-
درسهای ناآموخته از واقعه به توپ بستن مجلس
تاریخ ایرانزمانی که محمدعلیشاه مجلس را به توپ بست تصور نمیکرد پایتخت دوم ایران و شهر نایبالسلطنه یعنی تبریز برای ۱۳ ماه به رهبری سردار ملی و سالار ملی به مقابله با آن برآید.
-
تنگه هرمز چگونه هویت ملی ایران را صیقل داد؟
«ترومای تاریخی» هرمز
تاریخ ایران برخی مکانها در روانِ جمعی، حکمِ «تِمِنوس» (Temenos) یا دایره مقدس و محافظتشده دارند. هرمز در تاریخِ ایران، آستانه ورود به ساحتِ «منِ ملی» است. در ناخودآگاهِ جمعیِ ما، این تنگه به مثابه یک گلوگاهِ حیاتی تعریف شده است که صیانت از آن، وظیفه ذاتیِ کهنالگوی «مرزبان» (The Guardian) است.
-
آسیبشناسی روایتهای ایدئولوژیک از گذشته ایران
تاریخ را به اهلش بسپارید، نه کاسبکاران فرصتطلب
تاریخ ایرانآنچه مغفول ماند، تاریخنگاری علمی و غیرایدئولوژیک بود. وقایع دیماه ۱۴۰۴ آفت و آسیب این نگاه به تاریخ را بازنمایاند. برای مقابله با آن اما باز بر طی کردن راههای اشتباه پیشین تکیه و تأکید شد؛ مسیری که نهتنها نسل جدید را به روایات رسمی جلب و جذب نمیکند، بلکه راه را بر روی تحریفکنندگان میگشاید.
-
وقتی در ایران مشروطه شد، در جهان جز دو سه کشور اروپایی از دموکراسی خبری نبود*
تاریخ ایرانبه لحاظی جامعهای که در آن مشروطه ایجاد شد از جامعه زمان سلجوقی عقبتر بود یعنی ثروت در آن کمتر است، سواد در آن کمتر است و ارتباطات اجتماعی هم کمتر است.
-
تو «خواهر» داری؟!
تاریخ ایراناصرار ما بر نوشتن خواهر با املای دشوارتر، در واقع ادای احترام به ریشههای ۲۵۰۰ سالهمان است.
-
آقای رئیسجمهور آمریکا، من از عصر حجر ایران با تو سخن میگویم!
تاریخ ایرانبه وزیر جنگت که روی جیب کتش دستمالی با طراحی پرچم کشور سیصدساله نشدهات را گذاشته بگو این بار به جای جُستار پلها و زیر ساختهای مدرن در ایران کمی بگردد حتماً موقعیتهای تپه سراب، تپه گوران، تپه سیلک و چشمهعلی را خواهد یافت...
-
جهانگیرانی چون اسکندر آمدند، کَندند و سوزاندند اما رفتند و ایران و ایرانی باقی ماند/ فرهنگ ایرانشهری قابل بازگشت به عصر حجر نیست
تاریخ ایرانفرهنگ ایرانشهری توسط وزیران و دبیران ایرانی در دربار خلفای عرب و سلاطین ترک احیا شد و استمرار یافت. زبان و ادبیات پارسی مهمترین ابزار انتقال این فرهنگ بود. خودآگاهی ایرانیان به فرهنگ و پیشینه ملیشان، آنان را از دیگر ملتهای جهان اسلام متمایز ساخت. از همین رو حتی مورخی مانند ابوحنیفه دینوری در «اخبارالطوال» که به زبان عربی نگاشته، تاریخ بشر را از کیومرث آغاز میکند.
-
ما را دقیقاً به کدام «عصر حجر» برمیگردانی، آقای ترامپ؟!
