سه شنبه 24 مهر 1397
چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 07:00:00 چاپ

فرود آرام قیمت ارز اتفاق می‌افتد؟

هنگام سرکوب قیمت‌ها، مازاد تقاضا به سمت بازار سیاه خواهد رفت

اقتصاد > اقتصاد کلان - مدیریت یک اقتصاد کار بسیار دشوار و پیچیده‌ای است و مطابق نظر کارشناسان و تحلیلگران، نیازمند سه فاکتور کارشناسی مالی، تجربه واقعی جهانی و شهامت سیاسی است.

مجید سلیمی‌بروجنی: این روزها نقش انتظارات و عوامل روانی در اقتصاد ایران اهمیت قابل توجهی پیدا کرده است. از جمله مهم‌ترین نمونه‌های این اهمیت را می‌توان در واکنش زودهنگام عوامل اقتصادی به تحریم‌های آمریکا یافت که در مرحله اول تحریم‌ها مشاهده شد و به نظر می‌رسد در مرحله دوم تحریم‌ها نیز در حال وقوع است. همین واکنش‌ها، ضرورت‌های فعلی حوزه سیاست‌گذاری، جهت‌دهی به این انتظارات و تلاش در راستای کمی‌سازی انتظارات است؛ کمی‌سازی که می‌تواند از یک طرف سیاست‌گذار را به سمتی هدفمند هدایت کند و از سوی دیگر، دامنه التهاب‌ها و ناملایمات اقتصادی را کوچک‌تر کند.

این روزها و هفته‌ها که برای چهارمین بار در دهه‌های اخیر اقتصاد ایران با بحران ارزی روبه‌رو شده، یکی از اصلی‌ترین سوالاتی که به ذهن هر ناظری می‌رسد، این است که چرا ایرانیان از تجارب قبلی درس نگرفته‌اند؟ چرا بحران‌های ارزی در اقتصاد ایران تکرار می‌شوند؟ چرا ساختار سیاسی و اقتصادی تغییرات چندانی را تجربه نکرده و یک‌بار در دهه 60، یک‌بار در دهه 70، یک‌بار در ابتدای دهه 90 و یک‌بار هم در نیمه اول سال‌جاری از جهش نرخ ارز غافل‌گیر شده است؟ سیاست‌گذاران چگونه در این شرایط باید اثرگذار باشند؟

از یک‌سو آنها باید درس‌هایشان را از حوادث گذشته بیاموزند و لغزش‌های دولت و گام‌هایی را که در سال‌های قبل به اشتباه برداشته شده است، اصلاح کنند. از سوی دیگر، آنها این اقدامات را باید به‌گونه‌ای پیش ببرند که به ایجاد مشکلات جدید منجر نشود. به عبارت دیگر، آنها نباید خود را در وضعیتی گرفتار کنند که مجبور باشند از بین بد و بدتر یکی را انتخاب کنند.

اقتصاد ایران

کشورها چگونه مقابل بحران‌های اقتصادی ایستادند؟
کشورهای مختلف بحران‌های کوچک و بزرگی را از سر گذرانده‌اند، اما اکثر کشورها مثل ایران از بحران‌های اقتصاد خود درس نمی‌گیرند. اقتصاد جهانی از بحران‌های مالی گذشته درس‌های مختلفی گرفته است. اولین درس این بوده که زمان یک بحران مالی قابل پیش‌بینی نیست؛ بحران‌های مالی ناگهان ظهور می‌کنند و به صورت آشفته رشد و نمو می‌کنند. تنها حرکتی که کشورها می‌توانند قبل از وقوع بحران انجام دهند، این است که خود را آماده و تجهیز کرده و برای حوادث غیرقابل اجتناب برنامه‌ریزی کنند.

درس دیگر که اقتصاد از بحران‌های مالی گذشته آموخته، این است که زمانی که یک بحران بانکی در جریان است، مدت زمان بیشتری طول خواهد کشید که یک کشور ریکاوری کرده و خود را بازیابی کند، نسبت به زمانی که بحران پولی یا بحران بدهی اتفاق افتاده باشد.

درس مهم دیگری که آموخته شده، این است که وقتی یک بحران بزرگ روی می‌دهد، میزان اعتماد میان سرمایه‌گذاران خارجی و بخش خصوصی با دولت‌ها به شدت کاهش می‌یابد؛ اعتمادی که ترمیم آن بسیار زمان‌بر و سخت خواهد بود.

