۲۶ نفر
۱۸ شهریور ۱۴۰۰ - ۱۰:۵۴
بافت فرسوده یا بافت طلایی شهر

سال هاست در کشور تعدادی مهندس معمار دور هم‌ جمع شده و تعاریفی از خود برای تقسیم بندی شهر و شهرهای کشور ترسیم نموده اند.

متاسفانه هیچ موقع هیچ شخصی بدلایل بی حوصلگی یا بی تفاوتی، این تعاریف غیر علمی و غیر منطقی را مورد سوال و چالش قرار نداد. در صورتی که برخی از این تعاریف و تقسیم بندی های غیر اصولی این عزیزان، بار بسیار سنگینی بر شهر، محیط شهری و درامدهای شهری گذاشته و کماکان می گذارد حتی خارج از حد تصور.

بر اساس تعاریف رایج: بافت فرسوده به بلوک هایی اطلاق می‌شود که هر سه شرط ذیل را دارا باشند:

الف) ناپایداری: ۵۰٪ از بناهای موجود در بلوک ناپایدار بوده و از استحکام لازم برخوردار نباشند.

ب) نفوذ ناپذیری: حداقل ۵۰٪ معابر بلوک دارای عرض کمتر از ۶ متر باشد‪.

پ) ریزدانگی: حداقل ۵۰٪ عرصه ساختمان‌ها در آن بلوک شهری مساحتی کمتر از ۲۰۰ مترمربع داشته باشند

بافت‌های فرسوده به سه دسته زیر تقسیم می‌شود:

الف – بافت‌های دارای میراث فرهنگی

ب – بافت‌های شهری (فاقد میراث فرهنگی)

ج – بافت‌های حاشیه‌ای (سکونتگاه‌های غیررسمی) 

که سه نوع مداخله در انها پیشنهاد شده است: بهسازی، نوسازی و بازسازی که برای سود جو ها برخی از بندها خیلی راحت در وادی فلسفی قابل تغییر است؟

همانگونه که ملاحظه می شود هر سه بند کیفی بوده و دارای هیچ پشتوانه علمی یا کمی نمی باشد. چرا ۵۰٪ ، چرا ۶ متر،  چرا ۲۰۰ متر آیا حقیقتا با این تعاریف می شود یک شهر و آینده انرا سامان داد ؟ با این تعاریف بیش از ۶۰ درصد پکن یا کوالالامپور بدلیل بند الف، ۷۰ درصد منطقه مرکزی پاریس و تایوان بدلیل بند ب و بیشتر شهرهای دنیا بدلیل بند پ  که دارای این مناطق می باشند که هر سه بند ‌را ارضا و لذا بافت فرسوده قلمداد خواهد شد ! عقل و انصاف هم چیز خوبی است ! آنچه ما در دنیا دیدیم این بود که شهر ها و شهرداری ها آرزو می کنند ای کاش بافتی تحت عنوان بافت قدیمی در شهرشان داشته باشند یا اگر نبود با تقلب چیزی تحت آن عنوان دست و پا نمایند.

در این خصوص کتابها نوشته اند و باز می شود کتابها نوشت ولیکن قصد نگارنده بیان این مطلب است که بجای برنامه های تغییر بافت و ... فکری برای احیای این مناطق البته آن قسمتهایی که توانایی مقاوم سازی محدود برای بهره برداری بعنوان سرمایه شهری برای جلب توریست دارند مورد استفاده قرار بگیرد. تمام فعالیت های گردشگری شهر های جهان در روز و شب در قسمت شهر های قدیمی آنها متمرکز است نباشد این بافت های طلایی با بناهای بتنی و فولادی زشت تهران را به یک شهر بتنی یا فولادی بی روح تبدیل نماید. امیدوارم آقای شهردار جدید بعد از خواندن این یادداشت نا قابل کمی در نظرات رادیکال خود تامل بفرمایند، شهر متعلق به شهروندان است و مسولین شهری فقط اجرا کننده طرح ها و تصمیمات لازم و مفید و مورد تایید شهروندان برای شهروندان آن شهر ها هستند.

