ستارهشناسی
-
کهکشان راه شیری؛ آشنایی ساده با خانه بزرگ منظومه شمسی
نجومدر شبی تاریک و دور از آلودگی نوری، گاهی میتوان نواری روشن و مهآلود از ستارهها را در آسمان دید. این منظره بخشی از کهکشان راه شیری است؛ خانه کیهانی زمین، خورشید و منظومه شمسی. راه شیری ساختاری عظیم از ستارهها، گاز، غبار و ماده تاریک است که همه اجزای آن تحت تأثیر گرانش در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
-
پشت پرده پیشگویی منجمان؛ وقتی سرنوشت انسان به ستارگان گره میخورد
اخبار دینپیشبینی جنگ، زلزله، تحولات سیاسی و حتی سرنوشت افراد با استناد به موقعیت ستارگان، پدیدهای است که گاهی با استفاده از آیات قرآن و روایات، رنگ و بوی دینی نیز به خود میگیرد؛ اما در معارف اهلبیت(ع)، میان علم نجوم و ادعای آگاهی از آینده تفاوتی اساسی وجود دارد.
-
جهان قابل مشاهده ما چقدر بزرگ است
فقط ۹ هزار ستاره را میتوان با چشم غیرمسلح در آسمان دید
نجومآسمان شب با تمام ستارههایی که میتوانیم ببینیم، تنها گوشهای بسیار کوچک از کیهان را به نمایش میگذارد. برآوردهای نجومی نشان میدهد در جهان قابل مشاهده ممکن است بین ۱۰ به توان ۲۲ تا ۱۰ به توان ۲۴ ستاره وجود داشته باشد؛ عددی که از شمار دانههای شن در تمام سواحل و بیابانهای زمین هم فراتر میرود.
-
فکتچک | رصد ستاره سبز در آسمان؛ کشف علمی واقعی است اما ادعای مشاهده مستقیم آن در آسمان پشتوانه علمی ندارد
نجومتصاویر و مطالبی درباره شناسایی یک «ستاره سبز» در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود؛ موضوعی که در نگاه اول ممکن است این تصور را ایجاد کند که ستارهای با رنگ سبز در آسمان رصد شده است. بررسی منابع علمی نشان میدهد اصل این خبر واقعی است، اما توضیح آن به یک نکته مهم نیاز دارد: ستاره مورد بحث یک کوتوله سفید کمنور است و رنگ سبز آن از روی طیف نور و مدلهای علمی محاسبه شده، نه از طریق مشاهده مستقیم یک ستاره سبز با چشم غیرمسلح.
-
کهکشان آندرومدا در بهار نیمکره جنوبی / عکس روز ناسا
نجوماگر از منطقه مولیون در ایالت نیو ساوث ولز استرالیا به سمت شمال نگاه کنید، «کهکشان آندرومدا»(Andromeda Galaxy) چند درجه بالاتر از افق قرار گرفته است.
-
کشف یک ستاره با رنگی غیرمنتظره / اولین ستاره سبز پیدا شد
نجوماخترشناسان نوعی کوتوله سفید را شناسایی کردهاند که بر اساس محاسبات طیف نور آن، در صورت مشاهده از فاصله نزدیک میتواند به رنگ سبز متمایل به زرد دیده شود. این جرم آسمانی با نام WD J۱۳۳۰+۶۴۳۵ شناخته میشود و یافته جدید نشان میدهد که رنگ ظاهری کوتولههای سفید، برخلاف تصور رایج، همیشه سفید یا آبی نیست.
-
عکس روز ناسا از مریخ و کندوی عسل زیر شفق قطبی
نجومتصویر برگزیده امروز ناسا، قابی خیرهکننده از درخشش مریخ و خوشه کندوی عسل را در آسمان زمین، آن هم در حالی که شفق قطبی رخنمایی میکند، نشان میدهد.
