۱ نفر
۱۱ دی ۱۴۰۰ - ۱۳:۵۶

کدام مهاجرت؟

احسان شریعتی
کدام مهاجرت؟

«سفر هزار فرسخی همواره با نخستین قدم شروع می شود»/ لائوتسه 

در سالیان اخیر مهاجرت از ایران، و بویژه   توسط جوانان و استعدادهای علمی و فرهنگی، هنری و ورزشی و..، موضوعی مطرح است و به‌صورت مزمن مناقشه‌ای را میان موافقان و مخالفان این جریان دامن می‌زند. چگونه می‌توان دربارهٔ  این پدیده داوری کرد؟ مسئلهٔ مهاجرت از کشور آیا امری اخلاقی است؟

علت‌های مادی مهاجرت و دلیل‌های منطقی آن عیان‌تر از آنند که نیازی به بیان تفصیلی داشته باشند: 

برای اشاره، علت نخست، بلایا و آفت‌های طبیعی و محیطی، مانند زلزله، سیل، خشک‌سالی، بیماری‌های همه‌گیر و..، که هر کدام می‌توانند منطقه‌ها و ‌سرزمین‌های وسیعی را زیست‌ناپذیر سازند.
علت دیگر، بحران‌ها و فاجعه‌های اقتصادی  اند، از رکود و کساد و بیکاری و تورم و گرانی گرفته تا فقر و فلاکت و قحطی و گرسنگی و...؛ که امواج انسانی را از جنوب و شرق به‌سمت شمال و غرب جهان گسیل و روانه می‌سازد.

سپس، تنش‌ها و تصادم‌های سیاسی اند، همچون جنگ‌های خارجی و داخلی، کودتاها و انقلاب‌ها، اختناق و سرکوب، تعقیب و گریز...
و سرانجام،  آنچه بر فراز همه، دلیل نهایی ایجابی و انتخابی و نه سلبی و اجباری مهاجرت است، امید به زندگی بهتر یا شایسته‌تر انسانی و نه فقط ادامهٔ بقای گیاهی و حیوانی است. از اینرو حذف، محدودسازی، سلب قدرت اثرگذاری و ایفای نقش توسط نیروهای آگاه و کارشناس و کاهش سرمایه‌های معرفتی و عقلانی جامعه، پُرآسیب‌ترین صدمه‌ای است که به کیفیت مدیریت و سرنوشت حیاتی او وارد می‌شود و ‌ شایسته زیستن را به زنده‌ ماندن فرومی‌کاهد.

مهاجرت ایرانیان که از اواخر نظام گذشته (بویژه به‌سوی امریکا و..)، شروع شده بود، پس از انقلاب ۵۷ و بویژه طی دههٔ ۶۰، ابعاد گسترده‌ و چشم‌گیری به خود گرفت و از أواخر دههٔ ۸۰ تا کنون همچنان استمرار یافته و در چند سال اخیر بار دیگر اخبارش بر سر زبان‌ها افتاده و بدل به بحث روز شده است.

در تاریخ هجرت‌هایی داریم که بنیان‌گذار تمدن‌ها بوده‌اند؛ و مهاجرت‌هایی که به ناکامی و تباهی یا انحلال هویت و عرق و تعلق ملی در سایر فرهنگ‌ها و تمدن‌ها، کشورها و زبان ها انجامیده‌ اند. پدیدهٔ موسوم به «فرار مغزها» و تهی شدن کشور از نیروهای  نخبه و مستعد در سپهرهای گوناگون، به‌تدریج کشور را هم‌سرنوشت روستاهایی می‌سازد که با خالی شدن از جوانان و نیروهای مولد، پس از دوران موسوم به «انقلاب ارضی» ملوکانه تا کنون رو به انقراض نهادند.

