تصریح شده در آیین نامه داشته باشند.
  • رضا A1 ۱۷:۵۱ - ۱۳۹۷/۰۳/۰۲
    0 1
    من نمیدونم چرا اسم این زیبا کلام میاد ناخود آگاه به یاد زلزله و اون 3 میلیاردی که گرفتن میفتم ... اون 3 میلیارد چی شد ؟ سود بانکیش به جیب چه کسی میره ؟ یکی توضیح بده لطفا