همین دلایل است که کشورها باید سیاست‌های ایمنی‌شان را برای به حداقل رساندن آسیب‌ها به خوبی پایه‌گذاری کنند. مدیریت یک اقتصاد کار بسیار دشوار و پیچیده‌ای است و مطابق نظر کارشناسان و تحلیلگران، نیازمند سه فاکتور کارشناسی مالی، تجربه واقعی جهانی و شهامت سیاسی است. کنار هم گذاشتن این سه عامل کار راحتی نیست. به طور نمونه، برخی اقتصاددانان دانشگاهی تجربه‌های جهانی ندارند و برخی سیاست‌گذاران که تجربه جهانی دارند، مانند کارشناسی مالی هستند. بدین جهت یک کشور برای موفقیت اقتصاد خود نیازمند تکنوکران‌هایی است که هم تجربه مهارت‌های مالی و هم تجارت جهانی را در کنار هم داشته باشد. و اگر کشوری بتواند شهامت سیاسی را در کنار این دو فاکتور به طور عملی بگذارد، شانس موفقیتش بسیار بالا خواهد رفت.

فرصت‌هایی که از بین می‌روند
سیاستمداران به طور معمول درک درستی از واقعیت‌های اقتصادی ندارند، بنابراین فاقد شهامت برای اتخاذ تصمیمات حساس اقتصادی در شرایط بحران هستند. تصمیمات اقتصادی که در زمان‌های خوب، مشکل و نامحبوب هستند، ممکن است تنها در دوران بحران امکان اتخاذ را داشته باشند و چنانچه آن تصمیمات در روزگار بحران گرفته نشوند، آن‌گاه فرصت‌هایی بی‌بدیل از بین خواهد رفت. این به آن دلیل است که فقط در زمانی که مردم از نظر اقتصادی به شدت تحت فشار قرار می‌گیرند، می‌فهمند که نیاز به دارویی برای درمان مشکلات است. هر چه بحران‌های اقتصادی بزرگ‌تر باشند، اثرات شدیدتری بر روی مردم خواهند گذاشت و به کرات دیده‌ایم که این اثر روی کل یک نسل باقی مانده است.

فرود آرام قیمت ارز اتفاق می‌افتد؟
در حال حاضر دولت روحانی 5 سال طلایی برای اصلاحات اساسی در اقتصاد و جلوگیری از بحران‌ها را از دست داده و حالا که کار به موقعیت حساس کنونی رسیده، به فکر بسته‌های حمایتی افتاده است. حرف دولت این است که برای حمایت از مردم و جبران آثاری که نوسان بازار ارز در زندگی روزمره مردم داشته، می‌خواهند حقوق کارمندان را بالا ببرند و برای 8 دهک جامعه و یا حتی بیشتر، برنامه تامین کالای اساسی اجرای کنند.

با همین ادعا، حمایت از مردم، سیاست سرکوب قیمت‌ها را هم در پیش گرفته‌اند و فعالان اقتصادی را با چوب احتکار و گران‌فروشی می‌رانند، اما در عمل جز تحریک انتظارات تورمی مردم و دمیدن در آتش ناامیدی آنها نصیبی نمی‌برند. خطرناک‌ترین کاری که نباید انجام شود، تداوم سیاست‌های تخصیص ارز است که می‌خواهد نرخ ارز را با قیمت‌های سرکوب شده پایین نگه دارد. فازغ از رانت و مازاد تقاضایی که این کار ایجاد می‌کند و در نهایت منابع کشور را از بین می‌برد و به دست مصرف‌کننده هم نخواهد رسید.

مشکل اصلی این است که به هنگام سرکوب قیمت‌ها، مازاد تقاضا به سمت بازار سیاه خواهد رفت. در نتیجه قیمت در بازار سیاه بسیار بالا خواهد رفت و سرعت رشد آن نیز افزایش می‌یابد. همین افزایش قیمت، باعث سیگنال‌دهی جدید به مردم می‌شود و تقاضای آنها را باز هم افزایش داده و این، افزایش قیمت را به سمت و سویی خواهد برد که از کنترل خارج می‌شود.

طی چند هفته گذشته که سیاست ارزی دولت تغییر کرده و بازار ثانویه ایجاد شده هم نمی‌توان آن را یک بازار آزاد واقعی به حساب آورد. آزاد شدن بازار ارز از این جهت اهمیت دارد که بتواند به سرعت قیمت‌ها را متعادل کرده و نرخ بازگشت سود را پایین بیاورد تا هجوم مردم به بازار ارز کاهش یابد. بعد از آن می‌توان به کمک ابزارهای دیگری که بانک مرکزی در اختیار دارد، فشار تقاضای خرید ارز را جذب کرد و باعث شد نه‌تنها ذخایر ارزی از دست نرود، بلکه فرود آرام نیز اتفاق افتد.