-
چرا نباید آینده را از منجمان و پیشگوها پرسید؟ هشدار امام علی(ع) در نهجالبلاغه
اخبار دیندر روزهایی که اضطراب و نگرانی از آینده، افراد را به سمت طالعبینی، رمالی و پیشگویی سوق میدهد، سخنان امام علی(ع) در نهجالبلاغه بار دیگر اهمیت پیدا میکند؛ جایی که ایشان با نقد ادعای پیشبینی سرنوشت از طریق ستارگان، نسبت به تضعیف توکل، عقلانیت و مسئولیتپذیری انسان هشدار میدهند. اما مرز میان دانش نجوم و ادعای آگاهی از آینده کجاست و چرا اعتماد به پیشگوها میتواند به جای آرامش، نگرانی و انفعال به همراه بیاورد؟
-
سیاه چاله ها می توانند سیاره داشته باشند
نجومشبیه سازی های جدید دو اخترفیزیکدان نشان می دهد که سیاه چاله های ابرپرجرم می توانند میزبان سیاراتی باشند که در مناطق غبارآلود بیرونی اطراف آنها و با مکانیزمی مشابه شکل گیری سیارات حول ستارگان پدید می آیند؛ یافته ای که می تواند درک ما از شکل گیری سیارات را دگرگون کند.
-
کمجرمترین جفت ستاره نوترونی جهان کشف شد
این دو ستاره نوترونی فقط ۲.۳۶ ساعت برای یک دور کامل زمان نیاز دارند
نجومستارهشناسان یک منظومه دوتایی از ستارههای نوترونی را شناسایی کردهاند که با مجموع جرمی حدود ۲.۴۹ برابر جرم خورشید، کمجرمترین منظومه از این نوع است که تاکنون اندازهگیری شده است. این منظومه که PSR J1856−0039 نام دارد، تنها هر ۲.۳۶ ساعت یک بار به دور یکدیگر میچرخند و بر اساس برآورد پژوهشگران، حدود ۸۲ میلیون سال دیگر با یکدیگر ادغام خواهند شد.
-
برای اولین بار سیگنال رادیویی یک سیاره فراخورشیدی شناسایی شد
نجومستارهشناسان برای نخستین بار سینگال رادیویی یک سیاره فرازمینی را شناسایی کردند که حدود ۶۳ سال نوری از زمین فاصله دارد.
-
کشف جوانترین سیاره در جهانی که هنوز در حال شکلگیری است
نجوماخترشناسان جوانترین سیاره شناختهشده تاکنون را شناسایی کردهاند که کمتر از یک میلیون سال سن دارد و هنوز در میان دیسکی از گاز و غبار در حال رشد است. این کشف نهتنها تصویری کمسابقه از مراحل ابتدایی تولد یک سیاره ارائه میدهد، بلکه نشان میدهد مدلهای فعلی دانشمندان برای توضیح شکلگیری سیارات غولپیکر هنوز با پرسشهای مهمی روبهرو هستند.
-
جزئیات پدیده نجومی ۲۳ شهریور
فردا چشم از آسمان ایران برندارید؛ یک اتفاق نادر در راه است
نجومدوشنبه ۲۳ شهریور، هلال باریک ماه برای ساعاتی زهره درخشان را در آسمان روز پنهان میکند؛ پدیدهای که در برخی نقاط ایران به شکل اختفای خراشان دیده میشود و زمان تماشای آن از شهری به شهر دیگر تفاوت دارد.
-
پسربچهای که چشم از آسمان برنمیداشت؛ راز ماندگاری ابوریحان بیرونی چه بود؟
اخبار دینیک پسربچه کنجکاو، با خیرهشدن به آسمان، قدم در مسیر دانشمندی بزرگی گذاشت. او از کودکی برای ستارهها سؤال داشت و برای یافتن پاسخ، راهی سفر و مطالعه شد؛ داستان زندگی ابوریحان بیرونی در یک کتاب نوجوانانه روایت شده است.
