۰ نفر
۶ شهریور ۱۴۰۰ - ۰۸:۰۱
حکیم آزاداندیش و به دور از تعلقات سیاست

علامه محمدرضا حکیمی در سال 1314 در مشهد مقدس دیده به جهان گشود و در سال ۱۳۲۶ وارد حوزه علمیه خراسان شد .

دروس حوزوی را تا مرحله خارج ادامه داد. مرحوم حکیمی فقیهی فیلسوف و متفکری ژرف نگر و یکی مجددان مکتب تفکیک در دوره معاصر بود. امام خمینی (ره) در پیامی وی را با عبارت «جناب مستطاب ثقة الاسلام آقای محمدرضا حکیمی - دامت افاضاته» مورد خطاب قرار داد که نشان از جایگاه والای حکیمی نزد مرحوم امام (ره) بود. دکتر شریعتی نیز در وصیت خود حکیمی را بعنوان وصی جهت اصلاح  آثارش تعیین کرده بود. علامه حکیمی علاوه بر مباحث علمی در ادبیات و شعر نیز تبحر داشت وعمده اشعار ایشان به مدح و مرثیه اهل بیت(ع) اختصاص دارد.

من نیز  به عنوان یک خراسانی که تعلق فکری خاص به حوزه های علمیه قم و مشهد داشته و دارم، مرحوم علامه محمدرضا حکیمی و برادرانش محمد و علی حکیمی را از قبل از پیروزی انقلاب اسلامی می شناسم. برادران این فقید سعید را در تالیف و شرح کتاب الحیاه  که بعنوان یک دایره المعارف حدیثی شناخته می شود، کمک کار بودند.
در سالهای نخستین پس از پیروزی انقلاب اسلامی در قم، محضر علامه جامع اندیش حکیمی را درک کردم و در مواردی از جلسات فکری اش بهره مند می شدم. ایشان مورد توجه و علاقه بزرگان قم و خراسان به ویژه مقام معظم رهبری بود و معظم له به شاگردانش مطالعه آثار فکری او را توصیه می فرمود.
آثار کم نظیری که تجلی گر مطالعات پژوهشی، اندیشه ورزی و درک محضر بزرگانی همچون ادیب نیشابوری، مدرس یزدی، سید ابوالحسن حافظیان ، شیخ اسماعیل نجومیان و حضرات آیات میلانی، شیخ هاشم و شیخ مجتبی قزوینی است. اجازه کتبی نقل حدیث از آقا بزرگ تهرانی و علامه امینی صاحب این میراث معنوی را در سلسله عالمان و محدثان بزرگ قرار داد و نام مولف این آثار را بلند آوازه ساخت.

مهمترین کتاب ها و میراث فکری به یادگار مانده از این علامه نامی و چیره دست عبارت است از : الحیات (12 جلد، خورشید مغرب، جامعه سازی قرآنی، عقل سرخ، عاشورا مظلومیتی مضاعف، امام در عینیت جامعه، مکتب تفکیک، بیدار گران اقالیم قبله، امواج غدیر، از زندیگی تا ابدیت، علی (ع)، پیامبر (ص)، اجتهاد و تقلید در فلسفه، معاد جسمانی در حکمت متعالیه، عاشورا و عدالت، منهای فقر، بعثت، غدیر، عاشورا و مهدی (عج)، هویت صنفنی روحانیت و ...
در این آثار که تراوش های فکری شخصیت فرهنگی و سلوک روحی و عملی استاد نمایان است، قبل از هرچیز بلوغ و کمال فکری انسانی اش مشهود است. مکتب فکری علامه حکیمی بر محور عدالت دینی سامان یافته و اثرگذارانه به پیش رفته است، بطوریکه در سیرورت فکری و عملی مرحوم علامه دلسوزی نوع دوستانه و عدالت اجتماعی در راستای خدا محوری مورد هدف قرار گرفته است.

او دعای « إِلَهِی هَبْ لِی کَمَالَ الانْقِطَاعِ إِلَیْکَ» را سال های سال نصب العین خود قرار داد و از هر پیرایه ای خود را آزاد ساخت. مرحوم حکیمی نواندیشی دینی و آزاد اندیشی را در حوزه سیاست و حکمرانی ترویج می کرد.
در کتاب هویت صنفی روحانیت چالش های درون سازمانی و برون سازمانی حوزه و روحانیت را یادآوری نمود و مصلحانه در سال های اول انقلاب خطر روی آوری روحانیون به قدرت را به نقد کشید و به تعبیر مقام معظم رهبری تا آخر عمر پربرکتش را فارغ از آرایه ها و پیرایه های مادی، در خدمت معارف والای قرآن و سنت گذراند. این رفیق دیرین رهبری، روحانی فقیه و بی عبا و عمامه ای بود که پاسداشت حوزه و روحانیت در سیره مستمره خود دردمندانه سپری کرد و به معنی واقعی کلمه روحانی بود و روحانی از دنیا رفت.
باتوجه به  مصادف شدن عروج علامه حکیمی با ایام محرم و عزاداری سید و سالار شهیدان،  یکی از غزلیات مرحوم حکیمی، که فضای کاروان کربلا را پس از شهادت امام حسین (ع) توصیف می کند، به عنوان حسن ختام این یادداشت ذکر می کنم: 

سوره توحید در طشت طلا افتاده بود / عرش گویی از مقام کبریا افتاده بود
سر، میان طشت خون، تا خون حق جوشد همی / تن، به روی خاک داغ کربلا افتاده بود
آتش اندر خیمه توحید افکندند، چون / آتش اندر خیمه آل عبا افتاده بود
چهره ماه بنی هاشم عیان از نوک نی / دست عباس رشید آیا کجا افتاده بود
شبه پیغمبر فتاده غرق در خون و آفتاب / از غم این داغ در حول و ولا افتاده بود
در غل و زنجیر سجاد است و عالم واژگون / سجده اندر دانه زنجیرها افتاده بود
کاخ استبداد ویران گشت از فریاد عدل / زآنکه بانگ زینبی، در اشقیا افتاده بود!
هم ردیف اطفال پیغمبر، به زنجیر ستم / وه، چه نظمی در حروف «هل اتی» افتاده بود
تا نوای حق شود در عالم از هر نی بلند / شوری اندر تار و پود نینوا افتاده بود
در جلال کعبه عشاق، اندر قتلگاه / اسمی از اسمای اعظم برملا افتاده بود!
از تقادیر خفی، گویی در این دشت بلا / خود برون از پرده، اسرار خدا افتاده بود!
رحمت بی‌انتها گردد شفیع مذنبان / بحر رحمت، این‌چنین، بی‌انتها افتاده بود»

* نماینده پیشین مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 1549146

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 0 =