تاریخ ایراندر سال ۱۴۹۲ میلادی، زمانی که کریستف کلمب برای نخستین بار به قاره آمریکا پا گذاشت و آن سرزمین هنوز موطن بومیان بود و نه مهاجران اروپایی، بیش از دو هزار سال از نگارش منشور کوروش میگذشت...
-
دفاع مقدس سه هزار ساله
تاریخ ایرانمقاومت و پایداری در برابر تجاوز مشعلی فروزان است که از سورنا فاتح کراسوس به اردوان و از او به اردشیر و شاپور و از آنان به ابومسلم و یعقوب و از اینان به شاه اسماعیل و شاه طهماسب رسید و پس از آن نیز شاه عباسها و نادرشاهها میراثدار این مقاومت حماسی بودند.
-
چند یادآوری تاریخی و متقابلا ناسپاسی ضدایرانی همسایگان جنوبی
تاریخ ایراندر سال ۱۹۷۱، پس از سه سال مذاکره، کشور امارات متحده عربی، با حمایت و همراهی سیاسی و مالی حکومت ایران تاسیس شد.
-
سوگنامهای برای دکتر مصدق رشتی
تنِ این استاد تاریخ دانشگاه را به زهر تهمت آلودند و جانش را فرسودند
تاریخ ایراندکتر مصدق زاده مشهد و از شاگردان دکتر علی شریعتی بود. مراودات استاد و شاگرد اما محدود به کلاس و دانشگاه نبود. در اسناد ساواک مشهد گزارشهایی از مراجعات شاگرد به استاد آمده است...
-
ترکیه و نقش قوامالسلطنه در نجات آذربایجان
تاریخ ایرانبا پایان گرفتن غائله پیشهوری که در مطبوعات ترکیه با بازتاب وسیع و پر از تحسین و شادی همراه بود، موضعگیری نسبت به قوام هم تغییر کرد و مطبوعات ترکیه به تمجید از وی بهعنوان یک سیاستمدار آگاه و میهنپرست پرداختند.
-
عملیات فریب و دروغ
یادمان سقوط فرقه دموکرات در ۲۱ آذر ۱۳۲۵
تاریخ ایراندر تبریز پیشهوری داد میزند: «اولمک وار، دونمک یوخ!» (مرگ هست و بازگشت نیست!) وقتی حتی پای یک ستون نظامی به تبریز نرسیده بود مردم ایراندوست آذربایجان با قیامی ملی و خودجوش تومار فرقه را در همپیچیدند.
-
در تجلیل از سه سیاستمدار
فروغی، قوام و مصدق
تاریخ ایرانهر سه این سیاستمداران، در دوران پسامشروطه نقشهایی مهم ایفا کرده، و نخست مدافع استوار مشروطیت و آزادی بودهاند.
-
آیا مصدق «غربستیز، مدنیتستیز و تجددستیز» بود؟
کاش آقای غنینژاد یکبار از کلیگویی اجتناب میکرد و وارد جزئیات میشد
تاریخ ایرانضمن عرض ادب و احترام خدمت آقای دکتر و تمجید از اینکه میگویند: «صرفا دغدغه پژوهشگری دارم.» فکر میکنم این بحثها را با خونسردی نیز میتوان انجام داد و اصلا نیازی به عصبانیت و تندی نیست.
-
کوروش هخامنشی؛ فرمانروایی در وطن خویش غریب
تاریخ ایراناز جنگ ۱۲ روزه پند گرفته و بپذیریم ملیگرایی ایرانی که دین نیز یکی از اندامهای آن است، گفتمانی برتر و ریشهدار است که میتواند در بزنگاههای تاریخی به داد این سرزمین رسیده، زمینه شکوفایی و بالندگی این خاک سپندینه را فراهم سازد.
-
نگاهی به مصاحبه احمد بنیجمالی با ماهنامه «اندیشه پویا»
این همه تحریف و عنادورزی با مصدق برای چه؟
تاریخ ایرانتحریفهای آقای بنیجمالی از شماره بیرون است. او میگوید: مصدق در تیر ۱۳۳۰ به مجلس رفت و احساس بیاحترامی کرد و دیگر به مجلس نرفت. این در حالی است که این اقلیت بود که با آبستراکسیون مانع حضور او در مجلس میشد.