-
آیا همین لحظه را بینهایت بار زندگی کردهایم؟ | نظریه عجیب یک کیهانشناس
اخبار دینآیا ممکن است همین لحظه را پیش از این بینهایت بار تجربه کرده باشیم؟ یک کیهانشناس سرشناس با طرح فرضیهای عجیب، از جهانی میگوید که شاید در چرخهای بیپایان، همهچیز را دوباره تکرار میکند.
-
راز شهابسنگ شدن / یک باور قدیمی زیر سوال رفت
نجومپژوهش جدیدی که با بررسی ۷۵ سقوط شهابسنگ انجام شده، نشان میدهد سنگی که از فضا وارد جو زمین میشود هنگام عبور از جو، هفت مرحله مشخص را پشت سر میگذارند.
-
کشف درخششی ۱۰۰ میلیارد برابر خورشید / ستاره است یا سیاهچاله؟
نجومتلسکوپ فضایی جیمز وب، جسمی را در کیهان اولیه کشف کرده که ۱۰۰ میلیارد برابر خورشید میدرخشد، اما هیچ ستارهای نمیتواند چنین نوری تولید کند. دانشمندان معتقدند این نور از یک سیاهچاله غولپیکر درون پوششی از هیدروژن سرچشمه میگیرد.
-
تا پایان جهان چیزی نمانده است
نجومپژوهش جدیدی که هنوز در مرحله بررسی تخصصی است، نشان میدهد جهان ممکن است خیلی زودتر از آنچه پیشتر تصور میشد به پایان برسد. بر پایه این مدل، کیهان در حدود ۳۳.۳ میلیارد سال آینده، به حیات خود پایان خواهد داد.
-
کشف شگفتانگیز جیمز وب: نزدیکترین جفت سیاهچاله در دوران اولیه جهان
نجومتلسکوپ فضایی جیمز وب و آرایهی تلسکوپهای رادیویی آلما موفق به شناسایی نزدیکترین جفت سیاهچالهی کلانجرم در جهان اولیه شدهاند.
-
گفتگو با کاظم کوکرم درباره یک رویداد زیبای نجومی
بهترین زمان برای تماشای بارش شهابی برساوشی/ به کجا نگاه کنیم؟
نجومبارش شهابی برساوشی امسال در شرایطی به اوج میرسد که ماه در آسمان حضور ندارد و همین موضوع، فرصت مناسبی برای علاقهمندان به رصد آسمان فراهم میکند. کاظم کوکرم، مدرس نجوم و سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران، میگوید بهترین زمان برای تماشای این بارش در ایران، از نیمهشب تا پیش از طلوع خورشید در بامداد پنجشنبه و جمعه است. هرچند برای مشاهده تعداد بیشتری از شهابها، دور شدن از شهرها و آلودگی نوری اهمیت زیادی دارد.
-
کشف جو برای یک سیاره سنگی قابل سکونت!/ گامی مهم در جستوجوی حیات فرازمینی
نجومستارهشناسان برای نخستین بار شواهدی از وجود جو در اطراف یک سیاره سنگی مشاهده کردند، آنها با رصد نشت گاز هلیوم از سیاره LHS 1140 b دریافتند که این جهان فراخورشیدی احتمالا از جوی پایدار برخوردار است؛ کشفی که میتواند این سیاره را به یکی از امیدوارکنندهترین گزینهها برای جستوجوی حیات در خارج از منظومه شمسی تبدیل کند.
-
تلسکوپ هابل از کاهش چشمگیر تولد ستارهها پرده برداشت
نجومدادههای تازه تلسکوپ فضایی هابل نشان میدهد روند شکلگیری ستارهها در کهکشان آندرومدا طی ۵۰۰ میلیون سال گذشته بهطور پیوسته کاهش یافته و این افت در ۴۰ میلیون سال اخیر شدت بیشتری گرفته است.