شواهد امر گویای این است که نظام تصمیم‌گیری کشور در شرایط فعلی به شدت سردرگم و منفعل شده و تنها تماشاچی ماجرا شده است. تیم اقتصادی دولت روز به روز انسجامش را از را از دست می‌دهد و واگرایی تصمیمات در حال افزایش است. این مشکل جدی اگر زودتر حل و فصل نشود، آثار تخریبی آن می‌تواند حتی بیشتر از تحریم‌های پیش رو باشد.

223225

35 دیدگاه
  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 09:42:15
    پاسخ
    27 2

    فعلا که همه برای خرید ملک حمله کردن به گرجستان ، قیمت دلار تا ۳۰ تومن میره بالا چون تقاضا خیلی خیلی زیاده. همه دارن از مملت میرن. علی برکت الله

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 10:04:40
    پاسخ
    11 0

    باید پرسید که تقاضاهایی که از تبدیل دارایی‌های مختلف افراد به ارز، ایجاد شده، یک تقاضای واقعی است.

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 10:46:04
    پاسخ
    21 0

    چهار بار بحران اقتصادی و چهار بار تاوان و جور کشی کارگران.معلمان.کارمندان.کشاورزان.رانندگان....ودرنتیجه فقر بیشتر و هزاران معضل اجتماعی ناشی از آن.

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 11:09:19
    پاسخ
    18 0

    چه چرندیاتی تحویل مردم میدید، انگار با حلوا حلوا کردن دهن شیرین میشه.

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 11:17:22
    پاسخ
    10 0

    آنوقت دهکهای پایین جامعه چکار کنند مثلا زن بی سرپرست با دو سه جوان بیکار همچنان منتظر بماند که قراراست چهار تا رییس جمهور عوض بشود و رونق اقتصادی شکل بگیرد طور دیگر بگوییم شما حاضرید هر مبلغی که حقوق و درآمد شماست نصف دریافت کنید و نصف دیگر را به دهکهای پایین اختصاص دهید اگر همه اینکار را بکنند عدالت اجرا میشود تا زمانیکه رونق شکل گرفت دوباره به حقوق اول برگردید

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 11:48:49
    پاسخ
    32 1

    اقتصاد مال خر است

    • بی نام
      شنبه 31 شهریور 1397 - 11:39:00
      17 1

      به نکته ظریفی اشاره کردید

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 12:01:20
    پاسخ
    0 8

    به نظرم سیاست هدایت نیازهای واقعی ارز مانند ارز مسافری به سمت بازار ثانویه حرکت خوبی بود گذر زمان و ثبات قیمت در بازار ارز و طلا یک عامل کاهنده تقاضاست منتها دور دوم تحریم ها عامل جلوگیری از ثبات در ماه های آینده است به نظر می رسد ثبات واقعی می تواند از آذرماه ایجاد شود به شرطی که دولت توان مدیریت تحریم ها را داشته باشد و کم نیاورد.

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 12:02:03
    پاسخ
    11 0

    چون تیم اقتصادی دولت پیرمردهای میلیاردری هستندکه جسارت ندارندومحافظه کاری که ذات افراداینچنینی است نمی گذاردتصمیم درستی گرفته بشه ومردم هم کاری ازدستشون برنمی یاد مرگ یک بارشیون یکباردادن ارزدولتی به افرادخاص یعنی بدبختی بیشتروحراج سرمایه ملت متاسفانه

  • علی
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 14:11:12
    پاسخ
    10 0

    با التهابی که درباز هست همه ارز دخیره را هم اگر به بازارتزریق کند مردم همه را می خرند کنترل قهری بازار حتما باید اتفاق بیفتد چون بازار ایران نه ازاد است ونه مثل کشورهای اشتراکی .نیمه ازاد است باید کنترل بشه

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 18:09:57
    پاسخ
    10 0

    تورم 300.2 درصد و ...

