خبرآنلاین اصفهان؛ فاطمه کازرونی: مسجد سید اصفهان، بنای ارزشمند تاریخی متعلق به دوره قاجار، سالهای سال است در میان بی توجهی و وعدههای کاغذی مسئولان هر روز بیشتر و بیشتر ویران میشود، مسجدی که از زیبایی معماری آن نمیتوان سخن به میان آورد مگر اینکه به چشم سر آن را حداقل برای یک بار دید و صفههای زیبای حیاطش، گرچه با آن نمای آجری ترک ترک شده گویی چهره گردشگرانی را باز می نمایاند که از زیباییهای آن مبهوت مانده اند.
کاشیهای زیبای مسجد در حیاط، سرسرا و کاشیهای گنبدش طعنه به چشمنوازترین آبیهای دنیا می زند گرچه جا به جا فرو ریخته وسرقت شده! و زیبایی چشم نواز درب چوبی معرق کاری شده آن حتی با وجود دستگیره های به یغما رفتهاش، را در هیچ دکان صنایع دستی نمی توان یافت.
حالا پس از بی توجهی های مکرر به این ساختار زیبای تاریخی به ویژه پس از فوت فریدون الله یاری مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان، سالهاست روز به روز، رخ مسجد زردتر از پیش و تنش خسته و خسته تر از درد فرسودگی می شود اما مسئولان به بهانه های مختلف چاره دردش را نمی یابند.
آبان ۱۴۰۲ بود که پس از گزارشهای متعدد رسانه های مختلف، نهایت چاره جویی مسئولان این شد که شورای فنی استانداری اصفهان از مسجد سید بازدید به عمل آورد و قرار بر این قرار گرفت که میراث فرهنگی اصفهان با ایجاد تعامل با سایر دستگاههای مرتبط مشکلات مربوط به هیئت امنای این مسجد را حل و فصل کرده و تلاش کند تا در بودجه آن سال، رقم اعتباری مناسبی را برای مرمتهای اضطراری در این بنای تاریخی لحاظ کنند.
نتیجه اینکه ۱۰ ماه پس از نخستین بازدید شورای فنی استانداری اصفهان از این مسجد، نه تنها درمانی برای این زخم کهنه توسط مسئولان اندیشیده نشد، بلکه بازدید میدانی خبرنگار خبرآنلاین از این مسجد تاریخی نشان داد که به انبار نخاله، زباله و کالاهای بی مصرف تبدیل شده است که در گزارش «مسجد سید اصفهان، از بنای عهد قاجار تا انبار «زباله» و «نخاله»!/ تصاویر» به آن پرداختیم.
اکنون و دو سال پس از این بازدید اولیه مسئولان از مسجد سید اصفهان، حدود یک ماه قبل بار دیگر شاهد حضور جمعی از مسئولان ملی و استانی از جمله عضو شورای راهبردی وزارتخانه میراث فرهنگی در این مسجد تاریخی بودیم و قولهای کاغذی که تکرار شد اما به گفته کارشناسان همچون دو سال گذشته نمی توان امیدی به رفع مشکلات با روند فعلی داشت.
سالهای سال رسانه ها در ارتباط با مشکلات متعدد این مسجد تاریخی، گزارشهای دلسوزانه و از سر درد نوشتند؛ در ارتباط با مشکلات خاص این مسجد، در گزارش «وضعیت خاص مسجد سید اصفهان/ از کاشیهای فروریخته تا مرمتهای ناشیانه!» توضیحات کاملی ارائه کردیم که برای اطلاع خوانندگان قابل دسترسی است.
همان طور که در گزارش آمده، مسئولان میراث فرهنگی معتقدند به دلیل اینکه در ارتباط با حفظ و نگهداری مسجد سیستم اصفهان، سیستم چند مدیریتی اعمال میشود و وظایف مشترکی برای حفظ و نگهداری آن میان اوقاف، میراث فرهنگی و تولیت مسجد وجود دارد، میراث فرهنگی اصفهان نمی تواند در این زمینه به درستی و با قوت عمل کند اما کارشناسان میراث فرهنگی عقیده دیگری دارند!
در این ارتباط علیرضا جعفری زند باستان شناس، اصفهان شناس و کارشناس امور میراث فرهنگی به خبرآنلاین می گوید: مسجد سید یکی از مهمترین بناهای مذهبی دوره قاجار است؛ بنایی که پیوندی روشن میان معماری صفوی و دوره گذار قاجار برقرار کرده و از نظر ارزش تاریخی، حتی از مسجد شاه عباسی نیز جایگاه بالاتری دارد. با این حال، بهدلیل کمکاری، هنوز آنگونه که باید مورد توجه قرار نگرفته است.