-
سیارهای صورتی با ابرهای نمکی
نجومدانشمندان دانشگاه نورثوسترن با استفاده از ابزارهای فروسرخ تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST)، موفق به حل معمای ۱۳ ساله «سیاره صورتی» (GJ۵۰۴b) شدند.
-
ابعاد شگفتانگیز کیهان
چند ستاره در جهان وجود دارد؟ / شمارش معکوس برای رسیدن به بینهایت
نجومتعداد ستارههای جهان، از تعداد کل دانههای شن در تمام سواحل و صحراهای کره زمین بیشتر است. این اعداد دیگر کمیت نیستند و مفاهیمی هستند که درک ما از واقعیت را به چالش میکشند.
-
کشف یک «ابرزمین» که شاید میزبان حیات باشد
نجومگروهی از ستارهشناسان از کشف سیارهای خبر دادهاند که فقط ۲۵ سال نوری از زمین فاصله دارد و ممکن است آب مایع روی سطح خود داشته باشد.
-
کشفی جدید که ساختار کیهان را به چالش کشید
نجومیک نظریه انقلابی درباره «ماده تاریک»، اخترشناسان را در آستانه رمزگشایی از بزرگترین معماهای کیهان قرار داده است. در این مدل جدید که «ماده تاریک خودبرهمکنشگر» نام دارد، فرضیات سنتی کنار گذاشته شدهاند.
-
عبور یک سیارک غولپیکر از نزدیکی زمین / اگر به زمین برخورد کند چه اتفاقی میافتد؟
نجومسیارکی که قطر آن حدود یک کیلومتر برآورد شده و در روزهای آینده از نزدیکی زمین عبور خواهد کرد. برای درک اندازه این جرم کافی است بدانیم برخی رسانهها آن را با پنج کشتی کروز بزرگ مقایسه کردهاند.
-
سیارهای صورتی که ابرهایی از جنس نمک دارد
نجومدانشمندان دانشگاه نورثوسترن با استفاده از ابزارهای فروسرخ تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST)، موفق به حل معمای ۱۳ ساله «سیاره صورتی» (GJ۵۰۴b) شدند. شبیهسازیهای اخترفیزیکی جدید نشان میدهند که اتمسفر غریب و گلگون این همدم سیارهای غولپیکر، با ابرهایی متراکم از جنس ذرات نمک تبخیرشده احاطه شده است. این کشف بیسابقه که برای نخستینبار فرضیه ۱۵ ساله وجود ابرهای نمکی در اجرام آسمانیِ بهشدت سرد را اثبات میکند، دریچهای نو به سوی درک اقلیمهای بیگانه و متالیسیته اتمسفر سیارات دوردست گشوده است.
-
ادعای دو فیزیکدان: ستارههای در حال مرگ شاید محل شکلگیری جهانهای تازه باشند
نجومفیزیکدانان آلمانی میگویند مرگ ستارهای پرجرم و عظیم ممکن است بهجای پیدایش سیاهچاله، به تولد جهانی نوپا و سرشار از انرژی تاریک ختم شود.
-
ماده تاریک ساختار کیهان را به چالش کشید/ کشفی جدید که میتواند راز جاذبه و معمای آفرینش جهان را فاش کند!
نجوماخترشناسان و فیزیکدانان برجسته با ارائه نظریهای جدید درباره یک فرم بهشدت عجیب و ناشناخته از «ماده تاریک»، در آستانه حل بزرگترین معماهای کیهانی قرار گرفتهاند. این مدل جدید که به «ماده تاریک خودبرهمکنشگر» معروف شده، برخلاف فرضیات سنتی، نشان میدهد که ذرات ماده تاریک مانند یک جمعیت متراکم به یکدیگر برخورد میکنند و انرژی حاصل از این تصادفات، میتواند کلید درک چگونگی شکلگیری جهان و رفتار گرانش باشد.