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 18:10:19
    پاسخ
    7 0

    ئولت برنامه ای نداشته و نداره

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 18:10:50
    پاسخ
    7 0

    برجام کمکمون میکنه جواد تو میتونی

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 18:10:57
    پاسخ
    6 0

    علی برکت

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 18:11:22
    پاسخ
    8 1

    بزک نمیر بهار میاد

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 18:12:16
    پاسخ
    5 10

    نتیجه اعتماد به اصلاح طلبان همین

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 18:13:28
    پاسخ
    7 0

    بخدا قسم همه فیلمه

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 20:45:15
    پاسخ
    19 0

    اگر هردلار یک میلیون تومان هم شد تعجب نداره چون 40 ساله عده ای که اعتقاد دارند اقتصاد مال خره

  • بی نام
    چهارشنبه 28 شهریور 1397 - 23:26:56
    پاسخ
    18 0

    مشکل کشور زمانی حل می شود که اقتصاد از بخش نظامی گرفته شود

  • بی نام
    پنجشنبه 29 شهریور 1397 - 09:38:40
    پاسخ
    4 0

    بی خیال

  • بی نام
    پنجشنبه 29 شهریور 1397 - 11:08:28
    پاسخ
    5 5

    دولت سیستم را رها نکرده، هوشمندانه داره نقدینگی مردم را از دستشان خارج می کنه. وقتی شش میلیون نفر برای خرید خودرو هجوم می برند هر چقدر ارز هم به بازار تزریق شود باز مردم برای خرید آن هجوم خواهند برد. پس دولت صبر می کنه تا این عطش حاصل از نقدینگی از بین بره. وقتی بازارهای طلا و ارز بسته باشند و قیمت آن بالا باشد در آخرین مرحله مردم به سمت مسکن و ساخت و ساز خواهند رفت و بیشتر نقدینگی را جذب خواهد کرد و مسکن و اشتغال مربوط به آنرا نیز از رکود خارج کرد. بعد از گذر از این مرحله شاهد تزریق ارز و کاهش آن تا کانال۸۰۰۰ تا ۹۰۰۰ تومان در بازار آزاد خواهیم بود.

  • بی نام
    پنجشنبه 29 شهریور 1397 - 20:29:11
    پاسخ
    6 0

    معلومه که این اختلاف هفت هزار تومانی بین بازار ثانویه و آزاد باعث رانت و فساده تا موقعی که خرید ارز محدودیت داشته باشه و خرید و فروش در کوچه پسکوچه ها توسط دلالان انجام بشه همین آش و همین کاسست

  • بی نام
    جمعه 30 شهریور 1397 - 00:57:21
    پاسخ
    6 0

    چرا پرت و پلا می گید اینقدر؟

  • بی نام
    جمعه 30 شهریور 1397 - 02:43:46
    پاسخ
    10 5

    چرا فکر می کنی ارز کاهش می یابد. خیر عزیز دل برادر. چون تورم در ایران به خاطر افزایش نقدینگی افزایش یافته و سطح عمومی قیمت‌ها بال رفته ارز هم مثل سایر کالا رفته بالا. این تورم است که قیمته را بالا می‌برد. من جمله قیمت ارز

  • بی نام
    شنبه 31 شهریور 1397 - 11:13:43
    پاسخ
    3 0

    کی به کیه

  • بی نام
    شنبه 31 شهریور 1397 - 11:13:49
    پاسخ
    7 0

    هیچکی به فکر مردم نیست

  • بی نام
    شنبه 31 شهریور 1397 - 11:13:52
    پاسخ
    5 0

    عمرا

  • بی نام
    شنبه 31 شهریور 1397 - 11:13:59
    پاسخ
    8 0

    اگر گرون نشه، ارزون نمی شه

  • بی نام
    شنبه 31 شهریور 1397 - 11:14:07
    پاسخ
    7 0

    واقعا ارزان شدن دلار یه توهمه

  • بی نام
    شنبه 31 شهریور 1397 - 11:14:18
    پاسخ
    3 0

    دست شما درد نکنه

  • بی نام
    شنبه 31 شهریور 1397 - 11:14:20
    پاسخ
    0 4

    گزارش خوبی بود

  • بی نام
    شنبه 31 شهریور 1397 - 11:14:30
    پاسخ
    0 3

    آخر سر می شه یه روز خوب برسه

  • بی نام
    شنبه 31 شهریور 1397 - 11:14:38
    پاسخ
    3 3

    مردم به امید روزهای خوب نشستن

  • بی نام
    شنبه 31 شهریور 1397 - 12:32:41
    پاسخ
    2 0

    اینایی که این مطالب رو می نویسند، دقیقا کجا زندگی می کنند؟

  • ف.ف
    یکشنبه 1 مهر 1397 - 11:22:39
    پاسخ
    1 0

    توروخدا بگین الان تو این شرایط وحشتناک تو چی سرمایه گذاری کنیم من 150 دارم چیکارش کنم قدرت ریسک ندارم قدرت حرکت ندارم نمیدونم باید چیکارکنم

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

پربیننده‌ترین