میراث فرهنگی میتواند و باید مانع دخل و تصرف در آثار تاریخی مانند مسجد سید شود
وی افزود: اینکه مساجدی با قدمت کمتر در کشورمان ثبت جهانی شدهاند اما مسجد سید اصفهان با وجود ثبت ملی در حدود سال ۱۳۳۷ نه تنها ثبت جهانی نشده بلکه مدام ویرانی رو به افزون آن در چشم گردشگران رخ می نماید که نشاندهنده ضعف جدی در پیگیری ثبت جهانی این آثار است.
باستان شناس و کارشناس مسائل میراث فرهنگی صراحتاً مسئولیت این موضوع را متوجه میراث فرهنگی دانست و تاکید کرد: اینکه گفته میشود چون مسجد زیر نظر اوقاف است، میراث دستش بسته است، اصلاً درست نیست. میراث فرهنگی طبق قانون میتواند و باید مانع دخل و تصرف در آثار تاریخی شود.
وی در ارتباط با بازدید اخیر اعضای شورای اسلامی شهر اصفهان از مسجد تاریخی سید و طرح موضوع تشکیل کارگروه مشترک میان اوقاف، میراث فرهنگی و شهرداری برای حل مشکلات این بنای ارزشمند، نیز با انتقاد از تجربههای مشابه پیشین، نسبت به «فرمایشی و بیخروجی بودن» چنین کارگروههایی هشدار داد.
کارگروه ها روی کاغذ باقی می مانند
وی افزود: تجربه حضور در جلسات متعدد کارگروهی را داشته ام، متأسفانه در بسیاری از موارد، این کارگروهها فقط روی کاغذ باقی میمانند؛ جلساتی برگزار میشود، صورتجلسهای نوشته میشود، اما خروجی ملموس و میدانی دیده نمیشود.
این کارشناس تأکید کرد: اعضای چنین کارگروههایی باید اشراف کامل و تخصص واقعی در حوزه میراث تاریخی داشته باشند؛ نه اینکه صرفاً بهدلیل عنوان و سمت اداری دعوت شوند. فرد متخصص و دلسوز، حتی بدون مصوبه هم پیگیر موضوع خواهد بود اما وقتی حضورها تشریفاتی باشد، نتیجه چیزی جز جلسات بیحاصل نیست.
اگر پیگیریهای متعدد رسانه ای برای ثبت ملی مسجد کازرونی اصفهان را به یاد آوریم، بهانه جویی مسئولان در ارتباط با مسجد سید اصفهان به خوبی آشکار خواهد شد، جایی که مسئولان ابتدا بیان داشتند که مسجد کازرونی به دلیل اینکه کمتر از ۱۰۰ سال قدمت دارد واجد ارزش حفظ و نگهداری نیست اما پافشاری رسانه ها بر حمایت از ثبت این مسجد و همچنین حمایت همه جانبه مردم محلی موجب شد تا در نهایت علاوه بر بازدید وزیر میراث فرهنگی از این مسجد که به دلیل معماری بسیاری خاص آن بر اساس مدل های قدیمی و سنتی در زمره آثار ارزشمند تاریخی است، مسجد کازرونی به ثبت ملی برسد.
باید بپذیریم که پس از فوت مدیر اسبق میراث فرهنگی اصفهان، این استان انواع و اقسام مدیران بی تاثیر در سرنوشت این استان را تجربه کرده است، از فردی که در آستانه بازنشستگی و با سمت مدیر امور مالی، سرپرستی این نهاد را برعهده گرفته تا مدیران پروازی، غیرموثر و بی تجربه برای اداره نصف جهانی که به اندازه یک جهان اثر تاریخی دارد؛ طبیعی است که روز به روز شاهد روندی عجیب در سرنوشت آثار تاریخی این استان باشیم.
سرنوشت مسجد کازرونی اصفهان نشان می دهد در ارتباط با مسجد سید نیز نقش مردم محلی و همچنین رسانه ها بسیار مهم است اما متاسفانه در گفت و گو با مردم محلی متوجه می شویم که گرچه آنها از این روند ناراضی هستند اما برخلاف مسجد کازرونی واقع در محله عباس آباد اصفهان، اعتراض چندانی به این روند نداشتهاند، به ویژه در این قضیه که نقش تولیت مسجد سید در کمک به حفظ و نگهداری مسجد بسیار مهم است و بخشی از مشکلات در زمینه عدم رفع مشکلات مسجد به عقیده برخی مسئولان به مخالفتها در این بخش برمی گردد، در این راستا مردم محلی می توانند با رایزنی های خود در پیگیری برای رفع مشکلات این مسجد و مطالبهگری از مسئولان بسیار تاثیرگذار باشند و به کمک رسانه ها بشتابند.
نظر شما