به مناسبت ایام شهادت حضرت صدیقه طاهره، فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها و شهادت مظلومانه فرزندش حضرت محسن علیه‌السلام
این شب‌های فاطمیه، دل را بی‌اختیار به مدینه می‌برد؛ به شهری که روزگاری آغوش گشوده بود تا رسول رحمت را در خود جای دهد، اما دیری نپایید که کوچه‌هایش شاهد تنهایی خاندان همان پیامبر شد.
مدینه را نمی‌توان تنها با گنبد سبز مسجدالنبی، ستون‌های محراب و کوچه‌های خاموشش شناخت؛ مدینه را باید با اشک‌های فروخورده علی، با ناله‌های شبانه فاطمه، با نگاه‌های غم‌بار حسن و حسین و با سکوت سنگین خانه‌ای شناخت که روزگاری محل نزول فرشتگان و تجلی آیه تطهیر بود.
هنوز خاطره شبی از شب‌های مدینه در جانم زنده است؛ شبی که در حوالی کوچه بنی‌هاشم، سخن از فاطمه بود و از آن روزهای تلخی که تاریخ اسلام را برای همیشه اندوهگین ساخت.
در آن شب، گویی دیوارهای مدینه نیز زبان گشوده بودند؛ از مظلومیت می‌گفتند، از غربت، از عهدهایی که فراموش شدند و از حرمت‌هایی که شکسته شدند.
چه زود گذشت آن روزها!
هنوز طنین صدای رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله در فضای مدینه خاموش نشده بود؛ هنوز خاطره غدیر خم و آن اجتماع عظیم در حافظه مسلمانان زنده بود؛ هنوز بانگ «مَن کُنتُ مَولاهُ فَهذا عَلِیٌّ مَولاهُ» در گوش تاریخ می‌پیچید که حوادثی شتابان، سرنوشت امت را به مسیری دیگر کشاند.
در حالی که پیکر مطهر پیامبر رحمت هنوز به خاک سپرده نشده بود و علی علیه‌السلام، برادر، وصی و نزدیک‌ترین یار آن حضرت، در اندوه فراق رسول خدا و انجام مراسم تجهیز و تدفین ایشان به سر می‌برد، در سقیفه بنی‌ساعده، موضوع جانشینی پیامبر به عرصه کشمکش قدرت کشیده شد؛ رخدادی که در نگاه شیعه، کنار نهادن پیمان غدیر و آغاز یکی از دردناک‌ترین فصل‌های تاریخ اسلام بود.
و از همان‌جا، غربت خانه وحی آغاز شد.
خانه‌ای که رسول خدا بر آستان آن می‌ایستاد و اهلش را به نماز فرا می‌خواند؛ خانه‌ای که فاطمه در آن نفس می‌کشید و علی در آن زندگی می‌کرد؛ خانه‌ای که حسن و حسین، دو ریحانه پیامبر، در آغوش محبت پدر و مادر پرورش می‌یافتند.
چه شد که آن خانه، تنها اندک زمانی پس از رحلت رسول خدا، در معرض تهدید و هجوم قرار گرفت؟
چه شد که علی، آن شیر میدان بدر و احد و خیبر، آن مردی که شمشیرش در دفاع از اسلام می‌درخشید، بنا بر گزارش‌های تاریخی و روایات شیعی، با دست‌های بسته به سوی مسجد برده شد؟
و چه شد که فاطمه، همان بانویی که پیامبر درباره‌اش فرموده بود: «فاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنّی»، ناچار شد برای دفاع از حق و حرمت خاندان رسالت، در برابر کسانی بایستد که هنوز صدای پدرش را به یاد داشتند؟
آه، ای مدینه! تو چه دیدی که تاریخ از بازگفتن همه آن شرم دارد؟
در حافظه سوگوار شیعه، ماجرای هجوم به خانه فاطمه، تهدید به آتش کشیدن درِ خانه وحی، آسیب دیدن دختر پیامبر و شهادت فرزندش محسن، از تلخ‌ترین مصائب خاندان رسالت است؛ مصیبتی که قرن‌هاست بر دل دوستداران اهل‌بیت علیهم‌السلام سنگینی می‌کند.
محسن، آن کودک نیامده به دنیا، در سوگنامه فاطمیه، نامی است که مظلومیتش پیش از تولد آغاز شد؛ کودکی که نه فرصت دیدن سیمای مادر یافت و نه مجال آنکه در آغوش پدر آرام گیرد.
و فاطمه ماند؛ با دلی شکسته، با اندوه فقدان پدر، با رنج حوادث پس از او، با مظلومیت همسر و با مصیبتی که تا واپسین لحظات زندگی کوتاهش بر جان او سنگینی می‌کرد.
فاطمه همان «ام‌ابیها» بود؛ بانویی که پیامبر او را همچون جان خویش عزیز می‌داشت؛ همان دختر گران‌قدری که رسول خدا به احترامش برمی‌خاست، دستش را می‌بوسید و او را در جای خویش می‌نشاند.
اکنون همان فاطمه، در مدینه پدر، غریب شده بود!