-
روحانیای که چشم و چراغ آقا مصطفی چمران بود
تاریخ ایراندر قم متولد شد. پدر و پدربزرگانش عالم دین بودند. در نوجوانی قایمباشک بازی کرد. بعدتر اما سینما هم میرفت. وقتی قد کشید در زیرزمین خانه میل زورخانه دست گرفت و سودای خلبانی داشت اما سر از حوزه مشهد درآورد.
-
توجیهتراشی به جای استدلالگرایی
نقد سخنان مصدق، تخریب او نیست!
تاریخ ایرانما با توجیهتراشی مواجه هستیم یا نه؟ مگر ناسزاگویی، برچسب زدن و تهمت زدن به دیگران در شرایطی خاص یا در فضایی ملتهب، مجاز و اخلاقی است؟ اگر مصدق هم مانند برخی نمایندهها، غیراخلاقی و دور از ادب و نزاکت رفتار میکرد، چه تفاوتی با دیگران داشت که اکنون باید ستایش شود یا الگو قرار داده شود؟
-
نگاهی به برخی برخوردهای سالهای اخیر به پدیده مصدق
برخی کینهتوزانه مشکلات حاد امروز را به حساب مصدق گذاشتهاند!
تاریخ ایرانآنها حتی کار را به آنجا کشاندهاند که هرکس را که در ۲۵ سال قبل از ۱۳۵۷ ناپسند و نامطلوب دانستهاند، با عنوان «مصدقیهای چپ» محکوم میکنند. این افراد متهای دو هزار وات بر خشخاش دولت ۲۸ ماهه مصدق گذاشتهاند و لحظه به لحظه آن دولت را در پی یافتن گزک میکاوند.
-
پاسخ به نقدهای کورش احمدی
انتقاد مساوی با ستیز نیست!
تاریخ ایرانشگفتانگیز است که آقای احمدی تعبیر «میکشمتِ» مصدق خطاب به فرزند خردسال او را که از باغ همسایه چیزی چیده بود با خطابِ مصدق به رزمآرا در صحن مجلس مقایسه کرده.
-
تلاش صرف برای کنار هم چیدن نکات منفی نشان از تعصب است
پاسخی به اتهامات «تکراری و قدیمی» علیه مصدق
تاریخ ایرانطرح آزادی خلیل طهماسبی در جو احساسی بعد از ۳۰ تیر ۳۱ و پیرو یک کارزار گسترده در جراید و در سطح شهر، ازجمله ارائه طوماری توسط مظفر بقایی به همان جلسه مجلس با امضای حدود ۵۰ هزار نفر به تصویب رسید.
-
روایتِ کریم سنجابی از بحثی که میان او و مصدق درگرفت
نقدی بر موضعگیری مصدق علیه منتقدان خود
تاریخ ایرانمصدق طرح ارائهشده از سوی رزمآرا را طرح تجزیه ایران اعلام میکند و مدعی است که افسرهایی مانند او در پی این هستند که «نام ایران را از صفحه تاریخ معدوم نمایند» اما آیا دلیل و سندی برای این ادعاها و اتهامهای بزرگ مطرح میکند؟
-
چپ هرگز نفهمید و نمیفهمد
تاریخ ایراننماد کارآفرینان صنعتی و وطندوست، جمشید نجات بود. نماد مذهبیهای سنتی بازار و جنوب شهر، خانواده امیر بود که الهامبخششان افکار دکتر علی شریعتی بود و نماد روشنفکران بیمار و چپزده دانشگاهی، رجبزاده استاد دانشگاه و دانشجویان مارکسیست بودند. درواقع اینها سه ستون لرزان جامعه بحرانی دهه ۵۰ بودند