دغدغه‌ی معیشت و فقدان پرونده در آغاز راه وکالت ،چالشی است که همه‌ی وکلا تجربه کرده اند و امری است طبیعی.
یکی از دغدغه‌های جدی این روزهای کارآموزان وکالت و وکلایی که به‌تازگی موفق به اخذ پروانه پایه یک شده‌اند، مسئله‌ی معیشت، نداشتن پرونده و دشواری‌های ناشی از این موضوع در دنیای وکالت است. دغدغه‌ای که نمی‌توان آن را نادیده گرفت یا با توصیه‌های اخلاقی و جملات انگیزشی از کنار آن گذشت.
واقعیت این است که وکالت، علاوه بر دانش و مهارت، حرفه‌ای برای تأمین معاش نیز هست و جوانی که سال‌ها برای ورود به این حرفه تحصیل و تلاش کرده، حق دارد نگران آینده شغلی و اقتصادی خود باشد.
با این حال، به گمان من، در میان تمام نگرانی‌هایی که یک وکیل جوان در آغاز مسیر حرفه‌ای خود با آن مواجه است، باید میان دغدغه‌ی نداشتن پرونده و ضرورت کسب مهارت‌های وکالتی تفاوت قائل شد. چه‌بسا اولویت‌بندی نادرست این دو، مسیر حرفه‌ای بسیاری از وکلای جوان را با دشواری مواجه کند.
وکالت صرفاً داشتن پروانه، اجاره کردن دفتر، نصب تابلوی وکالت و انتظار برای مراجعه‌کننده نیست. پروانه وکالت مجوز ورود به یک حرفه است، نه گواهی تسلط بر تمام ظرافت‌ها و فنون آن. آنچه از یک دارنده پروانه، وکیل توانمند می‌سازد، مجموعه‌ای از دانش، تجربه، مهارت، قدرت تحلیل، استدلال، فن بیان، شیوه مواجهه با موکل، طراحی دعوا، تنظیم دادخواست و شکواییه، لایحه‌نویسی و توانایی دفاع در محضر دادگاه است.
به همین اعتبار، معتقدم وکیل جوان در نخستین سال‌های ورود به حرفه، بیش از آنکه نگران تعداد پرونده‌های خود باشد، باید در صدد بالا بردن میزان آمادگی و توانایی خویش برای پذیرش و اداره پرونده باشد.
البته این سخن به معنای بی‌اهمیت دانستن مشکلات اقتصادی نیست. نمی‌توان از جوانی که برای تأمین هزینه‌های زندگی و... با مشکل مواجه است، انتظار داشت بدون دغدغه و نگرانی صرفاً به مطالعه و آموزش بپردازد. اما باید پذیرفت که بخشی از مشکلات اقتصادی و حرفه‌ای وکلای جوان، با افزایش مهارت و ارتقای توانایی‌های تخصصی آنان قابل مدیریت است.
وکیل تازه‌کار باید بداند که اعتماد موکل، با تبلیغ و معرفی و حتی داشتن دفتر شیک به دست نمی‌آید؛ اعتماد محصول مجموعه‌ای از رفتارها و توانایی‌هاست. موکل به دنبال کسی است که مسئله‌اش را بفهمد، ابعاد حقوقی آن را تشخیص دهد، راهکار مناسب ارائه کند و بتواند از حقوق او با استدلال و منطق دفاع کند.
شاید در پاسخ به این عبارت گفته شود ،حالا کو موکل تا من توانایی ام را به وی ثابت کنم !!حرفتان را قبول دارم اما باور کنید بین بالا بردن توانایی حرفه‌ای و جذب موکل رابطه‌ای مستقیم و مؤثر مستتر است. همان‌طور که این توانایی‌ها یک‌شبه به دست نمی‌آیند ، شناخته شدن برای مراجعین و تعرفه‌ی ما در جامعه هم یک شبه حادث نمی‌شود.
وکیل جوان باید فرصت حضور در جلسات دادرسی را مغتنم بشمارد؛ برای شناخت شیوه استدلال وکلای باتجربه، نحوه مواجهه آنان با پرسش‌های قاضی ، چگونگی پاسخ به ایرادات طرف مقابل و هنر دفاع شفاهی و تمامی توانایی های لازم از هر فرصتی استفاده کند و امروز بهترین زمان برای این امر است.
برای سرگرمی هم که شده بیایید از همین امروز کیس و موضوعات متنوع حقوقی ،کیفری و...را برای خودتان طراحی کنیم و سپس به این پرسش پاسخ دهید ؛
اگر امروز پرونده‌ای با همین موضوع به من ارجاع شود، آیا به اندازه کافی برای پذیرش مسئولیت آن آمادگی دارم؟
در پایان، خطاب به دوستان جوانی که این روزها نگران نداشتن پرونده و دشواری‌های اقتصادی آغاز راه هستند، می‌خواهم بگویم: نگرانی شما را می‌فهمم و نمی‌توانم از شما بخواهم دغدغه معیشت نداشته باشید؛ اما اجازه ندهید این نگرانی، فرصت آموختن و ساختن شخصیت حرفه‌ای‌تان را از شما بگیرد.
پرونده‌ها می‌آیند و می‌روند، اما آنچه از شما یک وکیل می‌سازد، دانشی است که اندوخته‌اید، مهارتی است که تمرین کرده‌اید و اعتباری است که در گذر زمان به دست آورده‌اید.
شاید در آغاز راه، نداشتن پرونده یک نگرانی باشد، اما نداشتن آمادگی برای اداره پرونده، نگرانی بزرگ‌تری است.
مطمئنم روزی خواهد رسید که به نگرانی های امروزتان لبخند می‌زنید و با غرور و صلابت به دانش ، اعتبار و موقعیتی که در حرفه‌ی وکالت به دست آورده‌اید افتخار می‌کنید ، خودتان را شایسته ی یک ایولا ی جانانه می‌دانید .
* وکیل دادگستری_شیراز
نظر شما