چه اندوهی بالاتر از اینکه دختر پیامبر، پس از رحلت پدر، برای دفاع از جایگاه خاندان رسالت و حقوق خویش ناچار به احتجاج شود و سخنانش را در مسجد پیامبر، در قالب خطبه‌ای بلند و ماندگار، به گوش مسلمانان برساند؟
خطبه فدکیه تنها سخن از یک سرزمین و یک حق مالی نبود؛ فریادی بود از ژرفای تاریخ، در دفاع از عدالت، حقیقت، امامت و حرمت خاندان پیامبر.
و شگفتا که این بانوی بزرگ، با همه آن مصائب، بیش از چند ماه پس از پدر در این جهان نماند.
سرانجام، فاطمه رفت؛ اما نه همچون دیگران. رفت و وصیت کرد که پیکرش شبانه به خاک سپرده شود. رفت و مزارش پنهان ماند. رفت و علی را با اندوهی جان‌کاه و کودکانی داغدار تنها گذاشت.
گویی آن تربت پنهان، خود به سندی جاودانه در تاریخ بدل شد؛ سندی که با سکوت خویش، پرسش‌هایی بزرگ را پیش روی نسل‌ها نهاده است.
چرا دختر پیامبر باید شبانه به خاک سپرده می‌شد؟ چرا جای آرامگاه بانویی که پاره تن رسول خدا بود، تا امروز بر همگان آشکار نیست؟ و چرا تاریخ، پس از چهارده قرن، هنوز در برابر این پرسش‌ها آرام نگرفته است؟
ای مدینه!
ای شهر پیامبر!
ای کوچه‌های بنی‌هاشم!
اگر زبان داشتید، از آن روزهای غریب چه می‌گفتید؟
از نگاه علی بر پیکر بی‌جان فاطمه؟
از اشک‌های حسن و حسین؟
از زینب کوچک که در آن خانه، نخستین درس‌های بزرگ صبر و مصیبت را آموخت؟
یا از آن شب خاموشی که امیرالمؤمنین علیه‌السلام، پیکر محبوب‌ترین یادگار رسول خدا را در دل خاک نهاد و با قلبی آکنده از اندوه، با پیامبر خویش چنین درد دل کرد:
«السَّلامُ عَلَیْکَ یا رَسُولَ اللهِ عَنِّی، وَعَنِ ابْنَتِکَ النَّازِلَةِ فِی جِوَارِکَ…» سلام بر تو، ای رسول خدا، از جانب من و از جانب دخترت که در جوار تو فرود آمده است…
چه سخن جان‌سوزی!
این دیگر سخن فاتح خیبر نیست؛ سخن همسری داغدار است که در کنار تربت همسرش، اندوه خویش را با پیامبر در میان می‌گذارد.
و چه حقیقت تلخی است که علی، آن کوه استوار ایمان و شجاعت، در برابر مصیبت فاطمه، چنین شکسته‌دل با رسول خدا سخن می‌گوید.
آری، فاطمیه تنها یادآور یک شهادت نیست؛ یادآور غربت حقیقت در هنگامه غلبه مصلحت‌های سیاسی، یادآور فراموش شدن عهدها و یادآور هزینه سنگینی است که خاندان پیامبر برای پاسداری از میراث رسالت پرداختند.
فاطمیه، سوگ مظلومیت زنی است که در اوج پاکی و عظمت، در برابر حوادث روزگار ایستاد و نگذاشت صدای حق‌خواهی در سکوت تاریخ گم شود.
و امروز، هرگاه به مدینه می‌اندیشم، پیش از آنکه گنبد سبز پیامبر در خاطرم نقش بندد، دلم به سوی کوچه‌های بنی‌هاشم پر می‌کشد؛ به سوی خانه‌ای که دیگر نشانی از آن باقی نیست، به سوی دری که در حافظه شیعه با اشک و آتش پیوند خورده است، و به سوی مزار گمشده بانویی که نامش تا ابد با مظلومیت و عظمت همراه خواهد بود.
تصاویر فوق را به همین مناسبت و به یاد آن شب‌های مدینه تقدیم می‌کنم؛ به یاد کوچه‌هایی که روزگاری در آنها از فاطمه سخن گفتیم و از غربت علی گریستیم.
باشد که این تصاویر، ما را تنها به تماشای مدینه نبرند، بلکه به تأمل در تاریخ آن شهر، به بازخوانی آن روزهای سرنوشت‌ساز و به درک ژرف‌تر رنج‌های خاندان رسالت فراخوانند.
سلام بر فاطمه، آن روز که دیده به جهان گشود؛ آن روز که مظلومانه از جهان رفت؛ و آن روز که در پیشگاه پروردگار، حقیقتِ ناگفته تاریخ را آشکار خواهد ساخت.
سلام بر محسن، آن غنچه پرپرشده بوستان نبوت.
سلام بر علی، آن امام مظلوم و صبور.
و سلام بر مدینه؛ شهری که هنوز پس از چهارده قرن، صدای غربت فاطمه از کوچه‌های خاموشش به گوش جان می‌رسد.
السَّلامُ عَلَیْکِ یا فاطِمَةُ الزَّهْراءُ، یا بِنْتَ رَسُولِ اللهِ، یا أُمَّ أَبِیها، یا سَیِّدَةَ نِساءِ الْعالَمِینَ.
عَظَّمَ اللهُ أُجُورَنا وَأُجُورَکُمْ بِمُصابِ سَیِّدَتِنا فاطِمَةَ الزَّهْراءِ عَلَیْها السَّلامُ.
* خادم افتخاری اعتاب مقدسه عراق
نظر شما