مهاجرت یک مخاطره است که توفیق و فیروزمندی یا شکست و ناکامیابی آن بستگی به نوع انگیزه، طرح‌افکنی و برنامه‌ریزی مهاجر دارد. پس، پیش از هر گونه داوری اخلاقی یا ارزشی دربارهٔ مسئلهٔ مهاجرت از کشور می‌بایست علت‌ها و عامل‌های این جریان را تبیین کرد، انگیزه‌ها و دلیل‌های مهاجران را شنید و فهمید؛ و آنگاه نه بی‌اعتنا به سرنوشت جامعه (که نمی‌تواند با استقرای نمونه‌های فردی و حتی جریان‌وار و جمعی از آنها برای خود قانون بسازد و از آن پیروی کند)، هر گونه مهاجرت را محکوم ساخت، و نه بی‌توجه به موقعیت یگانه و منحصر به فرد هر مورد، حکم کلی صادر و توصیه به مهاجرت و جلای وطن کرد.

کد خبر 1588271

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 7
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۱۴:۰۳ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۱
    0 26
    هر کسی می خواهد برود راه باز است. ما مملکت اسلامی مان را با ایمان و تقوای الهی و کمک ملت مومن و مسلمان و انقلابی می سازیم و ارزش های اسلامی را نهادینه می کنیم.
    • ناشناس IR ۱۶:۲۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۱
      6 0
      برو بابا ..‌توچی میگی ...انگار اینجا رو خریدی..
    • آزادی IR ۱۷:۱۷ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۱
      4 0
      داداش اونموقع جمعیت ایران به اندازه ی ی یه شهر هم نمیشه
  • DE ۱۵:۵۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۱
    7 0
    بنده رتبه ۴۰ آزمون سراسری هستم که در دانشگاه تهران پزشکی خوندم. دوست داشتم در ایران بمونم ولی وضعیت اجتماعی و فردی و سیاسی اصلا جالب نیست و در نهایت تصمیم به مهاجرت گرفتم. از رتبه های برتر کنکور که در دانشگاه ما بودن اکثرا به اروپا و آمریکا مهاجرت کردن. همگی نخبه های درجه یک و اونهایی که مهاجرت نکردن هم دوست دارن مهاجرت کنن ولی شرایطشو نداشتن. مهاجرت از روی اجبار هست ، کسی با میل خودش مهاجرت نمیکنه.
    • IR ۰۸:۵۸ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۵
      0 0
      کاملا درسته چه کسی دوست داره از خاکش بره حتی کسانی که رفتند هم آرزوی وطن دارند این کشور متعلق به هر ایرانی که در آن متولد شده گفتن اینکه هر کس میخواد بره از کوته فکری و بسته بودن تفکر یک انسانه که خودش را نماینده خاکش میدونه و فکر میکنه نه تنها ایران که جهان را هم خدا برای اون آفریده بدانید که در همیشه به یک پاشنه نمی گرده
  • متفاوت IR ۱۹:۳۸ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۲
    0 0
    مهاجرت یکی ازبهترین راه حلهای اصولی ومنطقی پیش پای بشریت است تا انجایی که خداهم برای رهایی ازتنگناها بر ان صحه گذاشته است وانسان راتشویق به مهاجرت کرده است..اصولا هیچ کاری بدون راه حل نیست.پس اگر درجایی به شما ظلم شد یا درتنگنا وسختی قرارگرفتید یافکرمیکنید به شما سخت میگذرد سه راه حل انسانی بیشتر پیش رو ندارید ونخواهید داشت.1_یا صبرکنید و باشرایط بسازیدوهمچنان تسلیم باشید وادامه دهید.2_یا انجا یا ان فرد راترک کنید ومهاجرت کنید.3_یا سالها انقدر غربزنید تا اخربفهمید همان دوراه اول را بیشتر پیش رو ندارید.
  • مرتضی IR ۰۴:۵۰ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۸
    0 0
    دلیل ۹۰ درصد مهاجرت ها اوضاع نابسامان مملکت از کم آبی و اقتصاد نابودشده و بیکاری و حقوق و درآمد کم و هزینه های بالای معیشتی تا اجبار به خوردن موادغذایی تراریخته و میوه های پر از سموم خطرناک و لبنیات پر از روغن پالم هستش و البته مهم تر از همه نا امیدی از تغییر و اصلاح