به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، این رویداد مسیر تاریخ بریتانیا را تغییر داد: در سال ۴۳ میلادی، نیروهای رومی به فرماندهی امپراتور کلودیوس در منطقه کِنت پیاده شدند. اکنون یک باستان‌شناس مدعی شده است که فرمانروای بریتانیایی که کلودیوس را به حمله ترغیب کرد، نه یک پادشاه، بلکه یک ملکه بوده است.
این نتیجه‌گیری بحث‌برانگیز را دکتر مایلز راسل، مدیر گروه پژوهش‌های میدانی باستان‌شناسی دانشگاه بورنموث، مطرح کرده است؛ نظریه‌ای که می‌تواند افق تازه‌ای پیش روی تاریخ بریتانیا بگشاید.
او گفت: «این موضوع اهمیت اساسی دارد، زیرا بدون وِریکا احتمالاً هیچ حمله رومی‌ای به بریتانیا صورت نمی‌گرفت. افزون بر این، چنین برداشتی می‌تواند نگاه ما به سیاست و مناسبات قدرت در بریتانیای عصر آهن را تغییر دهد.»
وِریکا بریتانیاییِ رومی‌شده‌ای بود که بر قبیله آترباتس فرمانروایی می‌کرد؛ قبیله‌ای که بخش‌هایی از مناطق امروزی جنوب همپشر و غرب ساسکس را در اختیار داشت. پس از مرگ کونوبلینوس، یکی دیگر از رهبران قدرتمند قبایل بریتانیا، و قدرت‌گیری کاراتاکوس، پسر او، وِریکا از سرزمین خود تبعید شد و به روم گریخت تا به کلودیوس پناه ببرد.
راسل می‌گوید یکی از شواهدی که می‌تواند لزوم بازنگری در جنسیت وِریکا را مطرح کند، این است که نام‌های لاتینی که به حرف «a» ختم می‌شوند، اغلب متعلق به زنان هستند.
افزون بر این، وِریکا در ضرب سکه‌های خود از واژه لاتینی «Rex» استفاده کرده است. به گفته راسل، این واژه در اواخر قرن نخست پیش از میلاد و اوایل تا میانه قرن نخست میلادی، برای اشاره به متحدان قدرتمند روم در مناطق مرزی امپراتوری به کار می‌رفت. راسل تأکید می‌کند که برخلاف واژه‌های «Regina» به معنای ملکه و «Regis» به معنای پادشاه، واژه «Rex» جنسیت مشخصی را القا نمی‌کرد.
تصویر زنی برهنه سوار بر اسب نقش بسته است.
راسل همچنین خاطرنشان کرده است که به نظر می‌رسد روی سکه‌های ضرب‌شده در دوران فرمانروایی وِریکا، تصویر زنی برهنه سوار بر اسب نقش بسته است؛ در حالی که سکه‌های متعلق به فرمانروایانی چون کونوبلینوس و کاراتاکوس، پیکرهای برهنه مردانه‌ای را در حال اسب‌سواری نشان می‌دهند. راسل گفت: «به اعتقاد من، این تصاویر آشکارا زنانه هستند، زیرا اساساً می‌خواهند نشان دهند که وِریکا چه کسی بوده است.»
به گفته راسل، کتیبه‌های لاتینی اختصاری روی این سکه‌ها نیز تاکنون به معنای «پسرِ...» تفسیر شده‌اند، اما ممکن است معنای «دخترِ...» داشته باشند.
ادعاهای راسل در کتاب تازه‌ای با عنوان کاراتاکوس: شاه بزرگ بریتانیا (Caratacus: Great King of Britain) منتشر خواهد شد. پیش‌تر نیز پژوهش‌های راسل و همکارانش نشان داده بود که زنان در جامعه عصر آهن از جایگاه و اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده‌اند.
راسل اضافه کرد که این فرضیه مبنی بر زن بودن وِریکا با انتقادهایی همخوانی دارد که کاسیوس دیو، نویسنده رومی، از کلودیوس مطرح کرده بود. دیو مدعی بود که این امپراتور تحت تأثیر زنان و بردگان قرار داشت.
پروفسور راجر تاملین، باستان‌شناس بریتانیایی متخصص در ترجمه متون لاتین و کتیبه‌شناسی در دانشگاه آکسفورد، گفت نام‌هایی مردانه در زبان لاتین وجود دارند که به حرف «a» ختم می‌شوند، اما وجود صورت مذکر «Vericus» بهترین استدلال برای زنانه بودن نام «Verica» است.
با این حال، تاملین خاطرنشان کرد که کاسیوس دیو این فرمانروا را مرد می‌دانسته و از او با نام «بریکوس» (Bericus) یاد کرده است. راسل در مقابل استدلال می‌کند که این تفاوت ممکن است ناشی از تحریف نام‌ها باشد، زیرا دیو بیش از ۲۰۰ سال پس از وقوع این رویدادها می‌نوشت. آثار او نیز حاصل ترجمه و رونویسی متون در چندین نسل بوده است.
تاملین همچنین گفت شواهد چندانی وجود ندارد که نشان دهد واژه «Rex» برای هر دو جنس، یعنی فرمانروایان زن و مرد، به کار می‌رفته است. او افزود: «البته رومی‌ها هم پادشاهان دست‌نشانده داشتند و هم ملکه‌های دست‌نشانده، اما راسل باید با ارائه نمونه‌های دیگری ثابت کند که رومی‌ها برای اشاره به هر دوی آن‌ها از واژه Rex استفاده می‌کردند.»
او در ادامه تأکید کرد که تصویر چیزی شبیه به یک جنگجوی زن با سینه‌های برهنه در پشت سکه، به‌تنهایی نمی‌تواند زن بودن وِریکا را ثابت کند. تاملین گفت: «این تصویر مرا به یاد استدلالی می‌اندازد که می‌گفت ملکه ویکتوریا درواقع مرد بوده است؛ زیرا در پشت سکه‌های طلای او، مردی سوار بر اسب در حال کشتن یک اژدها به تصویر کشیده شده است.»
دکتر دافنه نش بریگز، باستان‌شناس بریتانیایی متخصص عصر آهن و کارشناس سکه‌شناسی، نیز درباره این فرضیه ابراز تردید کرد. او یادآور شد که روی برخی از سکه‌های دارای نام وِریکا، پیکری آشکارا مردانه سوار بر اسب دیده می‌شود. در برخی دیگر نیز ظاهراً تصویر وِریکا با پوشش روحانیون مرد نقش بسته و روی تعدادی از سکه‌ها، سر و گردن او با برجستگی‌ای شبیه به سیب آدم دیده می‌شود.
راسل در پاسخ استدلال می‌کند که تصویر اخیر متعلق به امپراتور است و همچنین مشخص نیست پیکر دارای لباس روحانی مردانه باشد یا اساساً تصویر خود وِریکا را نشان دهد.
راسل می‌داند که استدلال‌هایش ممکن است بحث‌برانگیز شود. او گفت: «اگر این نظریه بحث و جدل ایجاد کند، به نظرم اتفاق مثبتی است. روایت یک‌جانبه برای مدت بسیار طولانی وجود داشته است. باید آن را تغییر دهیم. لازم است این بحث را مطرح کنیم.»
منبع: گاردین - منتشرشده در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ برابر ۱۴ آبان ۱۴۰۵
۲۵۹
نظر شما