علی پاکزاد: براساس آمارهای بانک مرکزی با احتساب قیمتهای سال 83 به عنوان پایه قیمت کالاها و خدمات مصرفی در بازار خردهفروشی طی چهارسال گذشته معادل 83درصد رشد داشته که نشاندهنده رشد تورم در این دوره است. محاسبه شاخص بهای کالاها و خدماتمصرفی براساس تقسیم کالاهای مورد مصرف خانوارهای ایرانی در دوازده گروه اصلی با درنظر گرفتن سهم هریک از کالاها در سبد مصرفی مردم مورد محاسبه قرار میگیرد و با در نظر گرفتن رقم 100برای سال پایه تغییرات آن به صورت ماهانه توسط بانک مرکزی محاسبه و اعلام میشود آخرین سال پایه تعیین شده برای این شاخص مربوط به سال 83 است که در این سال ضمن تغییر ضریب اهمیت گروههای اصلی کالاها و خدمات تقسیمات کالاها تغییر کرد و تعداد گروههای اصلی کالاها وخدمات سبد خانوارهای ایرانی به 12 گروه افزایش پیدا کرد.
آخرین آمارهای منتشر شده از سوی بانک مرکزی در مورد محاسبه شاخص قیمت کالاها وخدمات مصرفی در مناطق شهری کشور مربوط به فروردین ماه سال جاری است که نشان میدهد طی سالهای 84 تا 87 قیمت کالاها وخدمات مصرفی در کشور معادل 83 درصد رشد داشته است. بررسی روند تغییرات شاخصکل نشان میدهد طی دوره مورد بررسی این شاخص بطور متوسط سالی 5/16درصد رشد داشته است و بالاترین رشد قیمتها در این دوره مربوط به سال 87 است که در این سال قیمت کالاهای سبد مصرفی خانوارهای ایرانی معادل 4/25درصد رشد داشتهاند.
قابل ذکر است این شاخص درواقع نشاندهنده میزان رشد تورم در کشور است که با درنظر گرفتن نرخ 4/25درصدی سال87 تورم اتفاق افتاده در سال گذشته از سال 76 به بعد بیسابقه بوده است و از سال 69 به بعد نیز تنها در سالهای 73 و74 که شاهد تورمهای بیسابقه 35 و49 درصدی بودهایم تورم اتفاق افتاده در سال 87 رکورددار سومین تورم سنگین در کشور است.
بررسی تفکیکی گروههای کالایی موجود در سبد خانوارها نشانهای میدهد خوراکیها وآشامیدنیها با متوسط رشد سالانه 19درصدی قیمت رکورد دار رشد قیمتها در دوره 84تا87 هستند وبعد از آن نیز هزینه مسکن، آب و انرژی با 5/18 درصد متوسط رشد سالانه بیشترین تورم قیمتی را شاهد بودهاند. قابل ذکر است هزینههای مربوط به بهداشت و درمان و تحصیلات نیز با رشدهای متوسط سالانه بیش از 17درصد از جمله گروههایی هستند که طی دوره فعالیت دولت نهم از رشد قیمتها سهم بالایی متوجهشان بوده است. تنها گروهی که طی دوره مورد بررسی روند کاهشی قیمت را تجربه کرده است گروه ارتباطات است که هزینههای ارتباطی و مخابراتی خانوارهای شهری را شامل میشود. شاخص قیمت این گروه از کالاها بطور متوسط سالی78/0درصد کاهش داشته است که البته نکته قابل ذکر کند شدن شیب کاهنده قیمت این گروه طی دوره است که نشاندهنده توقف کاهش قیمت در سال 87 دارد.
از دیگر نکات قابل توجه آن است که در میزان اهمیت گروههای کالایی مورد بررسی در شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی که نشاندهنده سهم گروهها در سبد هزینه خانوارهای شهری ایران است مربوط به گروههای خوراکیها و مسکن است که همانطور که پیشتر اشاره شد این دو گروه در دوره فعالیت دولت نهم شاهد بالاترین رشدهای قیمتی بودهاند. بررسی زیر شاخههای گروههای اصلی کالاهای در فروردین ماه سال 88 با سال پایه 83 نشان میدهد در دوره مورد بررسی قیمت نان وغلات 120درصد، گوشت قرمز معادل 5/86درصد، نمک وادویه ودیگر افزودنیها 7/198درصد، آشامیدنیها 8/60درصد و بر همین اساس قیمت اجاره مسکن 117درصد رشد کرده است.
شاخصهای رشد یافته قیمتها گویای آن است که طی سالهای 84 تا 87 بیشترین فشار هزینهای بر خانوارهای شهری از محل خوراک و مسکن وارد شده است و همچنین رشدهای صورت گرفته در هزینههای تحصیلی و بهداشتی نیز از جمله آمارهایی است که میتواند به منزله هشدار برای برنامهریزان اقتصادی تلقی شود زیرا در صورت کاهش سهم این نوع هزینهها در سبد کالاهای مصرفی خانوار در واقع تبعات هزینهای که از این طریق به کشور وارد خواهد شد در آینده بسیار سنگین است.
کاهش سهم هزینههای بهداشتی در خانوارها در اثر فشار قیمتی تهدیدی جدی برای سلامت خانوارها تلقی میشود که در آینده هزینههای درمانی را بالا خواهد برد و تهدیدات سلامت نسلهای آتی را افزایش میدهد. کاهش سهم هزینههای تحصیلی نیز به معنی کاهش اقبال خانوارهای ایرانی نسبت به ادامه تحصیل فرزندانشان را درپی دارد که با توجه به اینکه طی سالهای گذشته تلاش بسیاری برای افزایش سطح سواد در کشور شده است این روند میتواند آسیب جدی به این فرآیند وارد کند. رشد بهای اجارهبهای مسکن نیز در حالی که به نظر میرسد رکود بر بازار حاکم شده است و قیمتهای مسکن کاهش پیدا کرده نشان میدهد هنوز تعادل واقعی در بازار مسکن بر قرار نشده است و کاهش قیمتها نیز سطحی بوده با اولین تزریق تسهیلات بانکی برهم خواهد خورد زیرا هنوز مازاد تقاضا در بازار مسکن بالا است.
نظر شما