۱۴ نفر
۲۲ مهر ۱۳۹۹ - ۰۹:۴۴
چرا هم چنان باید از شجریان سخن گفت

در این چند روزه با احتساب این یادداشت چهار یادداشت درباره شجریان نوشته ام.

یکیش سفارشی بوده و سه تای دیگر را به امر دل خود نوشته ام. البته آن یکی را هم برخلاف میل خود ننوشته ام. و حالا از خودم می پرسم در زمینه و زمانه ای که مشکلات ریز و درشت این مردم در شمار نمی آید و غم نان میلیون ها هم وطن ما را به زانو درآورده سخن گفتن از شعر و موسیقی چه قدر اهمیت دارد؟

از من بپرسید می گویم خیلی. خودم را محک و معیار قرار نمی دهم که در اوج فقر و نداری از جنوبی ترین نقطه شهر مشهد پیاده راه می افتادم تا به سر کارم برسم. یک کارگاه سماور سازی با حقوقی صد و پنجاه تومن در هفته. و همه آن پول را پس انداز می کردم تا آخر هفته خودم را به یک نوار فروشی در چهارراه شهدا برسانم که صبح های جمعه باز بود و بعد همه پس اندازم را می دادم تا یک نوار شجریان یا ناظری و یا بنان تهیه کنم.

به قول مولانا: در آدمی عشقی و تقاضایی و خار خاری هست که اگر صد عالم ملک او شود نیاساید. نمی دانم چه چیزی در وجود من بود که آن قدر دیوانه وار موسیقی و شعر را دوست می داشتم و حاضر بودم برایش هر هزینه ای بپردازم.

بی شک نمی توانم و اصلا حق ندارم همان نسخه ای را که بدان عمل می کردم برای دیگران هم تجویز کنم. اما این نکته را که ای بابا مردم گرسنه اند و تو این وسط گیر داده ای به شجریان! و اصولا پرداختن به چنین مقولاتی را نشانه شکم سیری دانستن از بیخ و بن غلط می دانم. این چنین استدلال هایی بیشتر برای توجیه ابتذال و تنبلی است و اگرنه کارگر و راننده اتوبوس و دستفروش و رفتگر و آبدارچی هم موسیقی گوش می دهند.

حالا چرا موسیقی خوب گوش ندهند؟ چون وضع مالی خوبی ندارند باید آت و آشغال هایی به نام موسیقی که جز فرسایش روح و روان را در پی ندارد گوش بدهند. اتفاقا چنین تلقی ای از مردم گرفتار و فرودست خود بزرگ ترین توهین به آن هاست. در مثال عوام کالانعام هم هست که: خاموش کن اون موسیقی رو آدم یاد بدهی هاش می افته! و این مثال را عمدتا آن جایی به کار می برند که موسیقی اندکی جدی باشد و برای درک و فهمش باید مقداری از سلول های خاکستری مغز کمک گرفت. به عبارتی در همان حالی که سنگ طبقات فرودست را به سینه می زنند او را حتی لایق اندیشیدن نمی دانند و یا اندیشیدن و آشنایی او را با زیبایی امری ناپسند می دانند.

این جا بحث بر سر شخص شجریان نیست. او نمادی تمام قد و تکامل یافته از فرهنگ و هنر ایرانی است. بر سر اسم که دعوا نداریم. مشکل ما با صدا و سیما هم همین بود. با شجریان مشکل سیاسی دارید؟ ایرادی ندارد. نه ربنایش را پخش کنید و نه دیگر آثارش را. اما در عوض شجریان چه به خورد این مردم می دهید؟

اگر با حذف شجریان به موسیقی مقامی و اصیل و حتی کلاسیک غربی بها می دادند باز یک چیزی. حتی اگر موسیقی خوب پاپ هم پخش می کردند خدارا صد هزار مرتبه شکر می گفتیم اما جای شجریان را خزعبلاتی چون همگنان تتلو گرفتند. چیزی که مصداق تام و تمام تهاجم فرهنگی که نه بلکه عین شبیخون فرهنگی و حتی عین بی فرهنگی بود. با کلماتی که وهن شعر بود. با اصواتی که وهن صدا بود و سر و صداهای گوشخراشی که توهین به موسیقی بود.