چند جمله هم در خصوص سه بند فوق:

1- پایداری نسبی است، می شود بنا های قدیمی را با مقداری سرمایه گذاری به حداقل ایمنی برای استفاده محدود مقاوم سازی کرد، این را یک نفر که سی سال از زلزله تهران صحبت می کند می گوید، اینجا و این مرقومه جای بحث آن نیست ولی باور شود که می شود.

2- نفوذ پذیری موضوع بسیار مهمی در مدیریت بحران است ولی عرض ۶ متر یا کمتر هم جذابیت خاص خود را دارد، بعد از پایدار سازی دیوار ها (بند الف) و ایجاد اقل خود امدادی در این بافت ها مشکل قابل حل خواهد بود مجدادا این حرف توسط فردی زده می شود که اولین کتاب مدیریت بحران زلزله را در تاریخ کشور نوشته است پس قابل حل است لذا ان شا الله انجام شود.

3- ریزدانگی، اگر بنا های قابلی باشند بهترین ترکیب مغازه ها، رستورانهای کوچک و خودمانی، قهوه خانه های سنتی، و ... را فراهم می سازد حتی می شود در صورت نیاز با اصلاحاتی آنها را بزرگتر و ادغام نمود و بر جذابیت آنها افزود.

اگر صدها مقاله نگارنده ناچیز را در خصوص آسیب پذیری شهرهای کشور در مقابل زلزله و حوادث مختلف را مطالعه فرموده باشید می دانید قصدم فقط این است که عرض کنم که با موضوع اشنا هستم و به مسایل و مشکلات این بافت ها کاملا اشراف دارم کمی نزدیک به سی سال، لذا از اینرو است که بسیار نگران از دست دادن تهران قدیم برای آیندگان هستم.

* استاد نمونه کشور در مهندسی سازه، زلزله و مدیریت بحران و بنیانگذار مقاوم سازی و مدیریت بحران در ایران