بله،‌ما در زمانه ای که مصیبت هایمان بسیار است و مشکلات اقتصادی هم روز به روز دارد کمرمان را بیشتر خم می کند بازهم از شجریان حرف می زنیم چرا که معتقدیم آن هایی که به بهانه رسیدگی به مشکلات اساسی مردم به فرهنگ بی اعتنایی می کنند نه تنها کمر به نابودی فرهنگ می بندند بلکه برای حل مشکلات اساسی مردم هم نیز کوچک ترین قدمی برنمی دارند.

مگر می توان دشمن فرهنگ و زیبایی بود اما به حال دیگران دل سوزاند. کسی که با فرهنگ بیگانه است درک درستی از ایثار و فداکاری و دیگر دوستی و خدمت به مردم هم ندارد. ما در حقیقت با سخن گفتن از شجریان از هویت خودمان دفاع می کنیم. چه گرسنه باشیم چه سیر.
* منتشر شده در روزنامه شهرآرا . ۲۲ مهر ۱۳۹۹

کد خبر 1442943

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 6
  • نظرات در صف انتشار: 5
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • سعید ترک IR ۱۰:۴۴ - ۱۳۹۹/۰۷/۲۲
    0 2
    در عوض شجریان چه به خورد این مردم می دهید ؟؟ سوال جالبی است .... علی رغم احساسات زودگذری که این روزها در مورد درگذشت مرحوم شجریان در فضای جامعه وجود دارد اگر رسانه ملی در این چند سال صبح تا شب ترانه های ایشان را پخش و تبلیغ می کرد باور بفرمایید باز هم از طرفداران تتلو و امثالشان چیزی کم نمیشد . نسل حاضر یک نسل رها شده در فضای مجازی سرکش است ... بپذیرم جز اندکی اهل فکر از ترانه های ایشان لذت نمی برند ..مگر در جامعه ای که ترانه وقتی میری در رو پشت سرت ببند برو رواج دارد قادر است در تازه تر شدن داغ دل سیر و سلوک کند و بعدا به نقادی پرداخته و طرحی نو دربیاندازد ؟؟ رسانه ملی مقصر نیست اشکال از تجدید نشدن آشکار تفکر و سپس تعقل است .. جای خالی بینشی نو در فرهنگ اسلامی ما خالی است تا نسل جوان کنونی از حصار جنونی که در فضای مجازی ایجاد کردند و مصداق من شرغاسق اذ وقب است رها شود .... شاید خوشتان نیاید ولی انقلاب اسلامی ما با این پدیده سر ستیز دارد که هنرمندانی که ادعای اصالت داشته اند از ستیز به عافیت و بی مبالاتی روی آوردند و به این پدیده جای خالی دادند ...
  • IR ۱۰:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۷/۲۲
    2 1
    تصحیح می کنم جای خالی فرهنگ سازان در فرهنگ اسلامی ما خالی است . اقای موسوی اگر طرحی نو دارید بیاندازید وگررنه محبوس شدن در منبع فرهنگی مرحوم شجریان کاربه جایی نمی رساند . قرار نیست ما در دور باطل گیر کنیم و بقول لطیف و بسیار غلیظ و قاطع اقای میرشکاک که فرمود ما را برای مزارداری به این عالم نفرستاده اند ما را برای .......
  • عبدالکریم IR ۱۱:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۷/۲۲
    2 1
    شما هرچه دلت می خواهد بنویس اصلا 100 تا بنویس . امروز نظام راهش را پیدا کرده و بحول و قوه الهی به پیش می رود . حالا شما در باب اینکه چهار بار حرف زدی یا سفارشی بوده اند و ولوغیر خود را مشغول نمایید که البته از ایادی و هم فکران و هم مسلکان آن مرحوم همین به که درگیر چنین مسائلی باشند
  • سینا IR ۱۲:۲۷ - ۱۳۹۹/۰۷/۲۲
    3 3
    شجریان آوازخوانی بود بسیار هنرمند که از محتوای آوازهایش خیلی چیزی نمیدانست ولی بلد بود آنرا زیبا بخواند. شما هم خیلی لطفا جوگیر نشوید. موسیقی یک مقدار اعتیادآور است.
  • مجید IR ۱۶:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۲۲
    0 1
    درود بر شرفت سید
  • RO ۲۳:۴۳ - ۱۳۹۹/۰۷/۲۲
    3 0
    با عرض پوزش همون یه بار هم نباید در مورد شجریان می‌نوشتی.