کد خبر 1553113

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 8 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 30
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۱۶:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۸
    0 0
    به مدد همین مهندسان وطرح تفضیلی که تهیه شده در نظر دارند در کوچه بن بست یک خیابان با قابلیت دوربرگردان تریلیر 18 چرخ ایجاد کنند به ازای از بین رفتن خانه های همجوار . نمونه اش منزل پدری بنده است که به جای 105 متر با وجود طرح تفضیلی 50 متر باقی می ماند.
  • فريد FR ۱۶:۱۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 1
    متشكرم بحثي كاملا مورد نياز جهت طرح شدن و بازنگري
  • مجتبي FR ۱۶:۱۴ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 1
    افرين افرين
  • محمود FR ۱۶:۱۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 1
    اميدوارم توجه بشه بهترين قسمتهاي شهر قديمي تهران است و عده ايي مي خوان بالا بكشن همين ممنون از استاد
  • ارين FR ۱۶:۱۷ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    دقيقا تهران را به جنگل تبديل مي كنن و در زلزله همه با خاك يكسان
  • شقايق FR ۱۶:۱۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 1
    اين تقسيم بندي رو مي كنن بعد ٧٠ درصد زمين رو خودشون بالا مي كشن و صاحب ملك بدبخت يك واحد ٤٥ متري بعد از بيست سال لعنت بر ادمهاي بد ممنونم اقاي استاد
  • ارزو IR ۱۸:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    بهترین بافت های تهران برای عکسبرداری هنرکندست
  • حمید IR ۱۸:۵۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 1
    عالی بود ممنون
  • رزا IR ۱۸:۵۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 1
    حیف است ولی بسیار بافت های خطرناکی هستند باید استحام سازی بشه
  • افرا IR ۱۸:۵۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    1 0
    اگر بشه تبدیل کرد خیلی جذاب می شهر
  • رزی IR ۱۸:۵۷ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 1
    تمام فیلمهای قدیمی اونجا ساخته میشه حداقل یک قسمتهایش باید حفظ بشه ممنون جناب استاد
  • فرشته FR ۲۰:۵۸ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    یزد رو ببینید و تجربه پنید اگر یزد اونارو نداشت کسی کویر نمی رفت
  • محمد FR ۲۰:۵۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    بهترین پیشنهاد برای تهران و توریست هلد
  • اردشیر FR ۲۱:۰۰ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    موافقم ولی این شهردار و این شورا شک دارم
  • مریم FR ۲۱:۰۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    به هر حال باید نگران بافت های سست بود ولی ایده خوبیه
  • احمدی FR ۲۱:۰۴ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    بحث فنی و کاملا درست که ۵۰ سال پیش باید بازنگری می شد دست شما درد نپنه از طرح سوال
  • مليحه IR ۲۱:۱۱ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    از بهترين ييادداشت هاي شما دلسوزيد معلوم است
  • عليرضا IR ۲۱:۱۴ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    زمين ها رو كه خوردن يك ب ي ل ا خ به صاحب ملكها مي دن
  • بابك IR ۲۱:۱۷ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    استاد به خدا شما بايد سويس باشيد اينجا ايرانه همه دمبال منافع خودشون شما وقت مي زاريد و غصه مي خوريد اصلا كسي بفكر اين حرفهاي علمي و درست شما نيست ارادت دارم
  • روا IR ۲۱:۱۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    استاد ناطقي الهي ايران مديون زحمات شماست خدا حفظتون بكنه دقيقا حرف درست و فني زديد ١٠٠٪‏ درست مي فرماييد
  • داریوش FR ۲۱:۲۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    استاد عزیز و وطدوست ایران کسی اصلا مطالب را دیگر نمی خواند مردم انقدر گرفتار نون شب هستند که فرصت تحلیل نیست سالم باشید
  • وطن دوست IR ۲۱:۴۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    تا وقتی افرادی که مدرک و تخصص و تجربه در زمینه امور شهری ندارند، تصمیم گیرندگان باشند، امیدی کمی به بهبود اوضاع شهر داریم.
  • فرهادي FR ۲۱:۵۴ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    بايد به شوراي شهر نامه كنبي براي جلوگيري از تخريب و رونوشت به ريس جمهور و دادستاني زد اين بافت ها صد ها سال است كه متعلق به تهران و تاريخ ان استر
  • سيمون IR ۲۲:۰۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    ما در دبي مدام بافت فرسوده ها را بازسازي مي كنيم و توريست ها خيلي دوست دارند
  • حليب IR ۲۳:۲۱ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۹
    0 0
    ايده درست و عملي ولي اقايان نقشه ديگري در سر دارند ساختمانهاي ده طبقه
  • فرنام IR ۱۱:۴۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۲۰
    0 0
    تاریخ خر کشور به ابنیه ان بستگی دارد باید حفظ و بازسازی شوند
  • هوشنگ IR ۱۱:۴۶ - ۱۴۰۰/۰۶/۲۰
    0 0
    نامبر وانی استاد بخدا استاد استادها هستی
  • کریم IR ۱۲:۲۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۲۰
    0 0
    تهران خرابه اسمشو بعد بزاریم حتما منظور اینه
  • محمد رضا نواب زاده ۱۹:۲۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۲۰
    0 0
    طبق معمول جناب دکتر انگشت روی نقطه ضعف یک سیستم گذاشتن. متاسفانه باهمین طرز تفکر شهر کرمان از لیست شهرهای دارای بافت تاریخی یونسکو و چند سال بعد از اون از لیست شهرهای دارای بافت تاریخی میراث فرهنگی ایران!هم خط خورد،عملا تنها خاصیت این تعاریف و عملکردن سلیقه ای با پشتوانه اون تعاریف شدیدا مجمل و سطحی دست همه رو برای نابود کردن بافتهای مذکور باز گذاشته بجای اجبار براصلاح وضیعت و ایجاد امنیت فیزیکی و روانی در این مناطق . نمیدونم چرا چزخی که اختراع شده رو میخوایم از اول اختراع کنیم ،واقعا کی وقت استفاده از تجربیات جهانی می رسه ؟
  • شادی IR ۲۱:۵۷ - ۱۴۰۰/۰۶/۲۰
    0 0
    بیرون شک بافت طلا بشرط افزایش مقاومت و اجازه باز کردن رستوران و ِ....